Brent petrol 102 doları gördü: Petrol piyasasında savaş ve ABD seçimleri dengesi

Orta Doğu’da çatışmaların yeniden başlaması petrol fiyatlarını yükseltirken, ABD’de yaklaşan ara seçimler piyasa beklentileri üzerinde belirleyici oluyor. Washington yönetiminin akaryakıt fiyatlarındaki sert artışı önlemek için siyasi ve diplomatik adımlar atabileceği düşüncesi spekülatif alımları sınırlıyor. Uzmanlar, yüksek stoklar ve denizdeki petrol hacminin de fiyat artışını frenlediğini belirtiyor.

BRENT PETROL SAVAŞIN İLK ÜÇ HAFTASINDA YÜZDE 43 YÜKSELDİ

Brent petrolün varil fiyatı, savaşın başladığı 28 Şubat’tan sonraki ilk üç haftada yaklaşık yüzde 43 yükseldi.

Petrol fiyatı bu dönem içerisinde 119,5 dolara kadar çıkarak savaş öncesindeki seviyesine göre yaklaşık yüzde 65 değer kazandı.

Savaşın ilk günlerinde artan jeopolitik riskler ve enerji arzına ilişkin endişeler, petrol piyasasında sert fiyat hareketlerinin yaşanmasına yol açtı.

İKİNCİ YÜKSELİŞ DALGASI DAHA SINIRLI KALDI

ABD Başkanı Donald Trump’ın mutabakatın sona erdiğini açıklaması ve ABD ile İran arasındaki çatışmaların yeniden başlamasının ardından petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti.

Ancak 8 Temmuz’dan itibaren geçen yaklaşık üç haftalık dönemde Brent petroldeki yükseliş yüzde 24’le sınırlı kaldı.

Brent petrol, 20 Temmuz ile başlayan haftada yaklaşık yüzde 14 yükselerek perşembe günü 102 dolara kadar çıktı.

Petrol fiyatı cuma günü ise önceki günün kapanışına göre yaklaşık yüzde 4 gerileyerek yeniden 97 doların altına indi.

Böylece Brent petrol, mutabakatın sona ermesinin ardından değer kazanmayı sürdürmesine rağmen savaşın ilk döneminde kaydedilen yükselişin gerisinde kaldı.

YÜKSEK STOKLAR FİYAT ARTIŞINI SINIRLIYOR

Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki daha sınırlı yükselişte fiziki arz kaybının beklenen ölçüde gerçekleşmemesinin etkili olduğunu belirtiyor.

Piyasalardaki yüksek petrol stokları ve denizde bulunan petrol hacmi de arz endişelerinin fiyatlar üzerindeki etkisini azaltıyor.

Donald Trump’ın petrol fiyatlarının aşırı yükselmesini önlemeye yönelik siyasi motivasyonunun da piyasalardaki fiyatlamaları etkilediği ifade ediliyor.

ARA SEÇİMLERİN SİYASİ ÖNEMİ ARTTI

Trump’ın 2028 yılında yeniden aday olacağını açıklaması, kasım ayında gerçekleştirilecek ara seçimlerin siyasi önemini daha da artırdı.

Ara seçimler, seçmenlerin Trump yönetimine verdiği desteğin en önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Bu süreçte ekonomi, enflasyon, akaryakıt fiyatları ve Orta Doğu’daki gerilimin seyri yakından takip ediliyor.

Washington yönetiminin kasım ayına kadar petrol ve benzin fiyatlarını artırabilecek gelişmeleri sınırlamaya yönelik adımlar atabileceği değerlendiriliyor.

ABD yönetiminin aynı zamanda Orta Doğu’daki gerilimin daha fazla tırmanmasını önlemek amacıyla diplomatik girişimlerini artırabileceği belirtiliyor.

JEOPOLİTİK RİSK PRİMİ PETROL FİYATLARINI YÜKSELTİYOR

Uluslararası veri ve analiz şirketi Kpler’in Kıdemli Petrol Uzmanı Homayoun Falakshahi, petrol fiyatlarındaki yükselişin büyük ölçüde artan jeopolitik risk priminden kaynaklandığını söyledi.

Falakshahi, buna karşın piyasada sert fiyat artışlarını sınırlayan önemli tamponların bulunduğunu belirtti.

Haziran ayında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının ardından denizdeki petrol hacminin 1,35 milyar varille rekor seviyeye ulaştığını aktaran Falakshahi, Çin’in yüksek ham petrol stoklarının da piyasalara kısa vadede önemli esneklik sağladığını ifade etti.

SİYASİ BEKLENTİ SPEKÜLATİF ALIMLARI SINIRLIYOR

ABD’de yükselen petrol ve akaryakıt fiyatlarının ara seçimler öncesinde yönetim üzerindeki siyasi baskıyı artırabileceğine dikkati çeken Falakshahi, şu değerlendirmede bulundu:

“Piyasadaki birçok katılımcı, yönetimin ara seçimler öncesinde petrol fiyatlarının aşırı yükselmesini önlemek yönünde güçlü siyasi motivasyona sahip olduğuna inanıyor. Bu beklenti bile spekülatif alımları sınırlamaya yardımcı olabilir.”

