Avrupa havacılık sektöründe yakıt alarmı: Üçüncü çeyrekte günlük 600 bin varillik arz açığı bekleniyor

Avrupa, yoğun yaz seyahat dönemine sınırlı jet yakıtı stoklarıyla başladı. Haziran ayının başında yaklaşık 38 milyon varil seviyesinde bulunan stokların, mevcut tüketim hızında bölgesel talebi 30 günden daha kısa süre karşılayabileceği hesaplanıyor.

Aynı dönemde ABD'nin jet yakıtı stokları yaklaşık 99 milyon varil seviyesinde bulunurken, Avrupa'nın daha düşük rezerv seviyeleri tedarik risklerini artırıyor.

ÜÇÜNCÜ ÇEYREKTE BÜYÜK ARZ AÇIĞI BEKLENTİSİ
Enerji danışmanlık şirketi Energy Aspects, Avrupa'nın yılın üçüncü çeyreğinde günlük yaklaşık 600 bin varillik jet yakıtı açığı yaşayabileceği tahmininde bulundu.

Buna karşılık ABD'de günlük 116 bin varillik arz fazlası, Asya Pasifik bölgesinde ise yaklaşık 425 bin varillik fazla arz bekleniyor.

İngiltere, Fransa ve Almanya; rafineri kapasitesindeki düşüşler ve ithalata artan bağımlılık nedeniyle olası tedarik sorunlarına karşı en hassas ülkeler arasında değerlendiriliyor.

REKOR İTHALATA RAĞMEN STOKLAR TOPARLANAMADI
Avrupa'nın jet yakıtı ithalatı haziran ayında günlük 673 bin varile yükselerek Ekim 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

ABD ve Nijerya bölgenin en önemli tedarikçileri olurken, Kanada, Hindistan, Güney Kore ve Kuveyt'ten de ek sevkiyatlar gerçekleştirildi.

Ancak artan ithalata ve Avrupa rafinerilerindeki üretim artışına rağmen stok seviyeleri kritik bölgede kalmaya devam etti. İtalya'daki rafineriler, yılın ilk dört ayında jet yakıtı üretimini yüzde 10 artırdı.

HÜRMÜZ BOĞAZI RİSKİ TEDARİK ENDİŞELERİNİ ARTIRIYOR
Avrupa, İran ile yaşanan gerilimler başlamadan önce jet yakıtı ithalatının yaklaşık yarısını Orta Doğu'dan sağlıyordu.

Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin yeniden aksaması, Körfez ülkelerinden yapılan sevkiyatların kesintiye uğrama ihtimalini yükseltiyor.

Avrupa Birliği rafinerileri, bölgedeki jet yakıtı ihtiyacının yaklaşık yüzde 70'ini karşılıyor. Geri kalan kısmın ithalatla tamamlanması, jet yakıtını Avrupa'nın en hassas petrol ürünlerinden biri haline getiriyor.

ACİL DURUM REZERVLERİ GÜNDEME GELEBİLİR
Avrupa Komisyonu, şu aşamada piyasada fiziksel bir yakıt kıtlığı yaşanmadığını ancak bölgesel tedarik sorunlarının ortaya çıkabileceğini açıkladı.

Koşulların daha da kötüleşmesi halinde ülkelerin acil durum rezervlerinden koordineli şekilde jet yakıtı kullanılması değerlendirilecek.

Komisyon ayrıca rezervlerin devreye alınması durumunda yakıt tüketimini azaltmaya yönelik önlemlerin de birlikte uygulanması gerektiğini belirtti.

JET YAKITINDAKİ DÜŞÜŞ UÇAK BİLETLERİNE YANSIMAYACAK
Kuzeybatı Avrupa'da jet yakıtının varil fiyatı, mart sonunda ulaştığı 215,32 dolarlık rekor seviyeden 133,27 dolara kadar geriledi.

Yakıt maliyetleri, havayolu şirketlerinin toplam işletme giderlerinin yaklaşık yüzde 20-25'ini oluşturuyor. Ancak güçlü yolcu talebi ve sınırlı uçuş kapasitesi nedeniyle yakıt fiyatlarındaki düşüşün kısa vadede uçak bileti fiyatlarına indirim olarak yansıması beklenmiyor.