TCMB eylül enflasyonunu değerlendirdi: Ana eğilimde düşüş belirginleşti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, "Eylül Ayı Fiyat Gelişmeleri" raporunu yayımladı. Rapora göre tüketici fiyatları eylülde yüzde 1,84 artarken yıllık enflasyon 1,78 puan düşüşle yüzde 29,73 oldu. Mevsimsellikten arındırılmış göstergelerde de aylık fiyat artışının ağustosa göre zayıfladığı görüldü. TCMB, üç aylık ortalamalarda da düşüş kaydedilmesiyle enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlamanın belirginleştiğini vurguladı.

TCMB: EYLÜLDE ENFLASYONUN ANA EĞİLİMİ GERİLEDİ

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın "Eylül Ayı Fiyat Gelişmeleri" raporuna göre tüketici fiyatları eylül ayında yüzde 1,84 oranında arttı.

Yıllık tüketici enflasyonu ise 1,78 puan azalarak yüzde 29,73 seviyesine geriledi.

B endeksinin yıllık değişim oranı 1,68 puan azalışla yüzde 29,00 olurken, C endeksinin yıllık değişim oranı 1,37 puan düşüşle yüzde 28,70 seviyesinde gerçekleşti.

GIDA FİYATLARI GERİLEDİ, ENERJİ FİYATLARI YÜKSELDİ

Raporda, aylık bazda gıda fiyatlarının taze meyve ve sebze fiyatları kaynaklı olarak gerilediği belirtildi.

Enerji fiyatlarındaki yükselişin ise devam ettiği kaydedildi.

Okula dönüşe bağlı olarak başta eğitim hizmetleri olmak üzere ilgili kalemlerde önemli oranlarda fiyat artışları gözlendi.

Hizmet grubunda aylık enflasyonun bir önceki aya göre yavaşladığı, bu gelişmede ulaştırma ile haberleşme alt gruplarının öne çıktığı ifade edildi.

OKULA DÖNÜŞ ETKİSİ EĞİTİM, SERVİS VE YURT ÜCRETLERİNE YANSIDI

Rapora göre okula dönüş etkileri yalnızca eğitim hizmetleriyle sınırlı kalmadı.

Okul servisi ve yurt ücretlerindeki artışlar sırasıyla ulaştırma ile lokanta-otel hizmetlerinde de hissedildi.

Temel mal grubunda ise yeni sezona geçişin etkisiyle giyim ve ayakkabı fiyatları yükseldi.

Dayanıklı mallarda enflasyon da bir önceki aya kıyasla hızlandı.

YILLIK ENFLASYONA KATKILARDA GIDA VE HİZMETLER GERİLEDİ

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde gıda ve alkolsüz içecekler grubunun katkısı bir önceki aya göre 1,40 puan azaldı.

Hizmet grubunun katkısı 0,70 puan, temel mal grubunun katkısı 0,05 puan ve alkol-tütün-altın grubunun katkısı 0,02 puan geriledi.

Enerji grubunun yıllık enflasyona katkısı ise 0,39 puan arttı.

MEVSİMSELLİKTEN ARINDIRILMIŞ ENFLASYON GÖSTERGELERİ ZAYIFLADI

Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre tüketici fiyatlarının aylık artışı ağustos ayına kıyasla zayıfladı.

B endeksinde aylık değişim ağustostaki yüzde 1,88 seviyesinden eylülde yüzde 1,63'e geriledi.

C endeksinde ise aylık değişim yüzde 1,86'dan yüzde 1,68'e düştü.

Fiyat artışlarının B endeksini oluşturan gruplardan temel malda yükseldiği, hizmette ve işlenmiş gıdada ise zayıfladığı kaydedildi.

ENFLASYONUN ANA EĞİLİMİNDEKİ YAVAŞLAMA BELİRGİNLEŞTİ

TCMB bünyesinde takip edilen göstergelerin eylül ayında enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya göre gerilediğine işaret ettiği belirtildi.

Üç aylık ortalamalar bazında da düşüş kaydedilmesiyle ana eğilimdeki yavaşlamanın belirginleştiği vurgulandı.

Ana eğilim göstergelerinin ortalaması aylık bazda ağustostaki yüzde 1,85 seviyesinden yüzde 1,72'ye geriledi.

Üç aylık ortalama bazında ise yüzde 1,89'dan yüzde 1,79'a düşüş kaydedildi.

HİZMET ENFLASYONU YÜZDE 37,65'E GERİLEDİ

Hizmet fiyatları eylül ayında yüzde 2,15 oranında arttı.

Grubun yıllık enflasyonu 2,63 puan düşüşle yüzde 37,65'e gerilerken yıllık enflasyon tüm alt gruplarda düşüş gösterdi.

Raporda, hizmet fiyatlarının seyrinde yüzde 14,19 oranında yükselen eğitim hizmetlerinin öne çıktığı belirtildi.

ÜNİVERSİTE EĞİTİM ÜCRETLERİNDE TAKVİM ETKİSİ

Vakıf yükseköğretim kurumlarının kayıt dönemine bağlı olarak 2025 yılı eylül ayında tek seferde yansıyan üniversite eğitim ücreti artışlarının bu yıl ağustos ve eylül aylarına yayılmasının, hizmet sektörü enflasyonunu eylülde aşağı yönlü etkilediği kaydedildi.

Önceki yıllardan farklı olarak ilkokul ve ortaöğretim eğitimi ücretlerinin eylül ayında görece yüksek bir oranda artmasının dikkat çektiği belirtildi.

OKUL SERVİSİ ÜCRETLERİ YÜZDE 16,04 ARTTI

Yeni eğitim-öğretim yılıyla birlikte okul servisi ücretleri yüzde 16,04 oranında yükseldi.

