Bakır fiyatları dört ayın dibine indi: Satışları hızlandıran 3 gelişme
Bakır fiyatları güçlü dolar, Çin'den gelen zayıf ekonomik veriler ve yapay zekâ yatırımlarına ilişkin endişelerle dört ayın en düşük seviyesine geriledi. LME'de üç ay vadeli bakır 13.273,50 dolara inerken satışlar diğer baz metallere de yayıldı.

Bakır fiyatları haftanın ilk işlem gününde satış baskısını sürdürerek dört ayın en düşük seviyesine indi. ABD dolarının Nisan 2025'ten bu yana en güçlü seviyelerine yükselmesi, Çin ekonomisinden gelen zayıf üretim ve tüketim verileri ile yapay zekâ yatırımlarının geleceğine ilişkin endişeler sanayi metallerinde risk iştahını azalttı.
BAKIR FİYATLARI 4 AYIN EN DÜŞÜĞÜNDE
Bakır fiyatlarında geçen hafta başlayan satış baskısı yeni haftaya da taşındı.
Londra Metal Borsası'nda üç ay vadeli bakır kontratı yüzde 0,9 düşüşle ton başına 13.273,50 dolardan işlem gördü.
Fiyatlar gün içinde 8 Temmuz'dan bu yana en düşük seviyesini test ederken bakırdaki gerileme üçüncü işlem gününe ulaştı.
ŞANGHAY'DA DA DÜŞÜŞ SÜRDÜ
Bakırdaki zayıf görünüm Çin piyasasına da yansıdı.
Şanghay Vadeli İşlemler Borsası'nda en çok işlem gören bakır kontratı yüzde 0,9 gerileyerek ton başına 104.090 yuana indi.
Böylece Şanghay'daki fiyatlar da 20 Temmuz'dan bu yana en düşük seviyesine geriledi.
BAKIR FİYATLARI NEDEN DÜŞÜYOR?
Bakır fiyatlarındaki son düşüşte üç ana unsur öne çıkıyor.
İlk olarak ABD dolarının güçlenmesi dolar cinsinden fiyatlanan metalleri diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından daha pahalı hale getiriyor.
İkinci olarak dünyanın en büyük metal tüketicisi Çin'den gelen zayıf ekonomik veriler sanayi talebine ilişkin beklentileri aşağı çekiyor.
Üçüncü olarak yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarının bakır talebine sağlayacağı güçlü katkının ne kadar sürdürülebilir olduğu yeniden sorgulanıyor.
DOLAR NİSAN 2025'TEN BU YANA EN YÜKSEK SEVİYEDE
ABD'de beklentilerin üzerinde seyreden enflasyon ve Fed yetkililerinin şahin mesajları doların güçlenmesine neden oldu.
Dolar endeksi 103,47 seviyesine çıkarak Nisan 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Vadeli piyasalarda Fed'in aralık toplantısında 25 baz puan faiz artırma ihtimali yüzde 91,1 seviyesinde fiyatlanıyor.
Doların yükselmesi bakır, alüminyum ve diğer dolar cinsinden işlem gören emtialar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.
ÇİN'DE SANAYİ ÜRETİMİ BEKLENTİLERİ KARŞILAMADI
Bakır piyasasındaki baskının ikinci ayağını Çin ekonomisi oluşturuyor.
Çin'in ekim ayı sanayi üretimi yıllık yüzde 4,8 artarak beklentilerin altında kaldı ve eylüldeki yüzde 5,5'lik büyümenin gerisine düştü.
Perakende satışlardaki yıllık büyüme ise yüzde 0,4'e kadar yavaşladı.
Sabit sermaye yatırımlarının ocak-ekim döneminde yüzde 8,1 gerilemesi ve gayrimenkul yatırımlarındaki yüzde 21,6'lık düşüş de dünyanın en büyük bakır tüketicisinde iç talebin zayıf kaldığına işaret etti.
ÇİN NEDEN BAKIR İÇİN ÖNEMLİ?
Çin inşaat, elektrik şebekeleri, sanayi ekipmanları, elektrikli araçlar ve elektronik üretimi nedeniyle küresel bakır talebinin en önemli merkezi konumunda.
Bu nedenle Çin'de fabrika üretiminin, yatırımların veya tüketimin beklentilerden zayıf gelmesi bakır talebinin geleceğine ilişkin fiyatlamaları doğrudan etkileyebiliyor.
Son açıklanan veriler de ekonomik aktivitedeki yavaşlamanın metal talebini baskılayabileceği endişesini güçlendirdi.
YAPAY ZEKÂ ENDİŞESİ BAKIRA YANSIDI
Bakır fiyatlarında son aylardaki güçlü yükselişin temel hikâyelerinden biri yapay zekâ yatırımları olmuştu.
Veri merkezlerinin elektrik altyapısı, enerji iletim hatları ve soğutma sistemlerinde yoğun bakır kullanımı, metal için uzun vadeli talep beklentilerini yükseltmişti.
Ancak son haftalarda yapay zekâ şirketlerinin değerlemeleri ve veri merkezi yatırımlarının getirisine ilişkin endişelerin artması, bakırda bu temaya bağlı pozisyonların çözülmesine neden oldu.
