Çin'in Long March 7A roketi kalkıştan 85 saniye sonra patladı

Çin’in ticari ve stratejik uzay programının önemli fırlatma araçlarından Long March 7A, Wenchang Uzay Fırlatma Üssü’nden Pekin saatiyle 20.02’de havalandıktan yaklaşık 85 saniye sonra henüz ilk motorlu yükseliş aşamasındayken infilak etti. Yaklaşık 60 metre uzunluğundaki kerosen ve sıvı oksijen yakıtlı roket, taşıdığı ChinaSat-4B iletişim uydusuyla birlikte Güney Çin Denizi üzerinde imha oldu. Çin Fırlatma Aracı Teknolojisi Akademisi yetkilileri ile Xinhua tarafından doğrulanan kazanın ardından teknik inceleme başlatıldı. Yükseliş sırasında meydana gelen anormallik sonrasında uçuş sonlandırma sisteminin güvenlik gerekçesiyle roketi havada imha etmiş olabileceği değerlendiriliyor. Kesin arıza nedeni ise henüz açıklanmadı.

UYDU KAYBI

ChinaSat-4B’nin kaybı, Çin’in uydu haberleşme programı açısından önemli bir operasyonel ve finansal kayıp oluşturdu. ChinaSat serisi, sivil televizyon ve radyo yayınlarının yanı sıra stratejik askeri haberleşme altyapısında da kullanılıyor. Bu nedenle son uydunun kaybedilmesi, Asya-Pasifik bölgesindeki uydu iletişim yatırımlarını da doğrudan etkiliyor.

KRİTİK PLATFORM

Long March 7A’nın hizmete girdiği 2020 yılındaki ilk uçuşu da motor arızası nedeniyle başarısız olmuştu. Roket, sonraki görevlerde elde ettiği başarılı sonuçlarla Çin’in yüksek enerjili jeostasyonel yörünge fırlatmalarındaki temel araçlarından biri haline geldi. Platform, özellikle ağır iletişim uydularının daha yüksek yörüngelere taşınmasında kullanılıyor.

YÜKSEK TEMPO

Kazanın yalnızca 12 gün önce gerçekleştirilen başarılı bir Long March 7A görevinin ardından yaşanması, Çin uzay programındaki yüksek fırlatma temposunu yeniden gündeme taşıdı. Pekin yönetimi savunma, bilim ve ticari amaçlı uzay filosunu hızla genişletirken, artan görev sıklığı operasyonel takvim üzerindeki baskıyı da yükseltiyor. Son kazanın ardından bazı planlanan fırlatmaların teknik inceleme tamamlanana kadar ertelenmesi gündeme gelebilir.

TEKNİK SORUŞTURMA

ABD’li ve uluslararası uzay pazarı analistleri, ilk 85 saniyede meydana gelen arızanın nedeninin belirlenmesinin kritik olduğunu değerlendiriyor. İncelemeler, olayın tek seferlik bir üretim hatasından mı yoksa roket tasarımındaki daha yapısal bir sorundan mı kaynaklandığını ortaya koyacak. Teknik soruşturma tamamlanana kadar Long March 7A’nın ticari uydu fırlatma takvimi ve Çin’in küresel uzay lojistiğindeki operasyonları belirsizlik altında kalacak.