ABD’de enflasyon hızlandı: Fed için faiz artırım beklentisi yüzde 90'a yaklaştı

ABD’de Ağustos ayı enflasyon verileri Fed’in faiz artırımına yaklaşabileceği beklentilerini güçlendirdi. TÜFE aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 3,4 arttı. Enerji fiyatlarındaki yükseliş öne çıkarken, ham petrolün 100 doların üzerine çıkması ve dizel fiyatlarının galon başına 6 doları aşması enflasyon baskısının ekonomiye yayılabileceği endişelerini artırdı.

ABD’DE TÜKETİCİ FİYATLARI HIZLANDI

ABD Çalışma Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre tüketici fiyat endeksi Ağustos ayında aylık bazda yüzde 0,4 arttı.

Temmuz ayında daha sınırlı bir artış gösteren tüketici fiyatları, Ağustos ayında yeniden hızlandı.

YILLIK ENFLASYON YÜZDE 3,4 OLDU

Ağustos ayına kadar olan 12 aylık dönemde ABD tüketici enflasyonu yüzde 3,4 olarak gerçekleşti.

Yıllık TÜFE, Temmuz ayında da aynı oranda artmıştı.

Açıklanan veri ekonomistlerin beklentileriyle paralel gerçekleşti.

ÇEKİRDEK ENFLASYONDA DÖRT AYIN EN GÜÇLÜ ARTIŞI

Gıda ve enerji gibi değişken kalemler dışarıda bırakıldığında temel enflasyondaki önemli göstergelerden biri son dört ayın en yüksek artışını kaydetti.

Bu görünüm, Fed’in fiyat istikrarı konusunda daha sıkı bir politika izlemesi gerektiği beklentilerini güçlendirdi.

ÜFE VERİLERİ DE ENFLASYON BASKISINA İŞARET ETMİŞTİ

TÜFE raporu, bir gün önce açıklanan Üretici Fiyat Endeksi verilerinin ardından geldi.

ÜFE’nin bazı bileşenlerinde güçlü artışlar görülmesi, Fed’in yüzde 2’lik enflasyon hedefi açısından yakından izlenen Kişisel Tüketim Harcamaları fiyat endekslerine yönelik beklentileri de yukarı çekti.

PCE ENFLASYONUNDA ARTIŞ BEKLENTİSİ

Ekonomistler, Ağustos ayında değişken gıda ve enerji kalemleri hariç tutulduğunda PCE enflasyonunun da yükselmiş olabileceğini değerlendiriyor.

Bu nedenle hem TÜFE hem de ÜFE verileri Fed’in para politikası açısından kritik önem taşıyor.

FED FAİZ ARTIRIMI OLASILIĞI YÜZDE 87

CME FedWatch aracına göre piyasalar, Fed’in Salı ve Çarşamba günü gerçekleştireceği toplantıda çeyrek puanlık faiz artırımına gitme ihtimalini başlangıçta yüzde 91 seviyesinde fiyatladı.

Bu oran daha sonra yüzde 87’ye geriledi.

Perşembe günü ise faiz artırımı ihtimali yüzde 72 seviyesindeydi.

FED FAİZİ YÜZDE 3,50-3,75 ARALIĞINDA

Federal Reserve’ün gösterge niteliğindeki gecelik faiz oranı halen yüzde 3,50 ile yüzde 3,75 aralığında bulunuyor.

Piyasalardaki mevcut fiyatlamalar, Fed’in bu aralığı gelecek hafta yukarı çekebileceğine işaret ediyor.

EKİM VEYA ARALIKTA YENİ FAİZ ARTIŞI GÜNDEMDE

Birçok ekonomiste göre Ağustos ayında hem enflasyondaki yükseliş hem de iş gücü piyasasında görülen toparlanma belirtileri, Fed’i tek bir faiz artırımıyla sınırlı kalmamaya yöneltebilir.

Ekonomistler, gelecek haftanın ardından Ekim veya Aralık toplantılarında da yeni faiz artışlarının gündeme gelebileceğini değerlendiriyor.

İRAN SAVAŞININ ENERJİ ŞOKU EKONOMİYE YAYILABİLİR

Ekonomistler, İran savaşının sürmesi halinde enerji fiyatlarındaki şokun ekonominin diğer alanlarına da yayılabileceği uyarısında bulunuyor.

Enerji maliyetlerindeki artışın üretim, taşımacılık ve tüketici fiyatları üzerinde daha geniş çaplı baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.

YAPAY ZEKA GELİŞMELERİ DE ENFLASYONİST BASKI YARATABİLİR

Bazı ekonomistler yapay zeka alanındaki hızlı gelişmelerin de fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini öngörüyor.

Özellikle veri merkezi, enerji ve yüksek işlem gücü yatırımlarının maliyet artışlarını besleyebileceği değerlendiriliyor.

PETROL 100 DOLARIN ÜZERİNE ÇIKTI

Ham petrol fiyatları bu hafta varil başına 100 doların üzerine yükseldi.

