Küresel piyasalar, Beyaz Saray’dan sızan yeni gümrük vergisi haberleriyle hareketlendi. WSJ’nin haberine göre Trump yönetimi, ABD Ticaret Genişletme Yasası'nın 232. Maddesi uyarınca yeni bir vergi dalgası başlatmayı değerlendiriyor. Daha önce ilan edilen %15’lik evrensel gümrük vergisinden ayrı olarak kurgulanan bu önlem, doğrudan stratejik sanayi kollarını hedef alıyor.
RADARDAKİ ALTI KRİTİK SEKTÖR
Yeni düzenleme kapsamında ek vergi yüküyle karşılaşması beklenen sanayi kolları şunlar:
232. MADDE: BAŞKANIN ‘HUKUKİ KALKANI’
Gümrük vergisi planının hukuki zemini, 1962 tarihli Ticaret Genişletme Yasası'na dayandırılıyor. Bu yasa, başkana ithalatın ‘ulusal güvenliği tehdit ettiği’ durumlarda tek taraflı kısıtlama yetkisi tanıyor.
Kritik Analiz: ABD Yüksek Mahkemesi'nin geçtiğimiz günlerde ‘Karşılıklı Gümrük Vergileri’ni (IEEPA) yasa dışı ilan etmesi, Trump yönetimini 232. Madde gibi daha önce yargıdan dönmemiş ‘ulusal güvenlik’ kalkanlarına yöneltti.
VERGİ MATRAHINDA GİZLİ ARTIŞ: ÇELİK VE ALÜMİNYUM REVİZYONU
Yönetimin planı sadece yeni sektörlerle sınırlı değil. Mevcut çelik ve alüminyum vergilerinde de yöntem değişikliğine gidilmesi bekleniyor. Yeni plana göre ürünler metal içeriğine göre gruplandırılacak. Gümrük vergisi sadece metalin değerine değil, ürünün toplam fiyatına uygulanacak. Bu durum, vergi oranı düşük görünse bile vergi tabanı genişlediği için ödenen gerçek miktarın artması anlamına geliyor.
SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Yeni vergilerin yürürlüğe girmesi için ABD Ticaret Bakanlığı’nın bir güvenlik tehdidi soruşturması yürütmesi gerekiyor. Bu süreç yasal olarak 270 güne kadar uzayabiliyor. Ancak soruşturma tamamlandıktan sonra başkan, vergi oranlarını ve uygulama detaylarını tek taraflı olarak belirleme yetkisine sahip olacak. Halihazırda yarı iletkenler, dronlar ve ilaç gibi dokuz farklı alanda benzer soruşturmaların devam ettiği biliniyor.
TİCARET ORTAKLARI İÇİN BELİRSİZLİK ARTIYOR
Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Kush Desai, "Ekonomik güvenlik, ulusal güvenliğin bir parçasıdır" diyerek yönetimin tüm yasal yetkileri kullanacağını teyit etti. Bu durum, aralarında Güney Kore gibi muafiyet karşılığında yeni anlaşmalar imzalayan ülkelerin de bulunduğu ticaret ortakları için büyük bir belirsizlik yaratıyor.
