Trump'tan İran mutabakatı mesajı: İkinci aşamaya geçiyoruz

ABD Başkanı Donald Trump, Fransa’nın Evian-les-Bains kentinde düzenlenen G7 zirvesi marjında Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından Orta Doğu gündemine ilişkin açıklamalarda bulunan Trump, İran ile varılan mutabakatı “adil bir anlaşma” olarak nitelendirdi. Trump, anlaşmanın en önemli unsurunun İran’ın nükleer silah programını engellemek olduğunu belirtti.

TRUMP’TAN İRAN MUTABAKATI AÇIKLAMASI

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan mutabakata ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Trump, “İran ile harika bir anlaşma yaptık. Şimdi ikinci aşamaya geçiyoruz” diye konuştu.

Trump, anlaşmanın “adil bir anlaşma” olduğunu belirterek, İran’a herhangi bir mali kaynak aktarılmadığını söyledi. ABD Başkanı, “Bu iyi bir anlaşma. Bu arada İran'a herhangi bir mali kaynak aktarmıyoruz. İran'a para yatırmak ya da mali destek sağlamak gibi bir yükümlülüğümüz de bulunmuyor” dedi.

Trump, kendisi açısından anlaşmanın en önemli unsurunun İran’ın nükleer silah programını engellemek olduğunu ifade etti.

İRAN’IN NÜKLEER SİLAHA SAHİP OLAMAYACAĞINI SÖYLEDİ

ABD Başkanı Trump, Tahran yönetiminin hiçbir koşulda nükleer silaha sahip olamayacağını vurguladı.

Anlaşma metninde başlangıçta yalnızca İran’ın nükleer silah geliştirmeyeceğinin yer aldığını ancak bunun yeterli olmadığını düşündüğünü belirten Trump, İran’ın nükleer silah edinmesine ilişkin tüm ihtimallerin açık şekilde ortadan kalkmasını istediğini dile getirdi.

Trump, “Bunu geliştirmeyecekler, satın almayacaklar ve onunla hiçbir şey yapmayacaklar. Yaparlarsa da akıl almaz sonuçlara katlanmak zorunda kalırlar” diye konuştu.

Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olması halinde Orta Doğu’nun istikrarını tehdit edeceğini savundu. ABD Başkanı, “Eğer nükleer silaha sahip olsalardı, İsrail'i yok ederlerdi. Orta Doğu'yu da yok ederlerdi ve muhtemelen bize de saldırırlardı.” değerlendirmesinde bulundu.

REJİM DEĞİŞİKLİĞİ HEDEFİ OLMADIĞINI SAVUNDU

Trump, İran’da rejim değişikliğinin hiçbir zaman hedefleri arasında yer almadığını savundu. Geçmişte yaşanan rejim değişikliği girişimlerinin çoğunun başarısız olduğunu belirtti.

Tahran yönetim kadrolarında ciddi kayıplar yaşandığını öne süren Trump, mevcut süreçte “son derece rasyonel insanlarla” muhatap olduklarını söyledi.

ABD Başkanı, İran ile yürütülen sürecin nükleer silah programını engellemeye odaklandığını ifade etti.

BEYRUT SALDIRISINA TEPKİ GÖSTERDİ

Trump, İsrail’in 14 Haziran’da Lübnan’ın başkenti Beyrut’a düzenlediği saldırıya ilişkin de konuştu.

ABD Başkanı, “Anlaşmayı imzalamamızdan iki saat önce Lübnan'ın Beyrut kentinde bir saldırı düzenlenmiş olması hoşuma gitmedi; bu saldırı ülkenin güneyinde değil, Beyrut'ta gerçekleşti. Bu durum hiç hoşuma gitmedi. Bu durumdan hiç hoşlanmadığımı ona bildirdim.” dedi.

Trump, Şara’nın “Suriye'yi inanılmaz bir hızla toparladığını” vurguladı. ABD Başkanı, “Çok yetenekli ve bana karşı çok iyi davrandı. İstediğim her şeyi korudu ve eğer İsrail herkesi öldürmeden bu işi yapamazsa, bu işi o halledecektir. Suriye, bu işi halledecektir.” değerlendirmesinde bulundu.

