ABD'de United ve Delta’dan insansı robotlara uçuş yasağı

Robotik teknolojilerindeki hızlı gelişim, havacılık sektörünün katı güvenlik kurallarıyla karşı karşıya geldi. United Airlines ve Delta Air Lines, yolcuların insansı ve hayvan benzeri robot taşımasını kısıtlayan son havayolu şirketleri oldu. Southwest Airlines uçuşunda ticari kabinde insansı robot taşınmasıyla başlayan tartışmalar, sektör genelinde yeni yasakların önünü açtı. Karmaşık mekanik yapılara ve yüksek kapasiteli lityum-iyon pillere sahip bu cihazlar, standart tüketici elektroniğinden farklı bir risk sınıfında değerlendiriliyor. Havayolu şirketleri, açık bir yasal düzenleme hazırlanana kadar bu ürünleri kabin, kayıtlı bagaj ve kargo bölümüne kabul etmiyor.

YASAK TÜM ROBOTLARI KAPSAMIYOR

Alınan kararlar, bütün robotik ürünlere yönelik genel bir yasak niteliği taşımıyor. Robot süpürgeler, oyuncak robotlar ve standart tüketici elektroniği ürünleri, mevcut bagaj ve pil sınırlarına uygun oldukları sürece uçaklara alınmaya devam edecek. Kısıtlamalar doğrudan insan veya hayvan formundaki gelişmiş robotları hedefliyor. Eklemli kol ve bacaklar, alışılmadık boyutlar ve ağır metal parçalar, bu cihazların kabin içi bagaj bölmelerinde veya kargo alanlarında güvenli biçimde sabitlenmesini zorlaştırıyor. Uçağa biniş sırasında kaymaları ya da acil tahliye anında koridorları kapatmaları da operasyonel risk oluşturuyor.

LİTYUM PİLLER RİSK OLUŞTURUYOR

Havayolu şirketlerinin en fazla üzerinde durduğu teknik konu, robotlarda kullanılan güç üniteleri. İnsansı robotları çalıştıran çoklu ve yüksek watt değerine sahip lityum-iyon piller, teknik arıza veya basınç değişimi halinde termal kaçak ve yangın riski taşıyor. Havalimanı ile uçuş personelinin, yolcuların yanında getirdiği karmaşık bir robotik cihazın pil güvenliğini kısa sürede doğrulaması mevcut prosedürlerle mümkün olmuyor. Yasakların temelinde uçuş sırasında kaydedilmiş somut arızalardan çok, bu belirsizliklerin yarattığı risk yönetimi güçlüğü bulunuyor.

ÖZEL UÇUŞ STANDARTLARI GÜNDEMDE

Southwest, United ve Delta tarafından alınan kararlar, havacılık sektöründe yeni düzenlemelere duyulan ihtiyacı gündeme taşıdı. Sektör analistleri, insansı robotların kişisel ve ticari kullanımının yaygınlaşmasıyla Federal Havacılık İdaresi gibi otoritelerin bu cihazlara özel uçuş standartları hazırlayacağını öngörüyor. Net sınıflandırmalar, özel biletleme seçenekleri ve sertifikalı pil depolama prosedürleri oluşturulana kadar havayolu şirketlerinin mevcut kısıtlamaları sürdürmesi bekleniyor.