ABD yaptırımları İran ekonomisini zorluyor: Dış ticaret yüzde 35 düştü

İran yönetimi, savaş ve yaptırımların ekonomi üzerindeki etkisini kabul ederken geri adım atmayacağı mesajı verdi. Tahran, enflasyonla mücadele, piyasaların yönetimi, istihdam, yerli üretim ve dolara bağımlılığın azaltılmasını öncelikler arasında sıralarken Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü koruyacağını bildirdi.

İRAN EKONOMİSİNDE SAVAŞ VE YAPTIRIM BASKISI

İranlı liderler, ABD ile savaşın ülke ekonomisi üzerindeki etkilerinin ağırlaştığını kabul etti.

Devlet medyasında yer alan açıklamalarda, yaptırımlar ve savaş kaynaklı ekonomik baskılarla mücadelenin hükümetin öncelikli gündem maddeleri arasında olduğu belirtildi.

ENFLASYON, İSTİHDAM VE PİYASA YÖNETİMİ ÖNCELİKLİ

İran hükümeti, ekonomik baskının azaltılması için enflasyonun kontrol altına alınması, piyasaların yönetilmesi ve yeni istihdam alanlarının oluşturulması gerektiğini belirtti.

Yatırımların yerli üretime yönlendirilmesi ve ekonominin dolara olan bağımlılığının kademeli şekilde azaltılması da öncelikler arasında gösterildi.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın üzerinden yaklaşık 6 ay geçti.

Taraflar arasındaki müzakerelerde ilerleme sağlanamazken, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi İran üzerindeki mali baskıyı yoğunlaştırdı.

ABD “EKONOMİK D-GÜNÜ” İLE BASKIYI ARTIRIYOR

Trump yönetiminin İran’ı ekonomik olarak cezalandırmaya yönelik yeni girişimi “ekonomik D-Günü” olarak adlandırılıyor.

Washington, İran’ın uluslararası ticaret bağlantılarını daha fazla sınırlandırmak amacıyla yeni yaptırımları devreye alıyor.

Washington, diğer ülkeleri İran ile ticari bağlarını kesmeleri konusunda uyardı.

ABD yönetimi, İran ile ticareti sürdürenlerin ikincil yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği mesajını verdi.

Bununla birlikte ABD Hazine Bakanlığı, Çin ve Hindistan gibi İran’ın önemli ticaret ortaklarına doğrudan yaptırım uygulamaktan kaçındı.

MISIRLI BANQUE MISR’A YAPTIRIM

ABD Hazine Bakanlığı, Tahran ile iş yaptığı gerekçesiyle Mısır’ın Banque Misr bankasına yaptırım uyguladı.

Ayrıca bankanın Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki şubelerinin dolar işlemlerinden men edilmesini öngören bir kural önerildi.

Mısır Merkez Bankası, yaptırım kararı konusunda ABD’li yetkililerle temas halinde olduklarını açıkladı.

Açıklamada, söz konusu önlemin yalnızca Banque Misr’ın BAE’deki şubesinin muhabir bankalarla gerçekleştirdiği ABD doları işlemlerini kapsadığı belirtildi.

BANQUE MISR: HİZMETLERİMİZ SÜRÜYOR

Banque Misr da ABD Hazine Bakanlığının bildirimini incelediğini açıkladı.

Banka, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki şubesinin geçerli kurallar ve prosedürler doğrultusunda müşterilerine bankacılık hizmetleri sunmaya devam ettiğini bildirdi.

ABD Hazine Bakanlığı internet sitesinde yayımlanan bildirime göre Washington, Hong Kong merkezli bir kuruluşu da yaptırım listesine aldı.

İran’ın Bank Melli bankasıyla bağlantılı bir kişi de yeni yaptırımların hedefleri arasında yer aldı.

İRAN’DA ENFLASYON YÜZDE 66’YA ULAŞTI

Yeni yaptırımlar, savaşın İran ekonomisi üzerindeki etkisini daha da artırıyor.

İran’da yıllık enflasyon geçen ay yüzde 66 seviyesine ulaştı.

Dini Lider Ayetullah Mücteba Hamenei, hükümete ekonomik zorluklarla mücadele etme çağrısında bulundu.

