ABD yönetimi, uzay tabanlı istihbarat tarihinin en önemli ve gizli projelerinden birinin üzerindeki sır perdesini kaldırdı. Ulusal Keşif Ofisi (NRO), 1971 ile 1987 yılları arasında yörüngeye yerleştirilen ve "Proje EARPOP" kapsamında geliştirilen JUMPSEAT casus uydularının gizliliğini kaldırdığını duyurdu.
Program, özellikle Soğuk Savaş döneminde ABD'nin stratejik rakiplerine, bilhassa Sovyetler Birliği'ne karşı istihbarat üstünlüğü sağlamasında kritik bir rol oynadı.
MOLNİYA YÖRÜNGESİ İLE KESİNTİSİZ TAKİP
JUMPSEAT programını öncüllerinden ayıran en temel özellik, uyduların yerleştirildiği yörünge yapısıydı. GRAB ve POPPY gibi alçak Dünya yörüngesindeki öncüllerinin aksine, JUMPSEAT uyduları "Molniya" adı verilen yüksek eliptik yörüngelerde (HEO) görev yaptı.
Dünya’ya en yakın noktası (perige) yaklaşık 1.000 kilometre, en uzak noktası (apoge) ise 40.000 kilometre olan bu yörünge, uyduların Kuzey Yarımküre üzerinde uzun süre asılı kalmasına olanak tanıyordu. Bu teknik özellik, ABD'nin Sovyet coğrafyasını ve kuzey enlemlerindeki askeri hareketliliği kesintisiz izlemesini sağladı.
NRO Ulusal Keşif Çalışmaları Merkezi Direktörü James Outzen, "JUMPSEAT'in tarihi önemi abartılamaz. Yörüngesi, ABD'ye uzaydan benzersiz ve kritik sinyal istihbaratı toplamak için yeni bir bakış açısı sağladı" değerlendirmesinde bulundu.
SİNYAL İSTİHBARATI VE FÜZE SİSTEMLERİ
Programın temel amacı "sinyal istihbaratı" (SIGINT) toplamak olarak açıklandı. Bu kapsamda uydular; düşman iletişimlerini, füze testlerinden yayılan elektromanyetik sinyalleri ve savunma sistemlerinin radar emisyonlarını tespit edip şifrelerini çözmekle görevlendirildi.
NRO yetkilileri, JUMPSEAT'in düşman saldırı ve savunma silah sistemlerinin gelişimini izlediğini ve ortaya çıkan tehditlere karşı ABD'deki yer istasyonlarına paha biçilmez veriler indirdiğini belirtti.
2006 YILINA KADAR GÖREV YAPTI
İlk JUMPSEAT uydusu 1971 yılında Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssü'nden fırlatıldı. 1987 yılına kadar toplam 8 uydu yörüngeye gönderildi. Son fırlatılan JUMPSEAT 8, "transponder modunda" çalışarak 2006 yılına kadar hizmet vermeye devam etti.
YENİ DÖNEM: "YAYILMIŞ MİMARİ"
JUMPSEAT'in emekliye ayrılmasının ardından ABD, uzay istihbaratında strateji değişikliğine gitti. NRO, günümüzde tek ve büyük uydular yerine; karıştırma (jamming) gibi uydu karşıtı eylemlere dayanıklı, yüzlerce küçük uydudan oluşan "yayılmış mimari" (proliferated architecture) modeline geçiş yapıyor. Bu yeni yaklaşım, maliyet verimliliği ve operasyonel esneklik sağlamayı hedefliyor.
