335 ışık yılı uzakta 'sıcak su dünyası' keşfedildi

Uluslararası bir gökbilimci ekibi, Güneş Sistemi’nin dışında ana yıldızına son derece yakın bir yörüngede bulunan ve kütlesinin yaklaşık yüzde 50’si sudan oluşan yeni bir ötegezegen keşfetti. Dünya’dan yaklaşık 335 ışık yılı uzaklıktaki HD 176071 yıldız sisteminde yer alan HD 176071 b, Dünya’nın yaklaşık iki buçuk katı büyüklüğünde ve sekiz buçuk katı kütleye sahip. Yıldızına 1,5 milyon milden daha yakın, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin yaklaşık yüzde 1,6’sına karşılık gelen bir yörüngede bulunan gezegen, tam turunu yalnızca 14 saatte tamamlıyor. Bu özellikleriyle HD 176071 b, nadir görülen bir “sıcak su dünyası” örneği olarak değerlendiriliyor.

YAKIN YÖRÜNGE

HD 176071 b, yıldızına olan aşırı yakınlığı nedeniyle güçlü gelgit kuvvetlerinin etkisi altında bulunuyor ve zaman içinde yıldızına doğru sürüklenmesi bekleniyor. Gezegen aynı zamanda, yıldızlarına çok yakın konumlanan Neptün büyüklüğündeki gök cisimlerinin az görüldüğü “Neptün Çölü” olarak adlandırılan bölgede yer alıyor. Yoğun yıldız radyasyonunun atmosferdeki gazları uzaklaştırarak bu tür gezegenlerin küçülmesine yol açması beklenirken HD 176071 b’nin atmosferik yapısını koruduğu belirtiliyor. İtalyan Ulusal Astrofizik Enstitüsü’nden baş araştırmacı Sylvain N. Breton, Kepler uzay teleskobunun eski verileri ile altı yıl sonra yapılan TESS gözlemleri karşılaştırıldığında yansıyan ışık modülasyonunda beklenmedik bir faz kayması saptandığını belirtti. Bu değişimin, gezegenin daha soğuk bölgelerinde hareket eden ve zaman içinde değişen yüksek yansıtıcılığa sahip bulutlara işaret ettiği ifade ediliyor.

YANSIMA YÖNTEMİ

NASA’nın onaylanmış kataloğundaki 6 binden fazla ötegezegenin büyük bölümü, gezegenin yıldızının önünden geçerken oluşturduğu ışık değişiminin ölçülmesine dayanan geçiş yöntemiyle tespit ediliyor. HD 176071 b ise Dünya’dan bakıldığında yıldızının önünden geçmediği için bu yöntemle doğrudan gözlenemiyor. Araştırmacılar bu engeli aşmak amacıyla gezegenin yıldızından yansıttığı ışığın yörünge boyunca oluşturduğu parlaklık değişimlerini izleyen bir teknik kullandı. Yıldızına kilitli olduğu için kalıcı gündüz ve gece taraflarına sahip olan gezegenin Dünya’ya dönük yüzeylerindeki değişimlerden kaynaklanan hassas ışık dalgalanmaları ölçüldü. Galileo Ulusal Teleskobu’ndaki HARPS-N cihazından elde edilen veriler de kullanılarak, yıldızının önünden geçmeyen gezegenin atmosferi ve iç yapısına ilişkin özellikler incelendi.