Buna karşın hava yolu ile yolcu taşımacılığı ücretlerinde yüzde 9,03 oranında gerileme görüldü.

Bu gelişmelerin etkisiyle ulaştırma hizmetlerindeki yükseliş yüzde 0,24 ile sınırlı kaldı.

Ulaştırma hizmetlerinin yıllık enflasyonu 8,66 puan azalarak yüzde 43,78'e geriledi.

KİRA ENFLASYONU YÜZDE 41,34 OLDU

Kirada aylık artış yüzde 3,10 olarak gerçekleşti.

Yıllık kira enflasyonu ise düşüşünü sürdürerek yüzde 41,34 seviyesine geriledi.

Lokanta ve otel alt grubunda fiyat artışı yüzde 1,41 ile ılımlı seyrini korudu.

Okula dönüş etkisinin gözlendiği yurt ücretlerindeki aylık artış ise yüzde 19,99 ile geçen yılın aynı dönemine kıyasla sınırlı kaldı.

TEMEL MAL FİYATLARI YÜZDE 2,11 ARTTI

Temel mal grubu fiyatları eylül ayında yüzde 2,11 oranında yükseldi.

Grubun yıllık enflasyonu yüzde 15,90 seviyesinde yatay seyretti.

Yıllık enflasyon giyim ve ayakkabı ile dayanıklı mallarda görece yatay kalırken diğer temel mallarda gerileme kaydedildi.

DAYANIKLI TÜKETİM MALLARINDA FİYAT ARTIŞI HIZLANDI

Dayanıklı tüketim mallarındaki fiyat artışı yüzde 2,02 ile bir miktar güçlendi.

Tüketici elektroniği tarafında elektrikli alet fiyatları yüzde 3,75 artışla öne çıktı.

Beyaz eşya aylık enflasyonu yüzde 2,79 ile bir önceki aya kıyasla yükseldi.

Mobilya fiyatları yüzde 1,61, otomobil fiyatları ise yüzde 1,53 oranında arttı.

GİYİM VE AYAKKABI FİYATLARI YENİ SEZONLA YÜKSELDİ

Giyim ve ayakkabı alt grubu fiyatları yeni sezona geçişin etkisiyle yüzde 4,01 oranında arttı.

Bu artışın bir önceki yılın aynı dönemine benzer bir seviyede gerçekleştiği belirtildi.

Diğer temel mallarda aylık enflasyon ise yüzde 0,61'e yavaşladı.

ENERJİ FİYATLARI YÜZDE 6,25 ARTTI

Enerji fiyatları eylül ayında yüzde 6,25 oranında yükseldi.

Grubun yıllık enflasyonu 6,88 puan artarak yüzde 46,11 seviyesine çıktı.

Raporda, küresel gelişmelerin yansımalarıyla aylık bazda yüzde 10,91 artan akaryakıt fiyatlarının enerji fiyatlarındaki yükselişin temel sürükleyicisi olduğu belirtildi.

AKARYAKIT VE KATI YAKIT FİYATLARINDA ARTIŞ

Uluslararası enerji fiyatlarının etkisinin katı yakıt ve tüp gaz fiyatlarında da hissedildiği kaydedildi.

Katı yakıt fiyatları yüzde 9,41, tüp gaz fiyatları ise yüzde 3,88 oranında yükseldi.

Meskenlere yönelik elektrik fiyatlarının ise yatay bir seyir izlediği aktarıldı.

GIDA FİYATLARI AYLIK BAZDA GERİLEDİ

Gıda ve alkolsüz içecekler fiyatları eylül ayında aylık bazda yüzde 0,20 oranında geriledi.

Grubun yıllık enflasyonu 6,17 puan azalarak yüzde 27,62 seviyesine düştü.

Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada 9,99 puan azalarak yüzde 24,15'e, işlenmiş gıdada ise 3,21 puan düşüşle yüzde 30,33'e geriledi.

TAZE MEYVE VE SEBZE FİYATLARI YÜZDE 8,93 GERİLEDİ

İşlenmemiş gıda fiyatlarında aylık bazda yüzde 2,33 oranında azalış kaydedildi.

Bu düşüşte taze meyve ve sebze grubundaki arz kaynaklı olumlu gelişmeler etkili oldu.

Taze meyve ve sebze fiyatları aylık bazda yüzde 8,93 geriledi.

Bu dönemde beyaz et fiyatlarında ise artış gözlendi.

İŞLENMİŞ GIDADA FİYAT ARTIŞI YAVAŞLADI

İşlenmiş gıda grubunda aylık fiyat artışı yüzde 1,40 ile ağustos ayına kıyasla yavaşladı.

Bu alt grupta yemeye hazır gıdalar ile kahve ve çay alt kalemleri fiyat artışlarıyla öne çıktı.

ÜRETİCİ ENFLASYONU YÜZDE 27,38'E GERİLEDİ

Yurt içi üretici fiyatları eylül ayında yüzde 2,07 oranında arttı.

Yıllık üretici enflasyonu ise 0,57 puan düşerek yüzde 27,38 seviyesine geriledi.

Ana sanayi gruplarına göre enerji fiyatları yüzde 3,55 oranındaki artışla öne çıkmaya devam etti.

İMALAT FİYATLARI YÜZDE 2,32 ARTTI

Ara malı fiyatları eylül ayında yüzde 2,04 oranında yükseldi.

Diğer ana sanayi gruplarında fiyat artışları yüzde 1,5 ile yüzde 1,6 bandında gerçekleşti.

Sektörel bazda imalat fiyatları yüzde 2,32 artarken madencilik fiyatları yüzde 0,78 oranında geriledi.

Raporda, sektörel bazda tütün, rafine edilmiş petrol ürünleri ve kömür-linyit fiyatlarındaki artışların belirgin olduğu ifade edildi.