Uzayda manevra kabiliyetine yerli güç

Uzay sektöründe küçük ve mikro uyduların sayısı hızla artarken, bu uyduların yörüngede manevra yapabilmesi önemli bir ihtiyaç haline geldi. Nüve Uzay, kimyasal yakıt kullanan geleneksel sistemlere kıyasla daha düşük yakıt tüketimi ve daha kompakt yapı sunan elektrikli itki teknolojileri geliştiriyor. Şirket, yapay zeka destekli çarpışma tespiti ve otonom manevra planlama algoritmaları üzerinde de çalışmalar yürütüyor. Şirketin kurucusu Mustafa Sait Nüve, geliştirdiği teknolojileri ve gelecek hedeflerini İstanbul Ticaret’e anlattı.

ŞAMPİYONLUKTAN GİRİŞİME

Şirketiniz nasıl kuruldu, uydu motoru üretme fikri nasıl ortaya çıktı?

Nüve Uzay olarak, yeni nesil uydu platformları ve uzay araçları için yüksek verimli elektrikli itki sistemleri (plazma motorları) geliştiriyoruz. Ekip olarak temellerimiz aslında üniversite yıllarında ve TEKNOFEST sahasında atıldı. TEKNOFEST Dikey İnişli Roket Yarışması’nda şampiyonluk elde ettikten sonra, geliştirdiğimiz roket ve itki kontrol yetkinliğini nasıl sürdürülebilir bir iş modeline dönüştürebileceğimizi, bu teknolojiyi nasıl ticarileştirebileceğimizi araştırmaya başladık. Tam bu süreçte küresel uzay sektöründeki ‘Yeni Uzay’ (New Space) dönüşümünü de yakından inceliyorduk. Dünyada fırlatılan küçük ve mikro uydu sayısının çığ gibi büyüdüğünü ancak bu uyduların en büyük probleminin yörüngede manevra yapamamak olduğunu gördük. Uyduların uzayda rotasını koruması, çarpışmalardan kaçması ve görev ömrü bittiğinde güvenle yörüngeden çıkması için itki sistemlerine çok ciddi bir talep doğuyor. Geleneksel roket sistemlerinin bu küçük uydular için hem çok hantal hem de yüksek maliyetli kaldığını tespit ediyoruz. Sahadaki yarışma ve mühendislik tecrübemizi bu alana yönlendirerek, küçük uydulara özel kompakt plazma itki motorları geliştirmek üzere Nüve Uzay’ı kurduk.

MİKRO PLAZMA MOTORU

Çalışmalarınız hakkında bilgi verebilir misiniz?

Nüve Uzay olarak, uyduların uzaydaki manevra kabiliyetini sağlayan ve görev ömrünü uzatan mikro Hall Etkili Elektrikli İtki Motorları üretiyoruz. Geliştirdiğimiz sistem, kimyasal yakıtları yakmak yerine elektrik enerjisini ve plazma fiziğini kullanıyor. Yakıt gazını manyetik ve elektriksel alanlar altında iyonlaştırıp devasa hızlarda dışarı püskürterek çok hassas ve verimli bir itme kuvveti oluşturuyoruz. Bu sayede uydular, sadece birkaç yüz gram gaz ile uzayda yıllarca manevra yapabiliyor, irtifasını koruyabiliyor ve güvenle görev icra edebiliyor. Tasarımdan termal analizlere, manyetik alan optimizasyonundan gaz besleme hatlarına kadar uydunun ihtiyaç duyduğu komple itki motoru modülünü anahtar teslim bir uzay alt sistemi olarak geliştiriyoruz.

DÜŞÜK YAKIT TÜKETİMİ

Geleneksel yöntemlere göre avantajlarınız neler, yapay zeka ya da makine öğrenmesi gibi ileri teknolojiler kullanıyor musunuz?

Uzay itki sistemlerinde geleneksel yöntemler genellikle büyük kimyasal yakıt tanklarına, ağır mekanik vanalara ve yüksek fırlatma kütlesine dayanıyor. Bizim geliştirdiğimiz elektrikli itki mimarisi ise uydunun fırlatma ağırlığını ve hacmini radikal biçimde azaltıyor.

Öne çıkan avantajlarımız ve teknolojik yaklaşımımız şunlar:

Çok düşük yakıt tüketimi: Geleneksel kimyasal motorlara kıyasla katbekat daha az yakıt kullanarak aynı manevraları gerçekleştiriyoruz. Bu da doğrudan fırlatma maliyetlerini aşağı çekiyor.

