Çin, yüksek yörüngesinde uydudan uyduya yakıt ikmali gerçekleştirdi

Çin, küresel konumlama sistemi BeiDou’ya ait bir uyduya yörüngede yakıt ikmali gerçekleştirdi. Çin Derin Uzay Keşfi Dergisi’nde yayımlanan hakemli araştırmada duyurulan operasyon, uyduların yakıtları tükendiğinde görev sürelerini uzatmaya yönelik bir yöntem olarak öne çıkıyor.

YÖRÜNGEDE YAKIT AKTARIMI

ABD’nin GPS sistemine alternatif olarak geliştirilen BeiDou, akıllı telefon haritalarından askeri insansız hava araçlarına ve füze sevk sistemlerine kadar farklı alanlarda kullanılıyor. Ağdaki bir uyduya yapılan ikmalde, tanker uydu aracılığıyla oda sıcaklığında depolanabilen kimyasal itici yakıt aktarıldı.

Bu yöntem, güneş panelleri, atomik saatleri ve elektronik donanımları çalışır durumda olduğu halde yakıtı bittiği için hizmet dışı bırakılması gereken uyduların görev süresini uzatma potansiyeli taşıyor.

HASSAS YAKLAŞMA

Dünya’dan binlerce kilometre yüksekteki orta ve yer eşzamanlı yörüngelerde ikmal, hedef uyduya hassas biçimde yaklaşmayı gerektiriyor. Saniyede kilometrelerce hızla hareket eden uyduya çarpmadan milimetrik düzeyde yaklaşan tanker, mikro yerçekimi ortamında yakıt aktarımını sızıntı, kirlenme veya basınç dengesizliği oluşturmadan tamamladı.

Görevde, aşırı düşük sıcaklıklarda buharlaşma riski taşıyan kriyojenik yakıtlar yerine depolanabilir kimyasal iticilerin kullanılması, aktarım sürecini teknik açıdan kolaylaştırdı.

UYDU ÖMRÜ VE MALİYET

Yörüngede yakıt ikmalinin düzenli bir hizmete dönüşmesi, uydu operatörlerinin yeni araç geliştirme ve fırlatma ihtiyacını azaltabilir. Tek bir tanker uydunun görev süresince birden fazla ticari veya askeri uyduya hizmet vermesi öngörülüyor.

Böyle bir kullanım, milyarlarca dolarlık yedek uydu ve fırlatma bütçelerini düşürme, mevcut uyduların ömrünü uzatma ve yörünge çöpü oluşumunu sınırlama potansiyeli taşıyor. Operasyon, yörüngede bakım ve servis hizmetlerinin ticari kullanımına yönelik çalışmalara da veri sağlıyor.

ÇİFT KULLANIMLI YETENEK

Bir uzay aracına otonom olarak yaklaşma, kenetlenme ve fiziksel temas kurma kabiliyeti, sivil kullanımının yanında askeri kullanım ihtimali de bulunan çift kullanımlı bir teknoloji olarak değerlendiriliyor.

Bu nedenle ikmal operasyonunda kazanılan deneyimin, gelecekte karşı uydu sistemleri veya yörüngedeki stratejik varlıkları etkisiz hale getirmeye yönelik platformların geliştirilmesinde kullanılabileceği de değerlendiriliyor.