tatil-sepeti

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksinin, son 10 yılın nisan aylarında 8 kez yükseliş kaydetmesi, "boğa" olarak adlandırılan, yükseliş yönünde pozisyon alan yatırımcıların iştahını artırıyor.


 

Son 10 yılın nisan aylarında BIST 100 endeksinin performansı incelendiğinde, yükseliş görülen 8 ayın ortalaması yüzde 5,31 hesaplanırken, düşüş olan 2 ayın ortalaması ise yüzde 6,66 oldu.

 

BIST 100 endeksi, son 10 yılın en iyi nisan performansını yüzde 12,79’luk değer kazancıyla 2020’de sergilerken, en kötü performansını ise yüzde 9,26’lık gerilemeyle 2018’de gösterdi.

 

Son 10 yılın nisan aylarında ana endekslerin performanslarına bakıldığında, sınai endeksinin BIST 100 ile uyumlu olarak 8 kez değer kazandığı görülürken, hizmetin 7, malinin 6 ve teknolojinin 5 defa yükseldiği gözlemlendi.

 

Bu dönemlerde, sınai, hizmet ve teknoloji endeksleri en iyi performanslarını BIST 100 endeksi ile uyumlu olarak 2020’de sergilerken, mali endeks en güçlü yükselişi 2022’de kaydetti.

 

Nisan 2020’de sınai endeksinin yüzde 19,96, teknoloji endeksinin yüzde 19,73 ve hizmet endeksinin yüzde 14,68 değer kazancıyla BIST 100 endeksinin üzerinde performans sergilemesi göze çarparken, mali endeks 2022’de en güçlü yükselişini yüzde 13,10 ile gerçekleştirdi.

 

Ana endeksler, en kötü performanslarını ise BIST 100 endeksiyle benzerlik göstererek 2018’de kaydetti. Mali endeksin yüzde 10,62 ve teknoloji endeksinin yüzde 15,97 düşüşle BIST 100 endeksinden daha fazla gerilemesi dikkati çekti. Bu dönemde, sınai endeksi yüzde 5,64 ve hizmet endeksi yüzde 9,20 değer kaybetti.

 

BOĞALARIN MEVSİMİ NİSAN

 

Borsa İstanbul'un son 5 yılın nisan aylarına yakından bakıldığında, 4 kez yatırımcısının yüzünü güldürdüğü görülüyor. Bu dönemlerde özellikle ulaştırma sektörünün ortalama aylık yüzde 16,2'lik artış kaydetmesi dikkati çekiyor.

 

Analistler, endeks üzerinde ağırlığı yüksek olan bankacılık sektörünün de aynı dönemlerde 4 kez değer kazanarak ortalama yüzde 8,08 yükselişle yatırımcısını sevindirdiğini anımsattı.

 

İlgili dönemde, BIST 100'ün geçen yılın nisanında yüzde 4,05, ulaştırma endeksinin 2021'de yüzde 3,53 ve bankacılık endeksinin yüzde 7,33 azalışla 2023'te sadece bir kez negatif kapanış gerçekleştirdiği görülüyor.

 

Analistler, açıklanmaya başlayacak ilk çeyrek bilançolarına ilişkin beklentilerin fiyatlanmasının yanı sıra ısınan havalar nedeniyle hareketlenmeye başlayan gıda, içecek sektörü ile bu dönemde başlayan düğün ve turizm sezonunun direkt ya da dolaylı bir çok şirketin hisse fiyatlarını hareketlendirdiğini ifade etti.

 

Söz konusu nedenlerden dolayı, nisan aylarının genel olarak borsada "boğaların zamanı" şeklinde değerlendirildiğini kaydeden analistler, bu durumun BIST 100 endeksinin nisan dönemlerindeki performanslarına bakıldığında da anlaşılabileceğini söyledi.

 

Analistler, her dönemin kendi konjonktür yapısının ayrı olduğu ve değişim gösterebileceği uyarısında bulunurken, bu yıl seçim belirsizliğinin ortadan kalktığı bir nisan ayına başlandığını ve şirketlerin enflasyon muhasebesi yöntemi ile bilançolarını açıklayacaklarını anımsattı.