Hamenei, babası ve eski dini lider Ayetullah Ali Hamenei’nin öldürüldüğü 28 Şubat’taki ilk saldırıda yaralanmasından bu yana kamuoyu önünde görünmedi.

“EKONOMİK ZORLUKLARA CİDDİ ÇÖZÜM BULUNMALI”

Hamenei’ye atfedilen yazılı açıklamada, “Enflasyon, işsizlik, fiyat yönetimi ve mal ve hizmet piyasası gibi ekonomik ve geçim kaynaklarıyla ilgili zorluklar zincirine ciddi bir şekilde çözüm bulunması gerekiyor.” ifadelerine yer verildi.

İRAN’IN DIŞ TİCARETİ YÜZDE 35 DÜŞTÜ

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD yaptırımlarının ve İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının dış ticareti ciddi şekilde etkilediğini açıkladı.

Pezeşkiyan, İran’ın ihracat ve ithalatının yaklaşık yüzde 35 oranında gerilediğini söyledi.

İRAN 90 MİLYON VARİL PETROL SATTI

Pezeşkiyan, ABD ve İran arasında haziran ayında imzalanan kısa süreli mutabakat zaptı dönemine ilişkin de bilgi verdi.

Washington’ın İran’ın petrol satışına izin verdiği bu dönemde Tahran’ın yaklaşık 90 milyon varil petrol satabildiğini belirtti.

ABD’nin ekonomik baskı kampanyasını yoğunlaştırdığı bir dönemde İran, hem diplomatik girişimleri hem de savunma politikasını sürdüreceğini açıkladı.

Tahran yönetimi bu iki alanı ülkenin ulusal çıkarlarının korunması açısından birlikte değerlendirdiğini bildirdi.

KATAR BAŞBAKANI TAHRAN’DA TEMASLARDA BULUNDU

Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman El Thani, perşembe günü Tahran’da İranlı liderlerle görüştü.

El Thani, görüşmelerde Hürmüz Boğazı’ndan serbest seyrüseferin savaş öncesindeki durumuna dönmesinin önemini vurguladığını söyledi.

ARAQCHI: GÖRÜŞMELER YARATICIYDI

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi, Katar Başbakanı El Thani ile gerçekleştirilen görüşmeleri “yaratıcı” olarak nitelendirdi.

Diplomatik temasların savaşın sona erdirilmesine yönelik yeni bir zemin oluşturup oluşturmayacağı yakından takip ediliyor.

“DİPLOMASİ VE SAVUNMA AYRILMAZ İKİ KANAT”

İran yönetimi, diplomasi ve savunmanın ülkenin ulusal çıkarları, güvenliği ve toprak bütünlüğünün korunmasında “birbirini tamamlayan, koordineli ve ayrılmaz iki kanat” olduğunu belirtti.

Tahran, her iki yolu da dengeli şekilde sürdüreceğini ifade etti.

KATAR VE PAKİSTAN ATEŞKESE ARACILIK ETMİŞTİ

ABD’nin müttefiki ve İran’ın Körfez komşusu Katar ile Pakistan, haziran ayında kısa süreli ateşkese yol açan mutabakat zaptına aracılık etmişti.

Ancak anlaşma, Hürmüz Boğazı üzerindeki anlaşmazlıklar nedeniyle kalıcı hale gelmemişti.

HÜRMÜZ BOĞAZI KÜRESEL ENERJİ İÇİN KRİTİK

Savaş öncesinde Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği kritik bir deniz yolu konumundaydı.

Bu nedenle boğazdaki gelişmelerin küresel enerji piyasaları üzerinde doğrudan etkisi bulunuyor.

ABD DENİZ MAYINLARININ TEMİZLENDİĞİNİ AÇIKLADI

ABD askeri komutanları, İran İslam Devrim Muhafızları tarafından aylar önce Hürmüz Boğazı’na döşenen deniz mayınlarının Amerikan güçlerince temizlendiğini açıkladı.

Trump da boğazın açık olduğunu defalarca dile getirdi.

İRAN: BOĞAZ HALA KAPALI

İran Devrim Muhafızları donanması ise ABD’nin açıklamalarını reddetti.

Yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın açık olduğu yönündeki iddiaların “açık bir yalan” olduğu savunuldu.

İran tarafı, su yolunun Tahran’ın izni olmadan gemilere kapalı kalmaya devam ettiğini yineledi.