Cuma20 Kasım 202609:18İSTPİYASAKAPALI

Türkiye 2027’de nükleer enerjiyle tanışacak: Sanayide AB pazarında avantaj sağlayabilir

Türkiye, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde elektrik üretimi için geri sayıma geçti. İlk reaktöre nükleer yakıt yüklemesinin kısa süre içerisinde başlaması, ilk elektriğin ise 2027’nin başlarında sisteme verilmesi hedefleniyor. Akkuyu’nun ardından Sinop ve Trakya’da planlanan yeni yatırımlarla enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve ithal fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor.

Yayınlanma

Paylaş
Türkiye 2027’de nükleer enerjiyle tanışacak: Sanayide AB pazarında avantaj sağlayabilir

Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali Akkuyu’da çalışmalar son aşamaya geldi. Mersin’de yaklaşık 30 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilen projenin, enerji arzında kaynak çeşitliliğini artırması ve uzun vadede ithal fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılmasına katkı sunması bekleniyor. Kesintisiz ve düşük karbonlu elektrik üretimi sağlayacak santral, Türkiye’nin enerji dönüşümünde önemli bir rol üstlenecek.

İLK YAKIT İÇİN GERİ SAYIM
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında yaptığı açıklamada, Akkuyu’daki ilk reaktörün fiziksel başlatma işleminin önümüzdeki birkaç hafta içerisinde gerçekleştirilmesinin hedeflendiğini bildirdi. Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom’un Genel Müdürü Aleksey Lihaçev ise testlerin başarıyla tamamlanması halinde gerçek nükleer yakıt yüklemesinin aralık ayında başlayabileceğini, ilk elektriğin de 2027’nin ocak-şubat döneminde üretilmesinin hedeflendiğini açıkladı.

KAPASİTE KADEMELİ ARTACAK
İlk ünitenin işletmeye alınmasının ardından diğer üç reaktörün de kademeli olarak devreye girmesi planlanıyor. Böylece Türkiye’nin elektrik üretiminde nükleer enerjinin payı aşamalı olarak artacak. Santralin tam kapasiteye ulaşmasıyla doğalgazdan elektrik üretiminin azaltılması ve küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı daha dengeli bir üretim yapısının oluşturulması hedefleniyor. Türkiye’nin artan elektrik talebi de nükleer yatırımların önemini artırıyor. Sanayide elektrifikasyon, elektrikli araçlar ve veri merkezlerinin yaygınlaşmasıyla tüketimin önümüzdeki yıllarda büyümesi bekleniyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Milli Enerji 2040 Vizyonu’nda ekonomide elektrikleşme oranının yüzde 36’ya çıkarılması hedeflenirken, nükleer santrallerin yenilenebilir kaynaklarla birlikte artan talebin karşılanmasında önemli rol üstlenmesi öngörülüyor.

KANADA İLE YENİ AŞAMA
Akkuyu’da ilk elektrik üretimi yaklaşırken, Türkiye’nin yeni nükleer santral projelerine yönelik görüşmeleri de sürüyor. COP31 kapsamında Türkiye Nükleer Enerji A.Ş. (TÜNAŞ) ile Kanadalı AtkinsRéalis’in iştiraki Candu Energy arasında CANDU teknolojisine yönelik fizibilite ve ön tasarım mühendisliği mutabakatı imzalandı. Mart ayında başlayan işbirliğinde ön fizibilite çalışmalarının sonuna yaklaşılırken, yeni anlaşmayla teknik ve ekonomik değerlendirmeler derinleştirilecek. Çalışmalarda santralin kurulabileceği sahalar, reaktör teknolojisinin Türkiye koşullarına uyarlanması, işletme süreçleri, yatırım maliyetleri ve finansman modeli ele alınacak.

İLK REAKTÖRDEN 1 MİLYAR DOLARLIK ÜRETİM
Enerji Uzmanı Altuğ Karataş, Akkuyu NGS’nin devreye alınmasıyla Türkiye’nin elektrik üretiminde yeni bir döneme gireceğini belirterek, yıllık elektrik tüketiminin 360 milyar kilovatsaatin üzerine çıktığını hatırlattı. İlk reaktörün 2027’de işletmeye alınması ve tam kapasiteyle çalışması halinde yılda yaklaşık 8-9 milyar kilovatsaat elektrik üretebileceğini söyleyen Karataş, bu miktarın bugünkü elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 2.5’ine karşılık geldiğini ifade etti. Karataş, söz konusu üretimin referans elektrik fiyatları üzerinden hesaplandığında yıllık yaklaşık 1 milyar dolarlık brüt üretim değerine ulaşabileceğini belirtti. Bununla birlikte ilk işletme yılında reaktörün tam kapasiteyle üretime başlamasının beklenmemesi gerektiğini vurguladı.