 

BAHARLIK HİSSELER

 

Borsa İstanbul'da son 5 yılın nisan ayları detaylı incelendiğinde, 52 hisse senedinin en az 4 kez BIST 100 endeksine göre daha iyi performans göstermesi dikkati çekiyor. Bu dönemde sektör endeksleri arasında son 5 yılın 4'ünde BIST 100 endeksine göre daha iyi ortalama getiri sağlayan sektörler yüzde 7,85 ile ulaştırma ve yüzde 2,04 ile finansal kiralama faktoring oldu.

 

Son 5 yılda BIST 100 endeksine göre her yıl daha iyi getiri sağlayan hisseler arasında Casa Emtia Petrol'ün performansı öne çıkarken, onu MMC Sanayi ve Ticari Yatırımlar, Pegasus, Ege Seramik, Ege Gübre ve Ülker izledi.

 

Son 5 yılın nisan aylarının en az 4'ünde endekse göre daha iyi performans gösteren hisselere bakıldığında sağlanan ortalama getiriye göre, Ekiz Yağ ve Sabun Sanayi yüzde 98,56, Otto Holding yüzde 40,52, Pınar Et ve Un Sanayi yüzde 32,14, Beşiktaş Futbol Yatırımları Sanayi ve Ticaret yüzde 24,88 ve Altınyunus Çeşme Turistik Tesisler yüzde 24,02 ile öne çıktı.

02 Nisan 2024 Salı

Türkiye'nin yılın ilk çeyreğinde ihracatının değer bazında en fazla arttığı ülke 691.5 milyon dolarla Irak olurken, bu ülkeye yapılan dış satım 2.7 milyar doları aştı.


 

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, yılın ilk çeyreğinde Türkiye'nin ihracatının değer bazında en fazla arttığı ülkeler arasında başı 691,5 milyon dolarla Irak çekti.

 

Irak'ı, ihracat artışında 489,3 milyon dolarla Romanya, 324,2 milyon dolarla Hollanda, 246,4 milyon dolarla İtalya ve 241,8 milyon dolarla ABD izledi.

 

Ocak-mart döneminde Irak'a 2,7 milyar dolarlık, Romanya'ya 1,9 milyar dolarlık, Hollanda'ya 2 milyar 30 milyon dolarlık, İtalya'ya 3,1 milyar dolarlık, ABD'ye 3,2 milyar dolarlık dış satım yapıldı.

 

IRAK EN FAZLA İHRACAT YAPILAN 5. ÜLKE OLDU

 

Yılın ilk çeyreğinde Irak en fazla ihracat yapılan 5. ülke oldu.

 

Söz konusu dönemde Türkiye'nin en fazla dış satım gerçekleştirdiği ülkeler Almanya, ABD, İtalya ve Birleşik Krallık olarak sıralandı. Almanya'ya 4,6 milyar dolarlık, Birleşik Krallık'a 3,2 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildi.

 

İlk çeyrekte Irak'a en fazla ihracatı 583,8 milyon dolarla hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü gerçekleştirdi. Mobilya, kağıt ve orman ürünleri sektörü 274,5 milyon dolarlık, kimyevi maddeler ve mamulleri 265,2 milyon dolarlık, elektrik ve elektronik sektörü 188,8 milyon dolarlık, su ürünleri ve hayvansal mamuller 167,4 milyon dolarlık ürün satışı gerçekleştirdi.

 

IRAK'A EN FAZLA İHRACAT İSTANBUL'DAN YAPILDI

 

Ocak-mart döneminde Irak'a en yüksek ihracatı 785,6 milyon dolarla İstanbul merkezli şirketler gerçekleştirdi.

 

İstanbul'u, 453,2 milyon dolarla Gaziantep, 196,8 milyon dolarla Mardin, 150,1 milyon dolarla Şırnak, 149,6 milyon dolarla Mersin takip etti.

