Kuzeydoğu İngiltere’de İskoçya sınırında yer alan Northumberland, zaman zaman su baskınları yaşayan bir yerleşim yeri. En son 2024’te yaşanan şiddetli yağmur ani bir sele neden oldu, yollar kapandı ve hayat aksadı. Northumberland kent konseyi, 2026 yılında sel risklerini değerlendirme ve önleme planlamasında ‘daha hızlı ve daha iyi’ kararlar almak için yapay zekadan faydalanmaya karar verdi. Riskler, planlama görevlileri tarafından konvansiyonel şekilde incelenmeye devam edecek. Bu yıl süreçte ilk kez yapay zeka kullanılacak. Böylece yapay zekanın riskleri daha hızlı bulup bulamayacağı ve süreçleri ne ölçüde kolaylaştıracağı gözlemlenecek.
HER ADIMI DENETLENECEK
Kent konseyi bu girişimi heyecan verici buluyor. Yapay zekanın her adımı konunun uzmanları tarafından denetlenecek. Yani yapay zeka sürecin herhangi bir adımında otonom olmayacak. Örneğin bir alana inşaat yapmayı planlayan müteahhidin yerel konseye sunacağı başvuru, alanın sel riski değerlendirmesini içermek zorunda. Planlama görevlileri bu başvuruyu incelerken sel riski projeksiyonunu kontrol ederek değerlendirmede bulunuyor. Yapay zeka, bu ve benzeri süreçlerde devreye alınacak, risk değerlendirmelerini insanlara paralel olarak inceleyecek ve umulduğu gibi verimli ve sağlıklı çalışırsa işleri hızlandıracak. Kontrollü süreçlerde yapay zekanın hata payı düşük olursa ileride tüm süreci üstlenebilecek.
ZOR VE KARMAŞIK SÜREÇ
Sel ve kıyı erozyonu risk yönetimine büyük önem verilen Northumberland’da kent konseyi her yıl binlerce planlama başvurusunu inceliyor. Bu değerlendirmeler insanları, toplumu ve yaşam alanlarını korumak için hayati önem taşıyor. Sürecin yürütülmesi zor, karmaşık ve zaman alıyor. Yapay zekanın sunulan belgeleri inceleyip mevcut planlama politikalarıyla karşılaştırarak sorunları hızlı bir şekilde tespit edebileceği düşünülüyor. Bulgular yetkililer tarafından incelenecek; yapay zekadan şimdilik bir karar vermesi beklenmiyor.
BÜROKRASİ AZALACAK
Yapay zekayla planlama denemesinin 2026’nın eylül ayında tamamlanması öngörülüyor. Bulgular yıl sonuna kadar kamuoyu ile paylaşılacak. Deneme insana paralel ilerleyeceği için süreçte şimdilik bir fark hissedilmeyecek. Amaç, sel riski değerlendirmelerini gözden geçirirken yapay zekayı sorumlu bir şekilde kullanmak için pratik bir yönetim çerçevesi geliştirmek. İşler düşünüldüğü gibi giderse gereksiz bürokrasi azalacak ve gecikmelerin önüne geçilebilecek.