Falakshahi, Trump’ın küresel petrol fiyatları üzerindeki doğrudan etkisinin sınırlı olduğunu ancak piyasa beklentilerini yönlendirebildiğini vurguladı.

TRUMP’IN AÇIKLAMALARI FİYATLARI ETKİLİYOR

Trump’ın açıklamaları ve sosyal medya paylaşımlarının kısa vadeli fiyat hareketlerinde etkili olduğunu belirten Falakshahi, şunları söyledi:

“Trump’ın piyasa beklentilerini etkileyebildiği de görüldü. İran’la gerilimin arttığı dönemlerde yaptığı açıklamalar ve sosyal medya paylaşımları, gerilimin tırmanacağı ya da azalacağı yönündeki beklentileri değiştirerek kısa vadeli fiyat hareketlerinde etkili oldu.”

PETROL PİYASASI SPEKÜLATİF BİR DÖNEME GİRDİ

Viyana Enerji Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Fereydoun Barkeshli, petrol piyasasının son derece spekülatif bir döneme girdiğini söyledi.

Yatırımcıların uzun süreli arz kesintisinden çok yeniden normalleşme ihtimalini fiyatladığını belirten Barkeshli, piyasaların Orta Doğu’daki gelişmelere savaşın ilk dönemine kıyasla daha zayıf tepki verdiğine dikkati çekti.

Barkeshli, piyasalardaki fiyatlamalara ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“Orta Doğu’daki gelişmelere piyasalar oldukça zayıf tepki verdi. Katılımcılar, dünyanın en kritik deniz geçiş noktasının abluka altına alınması gibi devasa bir krizi fiyatlamakta isteksiz davranıyor. Vadeli işlemlerin fiyatları baskılamak amacıyla manipüle edildiğine yönelik ciddi şüpheler var.”

MANŞETLER PİYASA ALGISINI YÖNLENDİRİYOR

Trump’ın geçmişte de düşük petrol fiyatlarını savunduğunu hatırlatan Barkeshli, petrol piyasalarının büyük ölçüde haber akışıyla hareket ettiğini söyledi.

Barkeshli, “Trump’ın düşük petrol fiyatlarını savunduğu bilinen bir gerçek. Piyasalar büyük ölçüde haber akışıyla hareket ediyor ve manşetler algıyı yönlendiriyor. Bu durum vadeli piyasa ile fiziksel piyasa arasındaki fiyat farkının olağan dışı şekilde açılmasına neden oldu.” dedi.

TRUMP’IN AKARYAKIT FİYATLARINI DÜŞÜRME SEÇENEKLERİ SINIRLI

İsviçre merkezli veri sağlayıcısı Sparta’nın ham petrol piyasasından sorumlu yöneticisi Aaron Kildow, Trump yönetiminin ara seçimler öncesinde akaryakıt fiyatlarını düşürmek için kullanabileceği seçeneklerin sınırlı olduğunu belirtti.

ABD’de akaryakıt talebinin yükselen pompa fiyatlarına rağmen güçlü seyrini koruduğunu ifade eden Kildow, rafine petrol ürünleri ihracatına geçici kısıtlama getirilmesinin teorik seçeneklerden biri olduğunu söyledi.

Ancak böyle bir adımın ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirten Kildow, şu ifadeleri kullandı:

“Trump’ın ara seçimler öncesinde akaryakıt fiyatlarını düşürmek için seçenekleri sınırlı. Teorik olarak rafine petrol ürünleri ihracatına geçici kısıtlama getirerek iç piyasadaki stokları yeniden dengeleyebilir. Ancak böyle bir adım, başta müttefik ülkelerin yakıt arzı olmak üzere ciddi ve istenmeyen sonuçlar doğurabilir.”

PETROL FİYATLARININ DÜŞMESİ İÇİN SAVAŞIN SONA ERMESİ GEREKİYOR

Petrol fiyatlarını düşürmenin en etkili yolunun Orta Doğu’daki çatışmaların sona erdirilmesi ve petrol akışının normale dönmesi olduğunu belirten Kildow, sevkiyatlar normale dönmeden piyasalarda kayda değer bir değişim beklenmediğini söyledi.

Kildow, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

“Petrol fiyatlarını düşürmek için Trump’ın atabileceği en etkili adım savaşı sona erdirmek ve petrol akışının normale dönmesini sağlamak olur. Sevkiyatlar normale dönmeden piyasalarda kayda değer bir değişim beklenmiyor. ABD’nin ham petrol üretimi artmayı sürdürüyor ancak bu artış ağırlıklı olarak hafif ve düşük kükürtlü ham petrolden kaynaklanıyor. Bu üretim, geçmişte Basra Körfezi’nden sağlanan orta yoğunluklu ham petrolün yerini tam olarak dolduramıyor.”