Rejeneratif tıp alanında çığır açacak bir gelişme için düğmeye basıldı. Üniversite araştırmacıları, nakledilebilir ve 3 boyutlu yazıcıyla üretilmiş bir ‘karaciğer yaması’ geliştirmek üzere İleri Araştırma Projeleri Ajansı'ndan (ARPA-H) 28,5 milyon dolarlık fon almaya hak kazandı.
Karaciğer İmmün Yetersiz Hacimsel Mühendislik (LIVE) projesi olarak adlandırılan bu girişim, organ yetmezliği tedavisinde paradigmayı değiştirmeyi amaçlıyor. Projenin temel hedefi, karaciğeri tamamen değiştirmek yerine; işlevini yitirmiş organa kendini yenilemesi için 2 ila 4 hafta süre kazandıracak, temel fonksiyonları üstlenen canlı bir doku desteği sağlamak.
FRESH TEKNOLOJİSİYLE HASSAS DOKU MÜHENDİSLİĞİ
Çalışmanın teknolojik altyapısını, Carnegie Mellon Üniversitesi'nde geliştirilen FRESH (Süspansiyon Halindeki Hidrojellerin Serbest Biçimli Tersinir Gömülmesi) platformu oluşturuyor.
Bu yenilikçi platform, araştırmacıların kolajen ve canlı hücreler gibi yumuşak biyolojik malzemeleri kullanarak, karmaşık insan dokusu yapılarını taklit eden ince detaylı, üç boyutlu iskeleler basmasına olanak tanıyor. Daha önce damarlanmış pankreas benzeri doku üretiminde başarısını kanıtlayan FRESH teknolojisi, şimdi insan vücudunun metabolik olarak en karmaşık organı olan karaciğere uyarlanıyor.
EVRENSEL DONÖR: İLAÇSIZ UYUM HEDEFİ
Genetiği değiştirilmiş hayvan organlarına (ksenotransplantasyon) odaklanan rakiplerinin aksine, bu proje tamamen insan biyolojik materyallerine dayanıyor.
Üretilecek dokular, ‘evrensel donör’ görevi görecek şekilde tasarlanmış hipoimmün hücreler, insan kolajenleri ve yapısal proteinlerden oluşuyor. Proje lideri Adam Feinberg, en büyük zorluğun bağışıklık sistemi olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: "Evrensel donör olacak şekilde tasarlanmış hipoimmün hücreler kullanacağız. Böylece hastalar, bağışıklık sistemini baskılayan ağır ilaçlar kullanmak zorunda kalmadan bu dokulara sahip olabilir."
NAKİL DEĞİL, ONARIM
Organ nakli araştırmaları, organların makine perfüzyonu ile canlı tutulması veya domuz organlarının insana nakli gibi farklı kollardan ilerlerken, LIVE projesi ‘biyolojik onarım’ vizyonuyla ayrışıyor.
Bu teknolojinin başarısı, sadece karaciğerle sınırlı kalmayabilir. FRESH biyobaskı teknolojisinin sunduğu hassasiyet; böbrek, pankreas ve hatta kalp gibi karmaşık dokuların üretilmesine de kapı aralıyor. Feinberg'in ekibi tarafından Science Advances dergisinde yayımlanan çalışma, bu prensiplerin ilaç testleri için ‘organ-çip’ sistemlerine de güç verebileceğini öngörüyor.
LIVE projesi hedeflenen başarıya ulaşırsa, organ nakli bekleme listelerindeki baskıyı hafifleterek tıpta ‘yerine koyma’ döneminden ‘iyileştirme ve onarma’ dönemine geçişin öncüsü olabilir.