 

Türkiye'nin ihracatında, yılın ilk çeyreğinde 2023'ün aynı dönemine göre değer bazında en fazla artış görülen ülkeler şöyle:

 


1 OCAK - 31 MART

ÜLKE

2023 (BİN DOLAR)

2024 (BİN DOLAR)

DEĞİŞİM (BİN DOLAR)

IRAK

2.039.782,23

2.731.316,77

691.534,54

ROMANYA

1.375.651,82

1.864.994,77

489.342,96

HOLLANDA

1.706.777,45

2.030.955,06

324.177,61

İTALYA

2.897.633,80

3.143.995,63

246.361,83

ABD

2.919.353,74

3.161.106,05

241.752,31

BİRLEŞİK KRALLIK

2.756.149,81

2.957.880,01

201.730,20

MISIR

681.336,59

872.415,15

191.078,56

SUUDİ ARABİSTAN

605.932,05

746.969,31

141.037,25

ARNAVUTLUK

163.438,06

299.122,54

135.684,48

CEZAYİR

474.028,87

590.762,41

116.733,54

16 Nisan 2024 Salı

İşsizlik Sigortası Fonu, mart sonu itibarıyla 218 milyar 266 milyon liralık varlığa ulaştı.


İsteği dışında işsiz kalan sigortalıların uğradıkları gelir kaybını telafi etmeleri için 1999 yılında kurulan İşsizlik Sigortası Fonu, ilk işsizlik sigortası ödemesinin yapıldığı Mart 2002'den itibaren işsizlerin güvencesi olmaya devam ediyor.

 

Geçen yılı 196 milyar 950 milyon 756 bin lirayla kapatan fon, sigortalının prime esas aylık brüt kazancı üzerinden hesaplanan yüzde 2 işveren, yüzde 1 sigortalı kesintileri ve yüzde 1 devlet payı geliriyle büyümesini sürdürüyor.

 

İşsizlik Sigortası Fonu, 2024'ün ilk üç aylık döneminde yaklaşık 21,3 milyar lira büyüyerek, mart sonu itibarıyla 218 milyar 266 milyon liralık varlığa ulaştı.

 

10 MİLYON 618 BİN KİŞİ ÖDENEĞE HAK KAZANDI

 

Mart 2002'den 31 Mart 2024'e kadar işsizlik ödeneğine 19 milyon 496 bin 914 kişi başvururken, 10 milyon 618 bin 255 kişi ödenek almaya hak kazandı.

 

Ödeneği hak edenlere toplam 76 milyar 727 milyon 576 bin lira ödeme yapıldı.

 

Bu yılın mart ayında, önceki dönemden ödemesi devam edenlerle birlikte 397 bin 801 kişiye toplam 2 milyar 475 milyon 388 bin lira ödeme yapıldı.

 

SON 4 AYLIK PRİME ESAS KAZANÇ ÖNEMLİ

 

İşsizlik ödeneği hesaplamasında sigortalının son 4 aylık prime esas kazançları dikkate alınıyor.

 

Ödenek miktarı işten ayrılmadan önceki son 4 aylık kazancın yüzde 40'ı olarak hesaplanıyor ancak hesaplanan tutar asgari ücretin yüzde 80'ini aşamıyor. Bu rakamdan, binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi yapılıyor.

 

Buna göre, 2024 yılında 4 ay çalışıp işsiz kalan bir kişi için işsizlik ödeneği en düşük 7 bin 940 lira, en yüksek 15 bin 880 lira olarak uygulanıyor.

 

SİGORTALIK SÜRESİNE GÖRE ÖDEME YAPILIYOR

 

İşsiz kalanların, işsizlik ödeneğinden yararlanabilmesi için belirli şartları sağlaması gerekiyor.

 

Kişi, kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalması, hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olması, hizmet akdinin feshinden önceki son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemesi ve hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içerisinde İŞKUR'a başvurması halinde bu ödenekten yararlanabiliyor.

 

Hizmet akdinin feshinden önceki son 3 yılda 600 gün sigortalı çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş sigortalı işsizlere 180 gün, 900 gün sigortalı çalışıp bu primi ödemiş sigortalı işsizlere 240 gün, 1080 gün sigortalı çalışıp prim ödemiş sigortalı işsizlere 300 gün işsizlik ödeneği veriliyor.

16 Nisan 2024 Salı