2.4 MİLYAR DOLAR TASARRUF POTANSİYELİ
Dört reaktörün tamamının devreye girmesiyle Akkuyu’nun toplam 4.800 megavat kurulu güce ve yıllık yaklaşık 35 milyar kilovatsaat elektrik üretim kapasitesine ulaşması bekleniyor. Bu miktar, Türkiye’nin bugünkü elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 10’una karşılık geliyor. Altuğ Karataş, Akkuyu’da üretilecek elektriğin tamamının doğalgaz santrallerinde üretilen elektriğin yerine geçtiği varsayımıyla yılda yaklaşık 6 milyar metreküplük doğalgaz tüketiminin önlenebileceğine dikkat çekti. Karataş’ın hesabına göre bu senaryo, doğalgaz fiyatlarına bağlı olarak yıllık 1.8-2.4 milyar dolarlık ithalat tasarrufu potansiyeli taşıyor.

KARBON YOĞUNLUĞUNUN AZALMASINA KATKI
Akkuyu’da üretilecek elektrikle karbon emisyonlarının azaltılabileceğini söyleyen Altuğ Karataş, demir-çelik, çimento, kimya, cam, seramik ve alüminyum gibi enerji yoğun sektörlerde elektriğin önemli bir üretim maliyeti oluşturduğunu belirtti. Nükleer enerjinin, elektrik üretimindeki karbon yoğunluğunun azaltılmasına katkı sağlayarak Türk sanayisinin uluslararası rekabet gücünü destekleyebileceğini ifade eden Karataş, şu değerlendirmede bulundu: “Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ile karbon yoğun ürünlerde yeni bir maliyet yapısı oluşturuyor. Nükleer enerji sayesinde AB ile güçlü ticari entegrasyonu olan Türk sanayisi açısından stratejik bir avantaj oluşabilir.”

SİNOP VE TRAKYA’YLA 14.400 MEGAVATLIK HEDEF
Sinop ve Trakya’da iki yeni büyük nükleer güç santrali planlandığını, her iki bölgede de dörder reaktörden oluşan santral seçeneklerinin değerlendirildiğini söyleyen Altuğ Karataş, Akkuyu ile birlikte üç santralin toplam kurulu gücünün 14.400 megavata ulaşabileceğini hesapladı. Benzer büyüklükte ve yüksek kapasiteyle çalışan santrallerin hayata geçirilmesi halinde yıllık elektrik üretiminin yaklaşık 105 milyar kilovatsaate ulaşabileceğini belirten Karataş, bunun Türkiye’nin bugünkü yıllık elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 30’una karşılık geldiğine dikkat çekti. Söz konusu hesaplamanın, henüz kesinleşmemiş yeni santral kapasitelerine ve mevcut tüketim düzeyine dayalı bir senaryo olduğunu belirtti. Sinop için Güney Kore’nin nükleer santral teknolojisi önemli alternatiflerden biri olarak değerlendirilirken, Çin dahil farklı ülke ve teknoloji seçenekleri de gündemde bulunuyor. Kanada’nın doğal uranyumla çalışabilen CANDU teknolojisine dikkat çeken Karataş, “Bu teknoloji, uranyum zenginleştirilmesine ihtiyaç duymadan elektrik üretimine imkân sağlaması açısından farklı bir yakıt tedarik modeli sunuyor” dedi. Farklı teknolojilerin değerlendirilmesinin Türkiye’nin nükleer yakıt ve teknoloji tedarikinde tek bir ülkeye bağımlı kalmaması açısından önem taşıdığını vurguladı. Küçük modüler reaktörlerin (SMR) de Türkiye açısından önemli fırsatlar barındırdığını belirten Karataş, bu teknolojilerin büyük nükleer santrallere kıyasla daha küçük ölçekli ve modüler yatırımlara imkân sağlayabileceğini söyledi. SMR’lerin özellikle organize sanayi bölgeleri ve veri merkezleri gibi kesintisiz enerji ihtiyacının yüksek olduğu alanlarda alternatif oluşturabileceğini ifade etti. Enerjide kaynak çeşitliliğinin önemine dikkat çeken Karataş, şöyle devam etti: “Nükleer enerji uzun süreli ve kesintisiz üretim sağlayarak fosil yakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların etkisini sınırlayabilir. Ancak uzun dönemde maliyet avantajının gerçekleşmesi için yatırım ve finansman modellerinin doğru oluşturulması, teknoloji transferinin sağlanması ve sanayinin bu projelere güçlü şekilde entegre olması gerekiyor. Nükleer yatırımları Türkiye’nin enerji bağımsızlığını güçlendiren, sanayimizin rekabet gücünü artıran ve geleceğin düşük karbonlu ekonomisine geçişi destekleyen stratejik yatırımlar olarak görüyorum.”

YAŞAR KAYA

YAŞAR KAYA

İstanbul Ticaret Gazetesi – Haber Müdürü