Çin Ulusal İstatistik Bürosu, geçtiğimiz günlerde kesinleşmemiş ilk yarı ekonomi verilerini yayınladı. Veriler, ekonomik büyümenin kaynakları ile ilgili sorulara yol açıyor.
Büyüme verileri
Verilere göre Çin ekonomisinin bu yılın ilk altı ayındaki üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4.7 büyümüş bulunuyor. Bu, ülke yönetiminin koyduğu yüzde 4.5-5 hedefine uygun bir hız. Büyüme hizmetler sektöründe yüzde 5.2 olurken, tarım ve madencilik sektöründe yüzde 3.7, sanayi sektöründe yüzde 3.9 düzeyinde kalmış. Ancak sanayi sektöründeki büyüme alt kırılımlarda büyük farklılık gösteriyor: İnşaat sektörü yüzde 4 küçülürken, imalat sektörü yüzde 5.6 büyümüş; imalatın altında yüksek teknoloji ürünlerde büyüme yüzde 13’ün üzerinde gerçekleşmiş; bunların içinde de lityum iyon bataryalarda yüzde 50, sanayi robotlarında ise yüzde 40 dolayında olmuş.
İç talep tarafında durum
Ülkede üretilen mal ve hizmetlere iç talebi yansıtan rakamlara bakarsak, ilk yarıyıl için perakende mal ve hizmet satışlarındaki büyüme yüzde 2.7 olmuş. Perakende hizmet satışlarında büyüme yüzde 5.3, tüketim malı satışlarında ise yüzde 1.3 olarak gerçekleşmiş. Pek canlı sayılamayacak satışlara uygun olarak da tüketici fiyat endeksi artışı yüzde 1 olmuş.
Verilere göre toplam sabit kıymet yatırımları bu altı aylık dönemde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5.7 azalmış. İnşaat sektörü yatırımlarındaki yüzde 18’lik azalmayı hariç tutarsak azalma yüzde 2.7 düzeyine düşüyor. İşin ilginç yanı, devletin ekonomiyi canlandırma aracı olarak kullandığı altyapı harcamaları da yüzde 2.4 azalmış.
Kısacası, 2026 yılının ilk altı ayı, iç talep açısından pek parlak geçmemiş.
Dış ticaret gelişmeleri
Bu yılın ilk altı aylık ihracatı, yerli para RMB olarak geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13.4 artmış. Bu artışta dünyadaki yapay zeka bağlantılı veri merkezi ve enerji üretim tesisi inşa faaliyetlerindeki patlamanın Çin’in çip, bilgi işlem, enerji sistemleri ürünleri için ortaya çıkardığı talep yanında elektrikli otomobil ve yeşil enerji ürünlerine olan talepteki artış rol oynuyor. Bunlara bağlı olarak ülkenin elektronik – mekanik ürünler ihracatındaki dönem artışı yüzde 20’nin üzerinde gerçekleşmiş.
Ancak dönem ithalatındaki artış daha da yüksek, yüzde 22 düzeyinde gerçekleşmiş bulunuyor. Bu, Çin’in yüksek düzeylerdeki net ihracatı, yani ihracat-ithalat farkı, yani dış ticaret fazlasında azalma anlamına geliyor.
Hangi motor?
Bir ekonominin büyüme oranı talep yanıyla ekonominin ürettiği mal ve hizmetler için yapılan harcamalardaki büyümenin oranıdır. Bunu da tüketim harcamaları, yatırım harcamaları, net ihracat, yani yabancıların ülke ürünlerine yaptığı net harcama bileşenleri oluşturur. Ekonominin büyüme oranı, bu üç motorun büyümelerinin ağırlıklı ortalamasına eşittir. Veriler bunların ikisinde küçülme, birinde ise zayıf bir büyümeye işaret ediyor. Bu durumda yüzde 4.7 büyümeyi açıklamak zor. Sanırım durum tam ve kesinleşmiş verilerle açıklığa kavuşacak.
Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları İstanbul Ticaret Gazetesi'ne aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.