Enerji fiyatlarındaki artış, tüketici enflasyonuna yönelik beklentilerin yeniden yukarı yönlü şekillenmesine neden oldu.

DİZEL FİYATI GALON BAŞINA 6 DOLARI AŞTI

ABD’de ulusal ortalama dizel fiyatı ilk kez galon başına 6 dolar seviyesinin üzerine çıktı.

Yüksek dizel fiyatları özellikle taşımacılık ve lojistik maliyetleri açısından enflasyonist baskının genişleyebileceğine işaret ediyor.

“ENERJİ ENFLASYONU BENZİN İSTASYONUNDA KALMIYOR”

Loyola Marymount Üniversitesi Finans ve Ekonomi Profesörü Sung Won Sohn, enerji fiyatlarının ekonominin geneline yayıldığını belirtti.

Sohn, “Enerji enflasyonu benzin istasyonunda kalmıyor. Kamyon, uçak ve kargo gemisiyle Amerika’daki neredeyse her mağazaya giriyor.” dedi.

“FED’İN FAİZ ARTIRMA OLASILIĞI OLDUKÇA YÜKSEK”

Sohn, Fed’in enerji şokunun geniş çaplı bir fiyat şokuna dönüşmesine izin veremeyeceğini söyledi.

“Fed’in politika faizini artırma olasılığı artık oldukça yüksek. Bir enerji şokunun her şeyi etkileyen bir şoka dönüşmesine izin veremez.” ifadelerini kullandı.

BENZİN FİYATLARI YÜZDE 3,9 ARTTI

İki ay üst üste düşüş gösteren benzin fiyatları Ağustos ayında yüzde 3,9 yükseldi.

Benzin fiyatlarındaki artış, aylık TÜFE yükselişinin üçte birinden fazlasını oluşturdu.

MOTOR YAKITLARINDA YÜZDE 9,6 ARTIŞ

Dizel dahil diğer motor yakıtlarının fiyatları Ağustos ayında yüzde 9,6 yükseldi.

Bu kalemlerde yıllık artış ise yüzde 44 seviyesine ulaştı.

GIDA FİYATLARINDA SINIRLI ARTIŞ

Enerji maliyetleri hızla yükselirken tüketiciler gıda tarafında görece daha sınırlı bir fiyat artışıyla karşılaştı.

Gıda fiyatları üst üste ikinci ayda da yüzde 0,1 arttı.

MARKET FİYATLARI DEĞİŞMEDİ

Et ve balık fiyatlarındaki ılımlı artışların etkisiyle bakkaliye ve market ürünleri fiyatları genel olarak değişmedi.

Meyve ve sebze fiyatları ise Ağustos ayında yüzde 0,4 geriledi.

MARUL FİYATLARI YÜZDE 6,2 DÜŞTÜ

Meyve ve sebze grubundaki düşüşün önemli nedenlerinden biri marul fiyatlarında yaşanan gerileme oldu.

Cyclospora salgınının etkisiyle marul fiyatları yüzde 6,2 düştü.

YUMURTA FİYATLARI YÜZDE 2,9 ARTTI

Buna karşılık yumurta fiyatlarında yüzde 2,9 artış görüldü.

Alkolsüz içecekler ile süt ürünleri ve bağlantılı ürünlerin fiyatlarında da yükseliş kaydedildi.

GIDA ENFLASYONU YILLIK YÜZDE 2,7

Gıda fiyatları Ağustos ayında yıllık bazda yüzde 2,7 arttı.

Tüketici enflasyonundaki yıllık yükseliş ise ücret artışını geride bıraktı.

REEL ÜCRETLER GERİLEDİ

Enflasyona göre düzeltilmiş ortalama saatlik kazançlar Ağustos ayında yıllık bazda yüzde 0,3 düştü.

Böylece tüketicilerin satın alma gücü üzerindeki baskının devam ettiği görüldü.

REEL ÜCRET ARTIŞI BEŞİNCİ AYDA DA DARALDI

EY-Parthenon Başekonomisti Gregory Daco, enflasyona göre düzeltilmiş ücret artışının Ağustos ayında beşinci ay üst üste gerilediğini söyledi.

Daco, bunun pandemi sonrası dönem hariç tutulduğunda 2012’den bu yana görülen en uzun gelir daralması olduğunu belirtti.

GÖZLER FED TOPLANTISINA ÇEVRİLDİ

ABD’de enflasyonun yeniden hızlanması, enerji maliyetlerinin yükselmesi ve iş gücü piyasasındaki toparlanma işaretleri nedeniyle piyasaların odağı Fed’in gelecek haftaki faiz kararına çevrildi.

Mevcut fiyatlamalar, Fed’in çeyrek puanlık faiz artırımına gitme ihtimalinin yüksek olduğuna işaret ederken, yılın geri kalanında ek faiz artışlarının da gündemde kalabileceği değerlendiriliyor.