“BİBİ, LÜBNAN KONUSUNDA DAHA SORUMLU DAVRANMAK ZORUNDA”

Lübnan’ın önceden “harika bir ülke” olduğunu, şimdi ise “berbat” durumda bulunduğunu savunan Trump, “Bence tüm ülkeler içinde en kötü muameleyi onlar gördü ve kendilerini savunamıyorlar. Hizbullah var ve bu, onlar için bir sorun. İsrail'in Lübnan ve Hizbullah'a karşı sergilediği tutumdan memnun değilim. Bu işi daha çabuk halledebilmeleri gerekirdi.” diye konuştu.

Trump, bu durumun İran ile varılan mutabakat zaptına olumsuz bir gölge düşürdüğünü de söyledi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında hayal kırıklığına uğrayıp uğramadığı sorusuna “Hayır” yanıtını veren Trump, İsrail Başbakanı ile çok iyi ilişkileri olduğunu belirtti.

Trump, “Biz olmasak, ABD olmasa İsrail olmazdı. Ben olmasam İsrail olmazdı çünkü hiçbir başkan benim yaptıklarımı yapmaya istekli değildi. Bibi (Binyamin Netanyahu) ile harika ilişkim var ama artık Bibi, Lübnan konusunda daha sorumlu davranmak zorunda” dedi.

Trump, Netanyahu’yla ilişkisini “inanılmaz” olarak niteleyerek “Ben bu işe karışmasaydım İsrail çoktan havaya uçmuş olurdu.” ifadesini kullandı.

OBAMA’YA İRAN ELEŞTİRİSİ

Trump, Netanyahu’nun Washington’a gelerek eski ABD Başkanı Barack Obama’ya anlaşma yapmaması için yalvardığını belirtti.

ABD Başkanı, Obama’nın “İsrail'in değil, İran'ın tarafında” yer aldığını savundu.

Trump’ın açıklamalarında İran ile yapılan mutabakatın yanı sıra İsrail, Lübnan, Hizbullah ve Suriye başlıkları da geniş yer tuttu.

TRUMP ZELENSKİY İLE GÖRÜŞECEK

Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile ayrı bir görüşme yapıp yapmayacağı sorulduğunda, “Aslında bir görüşmemiz var ama iyi bir görüşme oldu. Onunla daha sonra da görüşeceğim. Çok iyi bir görüşme yaptık.” dedi.

Rusya’nın bir anlaşma yapması gerektiğini söyleyen Trump, Rusya ile Ukrayna’nın geçen ay toplamda 35 bin asker kaybettiğini belirtti.

Trump, Zelenskiy ile bir toplantı yaptıklarını aktararak, “Pazar günü (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Başkan Putin'le yaptığım görüşme de buna benzer bir şeydi.” şeklinde konuştu.

İki lider arasında büyük bir husumet olduğunu ifade eden Trump, Zelenskiy ile bugün ilerleyen saatlerde tekrar görüşeceğini dile getirdi.

Trump, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana böyle bir şeyin hiç yaşanmadığını belirterek “Sekiz savaşı sonlandırdım. Bu, en kolayı olacağını düşündüğüm savaştı.” ifadelerini kullandı.

KATAR EMİRİ AL SANİ’DEN İKİLİ İLİŞKİLERE VURGU

Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani de Trump’ın liderliğine teşekkür etti. Al Sani, Orta Doğu’nun kritik bir dönemden geçtiğini ve İran ile varılan mutabakatın bölge açısından önemli olduğunu vurguladı.

Anlaşma kapsamında halen yapılması gereken çok iş bulunduğunu belirten Al Sani, mevcut ivmenin sürdürülmesi halinde bölgede önemli ilerlemeler kaydedilebileceğini ifade etti.

Al Sani, Trump’ın geçen yıl Katar’a gerçekleştirdiği ziyaretin ardından ABD ile Katar arasındaki ekonomik ilişkilerin güçlendiğini belirtti. Katar Emiri, iki ülke arasındaki ticaret ortaklığının 1,2 trilyon dolara ulaşacağını kaydetti.