Vergi denetiminde ‘erken uyarı’ dönemi

Vergi Denetim Kurulu tarafından geliştirilen Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN), İstanbul Ticaret Odası’ndaki seminerde tanıtıldı. Yapay zekâ ve büyük veri altyapısıyla çalışan sistemle, kayıt dışılıkla mücadelede erken uyarı ve şeffaflık odaklı yeni bir denetim anlayışının uygulandığı vurgulandı.

Giriş: 30.01.2026 - 09:15
Güncelleme: 30.01.2026 - 09:15
Vergi denetiminde ‘erken uyarı’ dönemi

Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN) Bilgilendirme Semineri, İstanbul Ticaret Odası (İTO) Eminönü Merkez Binası’nda gerçekleştirildi. 

 

İstanbul Defterdarı Rıza Bilgiç’in katılımıyla düzenlenen seminerin açılış konuşmasını İTO Başkan Yardımcısı Mehmet Develioğlu yaptı. 

 

Develioğlu, konuşmasında, KURGAN’ın cezai bir mekanizma değil, veriye dayalı risk ölçümüyle caydırıcılığı artıran ve farkındalık oluşturan bir erken uyarı sistemi olduğunu belirtti. Develioğlu, uygulamada temel hassasiyetin “kurunun yanında yaşın yanmaması” olduğunu vurguladı. 

 

Oturum başkanlığını İTO İşletme Destek Hizmetleri Meslek Komitesi Meclis Üyesi Bayram Bilgin’in yaptığı seminerde konuşan İstanbul Defterdarı Rıza Bilgiç ise geçmişte yüzde 30’lar seviyesinde olan kayıt dışı ekonominin bugün yüzde 15-16’ya gerilediğini hatırlattı. Bilgiç, dijitalleşmenin yalnızca kamu için değil, işini doğru yapan mükellefler için de koruyucu bir zemin oluşturduğunu vurguladı.

 

Seminerde, Vergi Denetim Kurulu Başkanı Muhsin Atcı ile Vergi Denetim Kurulu Başkan Yardımcısı Erhan Selim de uygulama hakkında bazı bilgileri paylaştı. 

Vergi denetiminde ‘erken uyarı’ dönemi


VERİYE DAYALI DENETİM

Seminerde paylaşılan bilgilere göre KURGAN sistemi e-fatura, e-defter, e-arşiv, banka, gümrük ve beyanname verilerini tek bir çatı altında toplayarak her işlem için dinamik risk puanları oluşturuyor. Sistemde başlıca hedefler ise şunlar: 

*Vergi kayıplarının azaltılması

*Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanımının önlenmesi 

*Ekonomik işlemlerde şeffaflığın artırılması.

 

ERKEN UYARI MEKANİZMASI 

Vergi Denetim Kurulu Başkanı Muhsin Atcı, KURGAN ve benzeri sistemlerin haksız rekabeti azaltarak, işini doğru yapan mükellefleri koruyan bir yapı sunduğunu dile getirdi.

Seminerde konuşan yetkililer KURGAN’ın en önemli özelliklerinden birinin ‘sinyalleme’ mekanizması olduğunu kaydettiler. Mükelleflere gönderilen bilgi isteme yazılarının cezai bir işlem olmadığını belirten yetkililer, “Bu yazılar, erken uyarı niteliğinde. Amaç, mükellefi doğrudan incelemeye sevk etmek değil, gerekli düzeltmelerin zamanında yapılmasını sağlamak” dediler.

 

BEYAN VE STOK KARŞILAŞTIRILIYOR

KURGAN’da elektronik belgeler ile finansal verilerin sürekli tarandığı, beyan ve stok bilgilerinin karşılaştırıldığı, olağan dışı işlemlerin sistem tarafından işaretlendiği ifade edildi. Buna göre mükellefin sunduğu açıklamanın yeterli görülmesi halinde süreç, ‘inceleme’ye dönüşmeden kapanıyor. 

 

SAHTE BELGEDE ‘BİLMİYORDUM’ SAVUNMASI 

Seminerde “Bilmeden sahte belge kullandım” savunmasının yeni dönemde geçerliliğini yitirdiği kaydedildi. Yetkililer işletmelerden doğrulanabilir ve dijital kayıt düzeni beklendiğini vurguladılar.