Almanya otomotiv sektöründe istihdam kaybı hızlandı! 7 yılda 140 binden fazla kişi işten çıkarıldı

Almanya otomotiv sektöründe istihdam kaybı hızlanıyor. Üreticiler ve tedarikçiler dahil sektörde çalışan sayısı 2019’da yaklaşık 834 bin iken, bu rakam 691 bin 500’e kadar geriledi. Böylece yedi yıl içinde 140 binden fazla iş ortadan kalktı.

Sektördeki dönüşümün devam etmesi halinde önümüzdeki yıllarda daha fazla çalışanın işinin etkilenebileceği belirtiliyor. Son dönemde Volkswagen, Mercedes ve BMW gibi büyük üreticilerde alınan kararlar da otomotiv sektöründeki dönüşümün boyutunu ortaya koyuyor.

İSTİHDAM KAYBININ HIZI ARTTI

Almanya otomotiv sektöründe istihdam kaybının son yıllarda belirgin şekilde hızlandığı görülüyor. 2019-2024 döneminde yılda ortalama yaklaşık 12 bin pozisyon ortadan kalkarken, 2024-2026 döneminde bu rakam yılda yaklaşık 41 bine yükseldi.

Volkswagen 13 toplu iş sözleşmesinden 10’unu feshederken, Mercedes evden çalışma düzeninde değişikliğe gitme ve yeni bir tazminat programı başlatma kararı aldı. Volkswagen’in yazılım şirketi CARIAD ise mevcut 4 bin 300 pozisyonun yaklaşık binini daha kaldırmaya hazırlanıyor.

BMW’de de yapay zeka kullanımının üst yönetimdeki bazı görevleri azaltması gündemde bulunuyor.

KRİZDEN ÇOK YAPISAL DÖNÜŞÜM ÖNE ÇIKIYOR

Alman otomotiv sektöründe geçmişte de ekonomik krizler nedeniyle istihdam kayıpları yaşandı. Ancak ekonominin toparlanmasıyla birlikte kaybedilen pozisyonların önemli bölümü yeniden oluşturuldu.

2009 küresel finans krizinde birçok şirket işten çıkarmak yerine kısa çalışma uygulamasına yönelirken, sektörün yeniden büyümesiyle istihdam da arttı. 2018’e kadar 100 binden fazla yeni istihdam yaratıldı.

Bugünkü tablo ise farklılık gösteriyor. Küresel otomobil satışları gerilemezken Alman üreticiler çalışan sayılarını azaltıyor. 2025’te dünya genelinde 90 milyondan fazla araç satılırken, 2030’ların başında küresel satışların ilk kez yaklaşık 100 milyona ulaşması bekleniyor.

ÇİN PAZARINDAKİ KAYIP ALMAN ÜRETİCİLERİ ZORLUYOR

İstihdamdaki gerilemenin arkasında üç temel yapısal değişim bulunuyor. Bunlardan ilki, Alman otomobil markalarının özellikle dünyanın en büyük otomobil pazarı Çin’de yaşadığı pazar kaybı.

Alman üreticilerin Çin’deki satışları beş yıl öncesine göre yaklaşık dörtte bir azalırken, Çinli otomobil markalarının Avrupa pazarındaki ağırlığı da artıyor. Ağustos ayında Avrupa’da satılan her 10 yeni otomobilden birinden fazlasının Çinli markalara ait olması rekabetin boyutunu gösteriyor.

BATARYA, YAZILIM VE YAPAY ZEKA DENGELERİ DEĞİŞTİRİYOR

Sektördeki ikinci büyük dönüşüm teknoloji alanında yaşanıyor. Alman otomotiv sanayisinin uzun yıllar en güçlü olduğu alanlardan biri araç geliştirme olurken, elektrikli otomobillerde batarya, yazılım ve yapay zeka aracın değerinde giderek daha fazla önem kazanıyor.

Bu teknolojilerin önemli bir bölümünün Çin ve ABD’de geliştirilmesi, Alman üreticilerin ihtiyaç duyduğu mühendis ve yazılım geliştirici sayısının da değişmesine neden oluyor. Şirketlerin bazı teknolojileri dışarıdan satın alması, kendi bünyelerindeki çalışan ihtiyacını azaltıyor.

ELEKTRİKLİ OTOMOBİLLERDE ÜRETİM SÜRECİ SADELEŞİYOR

Üçüncü önemli etken ise üretim süreçlerinin sadeleşmesi. Elektrikli otomobiller, içten yanmalı motorlu araçlara kıyasla daha basit üretim süreçlerine sahip.

Bunun yanında yapay zeka ve otomasyon hem fabrikalarda hem de ofislerde daha fazla görevi üstleniyor. Şirketler böylece aynı üretim ve iş süreçlerini daha az çalışanla gerçekleştirebiliyor.

Bu nedenle Almanya otomotiv sektöründeki istihdam kaybının yalnızca ekonomik durgunlukla açıklanamayacağı, kalıcı bir yapısal dönüşümün yaşandığı değerlendirmesi öne çıkıyor.

İŞ GÜVENCESİ ANLAŞMALARI KÜÇÜLMEYİ DURDURAMIYOR

Almanya’nın büyük otomobil üreticileri çalışan sayılarını azaltmaya çalışırken, işten çıkarmaları sınırlayan anlaşmalarla da bağlı durumda.

Volkswagen’de iş güvencesi 2030 sonuna, Audi’de 2033 sonuna, Mercedes’te 2034 sonuna ve Porsche’de 2035’e kadar uzanıyor. Bu anlaşmaların önemli bölümü de yakın dönemde imzalandı.

Şirketler çalışan sayısını azaltırken ağırlıklı olarak gönüllü ayrılıkları tercih ediyor. Bunun karşılığında yüksek tazminat paketleri sunuluyor.

500 BİN EUROYU AŞAN TAZMİNAT SEÇENEKLERİ GÜNDEMDE

Mercedes’te uzun yıllardır çalışan bazı personel için 500 bin euronun üzerinde tazminat seçenekleri gündeme geldi. Şirket, yüksek görünen bu maliyetin maaş giderlerindeki düşüş sayesinde yaklaşık iki yılda karşılanmasını hedefliyor.

Volkswagen ve BMW de benzer yöntemlerden yararlanırken, şirketler çalışma koşullarında da değişikliğe gidiyor. Mercedes, evden çalışma düzenini sona erdirerek haftada dört gün ofiste çalışmayı standart hale getirmeyi planlıyor.

Volkswagen CEO’su Oliver Blume ise ücret artışı olmadan daha uzun çalışma sürelerini gündeme getirdi.

VOLKSWAGEN'DE 16 BİNDEN FAZLA ÇALIŞAN AYRILDI

Sendika ve işyeri temsilcilikleri ise çalışanların haklarını korumaya çalışıyor. Volkswagen’de IG Metall ve işyeri temsilciliği, 2024 sonunda 2030’a kadar 35 binden fazla pozisyonun kaldırılmasını kabul ederken, bunun karşılığında iş güvencesi sağlandı.

Anlaşmanın ardından Volkswagen’den yaklaşık 16 bin 300 kişi ayrıldı. Bu sayı, 2030’a kadar hedeflenen istihdam azalmasının neredeyse yarısına denk geliyor.

Volkswagen’in toplu iş sözleşmelerini feshederek ücret ve çalışma sürelerini yeniden müzakereye açması ise sektörde yeni bir gerilim oluşturdu. Şirkette iş güvencesi ise yürürlükte kalmaya devam ediyor.