Kompakt ve modüler yapı: Küçük uyduların dar alanlarına kolayca entegre olabilen hafif ve modüler motor geometrileri tasarlıyoruz.

Yapay zeka destekli çarpışma tespiti ve manevra planlama: Yörüngedeki yoğun uydu trafiği ve uzay çöpleri arasında olası çarpışma risklerini önceden tespit eden, en az yakıtla en güvenli kaçış rotasını hesaplayan yapay zeka destekli otonom manevra planlama algoritmaları üzerinde çalışıyoruz.

KÜRESEL PAZAR HEDEFİ

Geliştirdiğiniz ürünün ticari geleceği hakkında neler söylemek istersiniz? Yurtdışından talepler var mı?

Önümüzdeki yıllarda alçak dünya yörüngesine fırlatılacak on binlerce uydu söz konusu. Artan uzay çöplüğü regülasyonları ve uluslararası yörünge güvenliği kuralları gereği, artık manevra yeteneği olmayan uyduların uzaya fırlatılması neredeyse imkansız hale geliyor. Dolayısıyla itki motoru, uydular için isteğe bağlı bir özellik değil, zorunlu bir ihtiyaç haline geliyor. Şu anda yerli uydu üreticileri, savunma sanayii paydaşları ve araştırma kurumlarıyla temaslarımızı sürdürüyoruz. Eş zamanlı olarak katıldığımız uluslararası havacılık ve uzay fuarları sayesinde Doğu Avrupa, Orta Asya ve Körfez bölgesindeki yabancı uydu üreticileri ve küp uydu entegratörleriyle görüşmeler yürütüyoruz. Bu temaslarda çok kritik bir pazar açığına bizzat şahit oluyoruz: Özellikle görece az sayıda uyduya sahip olan ya da küçük filolar yöneten uydu şirketleri, mevcut küresel motor tedarikçilerinden 5 yıl gibi akıl almaz uzunlukta termin süreleri almaktan çok ciddi şekilde yakınıyor. Büyük oyuncuların küçük ölçekli üreticileri arka plana attığı bu tabloda; çevik mühendisliğimiz, hızlı teslimat kabiliyetimiz ve maliyet avantajımızla devreye giriyoruz ve bu durum bize çok güçlü bir küresel ihracat kapısı aralıyor.

DERİN UZAY VİZYONU

Gelecekte farklı alanlarınız olacak mı, hedefleriniz neler?

Nüve Uzay olarak nihai hedefimiz, Türkiye’yi uzay itki sistemleri alanında dışa bağımlılıktan kurtarmak ve küresel uydu pazarında ana motor tedarikçilerinden biri konumuna gelmektir.

Gelecek planlarımızda:

Mikro sınıf uydular için geliştirdiğimiz motorların ardından, daha büyük uydu platformları ve derin uzay araçları için yüksek güçlü plazma itki sistemleri geliştirmeye devam ediyoruz.

Ksenonun yanı sıra daha düşük maliyetli ve kolay depolanabilen alternatif gazlar veya katı yakıtlarla çalışabilen yeni nesil plazma motorları üzerine Ar-Ge yapıyoruz.

Yalnızca yörünge içi manevralar değil; geleceğin Ay transfer görevleri ve yörüngeler arası kargo/servis taşımacılığı yapacak uzay araçları için özel itki modülleri üretmeyi hedefliyoruz.

Havacılık ve uzay sanayinin kalbi

Teknopark İstanbul, Türkiye’nin savunma, havacılık ve uzay sanayiinin kalbinin attığı yer. Burada yer almak, Nüve Uzay gibi donanım ve derin teknoloji üreten bir girişim için stratejik avantajlar sağlıyor.

Sektörel kümelenme ve ekosistem: Savunma Sanayii Başkanlığı, ana yüklenici havacılık devleri ve yan sanayi üreticileriyle aynı kampüste bulunuyoruz. Bu durum iş birliği, doğrulama ve müşteri temaslarımızı oldukça hızlandırıyor.

Altyapı ve kuluçka desteği: Yüksek teknoloji geliştiren girişimler için sağlanan prototipleme, laboratuvar ve ofis imkanları Ar-Ge süreçlerimize ivme kazandırıyor.

Kurumsal prestij ve güven: Teknopark İstanbul bünyesinde faaliyet göstermek, hem yurt içindeki projelerde hem de uluslararası yatırımcı ve müşteri görüşmelerinde şirketimize güçlü bir güvenilirlik katıyor.