Fon yöneticilerinin CME bakır kontratlarındaki net uzun pozisyonu eylül ortasındaki 82 bin 649 kontrattan 34 bin 444 kontrata kadar geriledi.
BAKIR YAPAY ZEKÂ SATIŞINDAN ETKİLENDİ
Bakır, uzun süredir yapay zekâ veri merkezi yatırımlarının fiziksel altyapı göstergelerinden biri olarak görülüyor.
Son teknoloji hisseleri satışında yatırımcıların veri merkezi yatırımlarına ilişkin beklentilerini aşağı çekmesi bakırı da etkiledi.
Fonların doğrudan uzun pozisyonları eylül ortasındaki 96 bin 824 kontrattan 58 bin 475 kontrata geriledi.
Buna karşılık Çin'deki fiziki piyasanın hâlâ sıkı olması bakırdaki düşüşü sınırlayabilecek önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
ÇİN'DE BAKIR STOKLARI HÂLÂ ÇOK DÜŞÜK
Vadeli piyasalardaki satışa rağmen Çin'de fiziki bakır arzı oldukça sıkı.
Şanghay Vadeli İşlemler Borsası tarafından izlenen bakır stokları geçen hafta yaklaşık üç yılın en düşük seviyesi olan 33 bin 848 tona geriledi.
Çin'in ithal bakıra yönelik iştahını gösteren Yangshan primi ise ton başına 230 dolarla rekor seviyeye çıktı.
Bu durum yatırım fonları bakır satarken Çin'deki gerçek sanayi kullanıcılarının düşük fiyatlardan metal almaya devam ettiğini gösteriyor.
BAKIRDA İKİ FARKLI PİYASA OLUŞTU
Bakır piyasasında şu anda finansal ve fiziki tarafta farklı eğilimler görülüyor.
Batılı fonlar yapay zekâ temasına ilişkin risklerini azaltırken Çinli sanayi şirketlerinin fiziki bakır talebi güçlü kalıyor.
ABD'deki yüksek stoklar nedeniyle dünya çapında görülebilir bakır stoklarının önemli bölümü de Amerikan depolarında toplanmış durumda.
CME depoları küresel borsa stoklarının yüzde 60'ından fazlasını oluştururken ABD'deki CME ve LME depoları birlikte değerlendirildiğinde bu oran yüzde 85'e ulaşıyor.
BAZ METALLERDE SATIŞ YAYILDI
Bakırdaki düşüş diğer sanayi metallerine de yayıldı.
LME'de alüminyum yüzde 0,5, çinko yüzde 0,4, kurşun yüzde 0,3 ve nikel yüzde 0,4 geriledi.
En sert kayıplardan biri kalayda görüldü ve fiyat yüzde 1,9 düştü.
Şanghay piyasasında da alüminyum yüzde 0,2, çinko yüzde 0,8, nikel yüzde 1,8 ve kalay yüzde 1,9 değer kaybetti.
Kurşun ise yüzde 1 yükselerek baz metaller arasında pozitif ayrıştı.
BMI ÇİNKO TAHMİNİNİ KORUDU
BMI, 2026 yılı için çinko fiyatı tahminini ton başına 3.620 dolar seviyesinde korudu.
Kurum, Çin'deki maden üretiminin toparlanması, sanayi talebinin zayıf seyretmesi ve ABD dolarının güçlenmesini çinko açısından aşağı yönlü riskler olarak değerlendiriyor.
Çinko 16 Kasım işlemlerinde yaklaşık 3.700 dolar seviyesinde bulunuyor.
BAKIRDA 2027 TAHMİNLERİ AYRIŞIYOR
Bakırın kısa vadede gerilemesine rağmen büyük kurumların uzun vadeli tahminlerinde belirgin farklılık bulunuyor.
International Copper Association Australia'nın derlediği son kurum tahminlerine göre Goldman Sachs 2027 ortalama bakır fiyatını 15.400 dolar civarında öngörürken BMI/Fitch 12.900 dolarlık daha temkinli bir tahmin taşıyor.
ING'nin kasım tahmininde ise 2027 ortalama bakır fiyatı 13.550 dolar olarak yer alıyor.
BAKIR İÇİN KRİTİK DENGE
Bakır piyasasında kısa vadeli görünümde güçlü dolar ve Çin ekonomisine ilişkin endişeler satış baskısını artırıyor.
Buna karşılık Çin'deki son derece düşük fiziki stoklar, yüksek ithalat primi ve küresel maden arzındaki kısıtlar düşüşü sınırlayabilecek unsurlar arasında bulunuyor.
Bu nedenle dört ayın en düşük seviyesine gerileyen bakırda bundan sonraki yön yalnızca makroekonomik verilere değil, Çinli sanayi kullanıcılarının düşük fiyatlardan ne ölçüde alım yapacağına ve yapay zekâ yatırımlarına ilişkin beklentilerin yeniden güçlenip güçlenmeyeceğine de bağlı olacak.
Yorum yazmak için giriş yapın.
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.