Yeşil dönüşüm finansmanına 4 yıllık yol haritası

Yeşil finans alanında bütüncül bir çerçeve oluşturmak ve Türkiye’nin yeşil dönüşümüne katkı sağlamak amacıyla ‘Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı (2026-2029)’ hazırlandı. Konuya ilişkin genelge, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlandı.

İlgili kurumlarla işbirliği içinde hazırlanan genelgede, Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri çerçevesinde, ulusal kalkınma öncelikleri ile küresel iklim gündemi arasındaki uyumu güçlendirmeye yönelik çok yönlü politikalar geliştirdiği belirtilerek, bu yaklaşımın finansal sistemin dönüşümünü de kapsayacak şekilde genişletildiği ifade edildi.

KURUMLAR ÜZERİNE DÜŞENİ YAPACAK
Genelgeyle ilgili olarak yapılan açıklamada, “Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın resmi internet adresinde yayımlanan Strateji Belgesi ve Eylem Planı kapsamındaki tüm kamu kurum ve kuruluşlarının üzerine düşen görev ve sorumlulukları hassasiyetle yerine getirmesi, Eylem Planı’nın uygulanması sürecinde ihtiyaç duyulacak her türlü destek ve yardımın, bütün kamu kurum ve kuruluşlarınca titizlikle sağlanması hususunda gereğini rica ederim” denildi. Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı’nda, 3 temel amaç altında, 11 hedef ve 45 eylem yer aldı.

BELİRLENEN AMAÇLAR
1. AMAÇ: Şeffaf ve ölçülebilir yeşil finans ekosistemi için gerekli altyapının oluşturulması
-Yeşil finansı teşvik etmek için sektörel bazda gerekli düzenleyici çerçevelerin oluşturulması
-Yeşil finans ekosistemini destekleyecek alanlara (danışmanlık, doğrulama, güvence sistemi vb.) yönelik altyapının kurulması
-Yeşil finansa yönelik veri toplama ve yönetim altyapısının güçlendirilmesi
-Yeşil finans alanında ortak raporlama standartlarının oluşturulması
-Yeşil finansın suistimalinin önlenmesine yönelik altyapının kurulması

2. AMAÇ: Yeşil finans alanında kurumsal kapasite ile insan kaynağının güçlendirilmesi
-Yeşil finans ekosistemi için insan kaynağı kapasitesinin artırılması
-Sürdürülebilirlik raporlaması konusunda farkındalığın ve kurumsal kapasitenin artırılması
-Düzenleyici ve denetleyici otoritelerin ve ilgili sektörlerin iklim risklerinin yönetimi konusundaki kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesi

3. AMAÇ: Yeşil finansın gelişimine yönelik piyasa mekanizmalarının oluşturulması
-Yeşil finans alanında ürün ve araçların yaygınlaştırılarak finansal piyasalar içindeki payının artırılması
-Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi’nin uygulamaya alınması
-Yeşil finansa yönelik ürün ve araçların geliştirilmesi için teşvik mekanizmalarının güçlendirilmesi

BU YIL NELER TAMAMLANACAK?
Strateji belgesinde amaçları gerçekleştirmek için 2026-2029 döneminde atılacak adımlar da yıl yıl belirtildi. Buna göre bu yıl yapılması öngörülenler şunlar:

Türkiye Yeşil Taksonomi çalışmaları tamamlanıp ilgili yönetmelik yayımlanacak.

Sigorta şirketlerinin yeşil varlıklara yatırım yapmasını teşvik edecek gerekli mevzuat değişikliği yapılacak.

Ödeme kuruluşları sektöründe ‘Sektörel Sürdürülebilirlik Rehberi’ yayımlanacak.

Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi Standardı 5000 yayımlanacak.

Finansal raporlamaya ve sürdürülebilirlik raporlamasına ilişkin kamu kurumlarının düzenlemeleri arasında uyumu sağlayacak ve şirketlerin kullanacağı ortak bir raporlama şablonu yayımlanacak.

Devlet katkısı fonları ile Otomatik Katılım Sistemi (OKS) standart fonlarının portföylerinde sürdürülebilirlik temalı fonların oranı artırılacak.

Sosyal ve sürdürülebilirlik temalı sermaye piyasası araçlarının çeşitlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılacak.

Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi çalışması tamamlanacak.

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi’nin mevzuat altyapısı tamamlanacak, ikincil düzenlemeler uygulamaya konulacak.

Yeşil dönüşüme yönelik belirlenecek yatırım alanları için yabancı para kredi kullanımlarına esneklik sağlayacak düzenlemeler yapılacak.

Sigorta şirketlerinin emisyon azaltımı taahhütleri kapsamında bir sigortalama/garantileme mekanizması geliştirilecek.

Emisyon azaltımı taahhütlerinin sigortalanmasına yönelik sektörel altyapının oluşturulmasını teminen bir yol haritası hazırlanacak.

STRATEJİ BELGESİNİN TEMEL HEDEF KİTLESİ
Stratejinin birincil hedef kitlesi; AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamındaki yüksek emisyonlu sektörlerde faaliyet gösteren ihracatçı firmalar, kurumsal raporlama yükümlülüğü bulunan büyük ölçekli şirketler, yeşil dönüşüm finansmanına ihtiyaç duyan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ), ticari ve perakende segmentindeki işletmeler. Finansal tarafta ise bankalar, portföy yönetim şirketleri, sigorta şirketleri, ödeme ve elektronik para kuruluşları ana paydaşlar olarak kapsamda yer alıyor.

TESİS BAZLI EMİSYON VERİ ALTYAPISI

Tesis Bazlı Doğrulanmış Emisyon Veri Altyapısı (2028): Bankalar ve finans kuruluşlarının kredilendirme ve risk fiyatlaması süreçlerinde kullanabilme- leri amacıyla şirketlerin tesis bazlı doğrulanmış sera gazı emisyon verilerine doğrudan erişimini sağlayan teknik ve hukuki altyapı kurulacak. Bu veri akışı, emisyonu yüksek firmaların kredi maliyetlerini etkileyecek.