SpaceX'in dev roketi Starship'ten tarihi uçuş: Mars hedefi 2028'e kaldı

Starship, Elon Musk’ın insanlığı Mars’a taşıma vizyonunu 2016 Uluslararası Astronotik Kongresi’nde açıklamasından tam on yıl bir gün sonra yörüngeye erişti. 28 Eylül’deki fırlatma, karbon fiber gövdeli Gezegenler Arası Taşıma Sistemi (ITS) tasarımından paslanmaz çelik Starship V3 mimarisine uzanan mühendislik sürecinde önemli bir aşama oldu. Super Heavy itici roketi ve Ship üst aşamasından oluşan sistemin başarısına rağmen analistler, aracın ticari öncelikleri ve Mars hedefi konusunda farklı değerlendirmeler yapıyor.

STARLINK İÇİN ÖNCELİK 

Avrupa Uzay Politikası Enstitüsü’nden (ESPI) Matija Renčelj, Starship’in vizyon odaklı projeden giderek pazar odaklı ticari bir araca dönüştüğünü belirtiyor. Renčelj’e göre roketin en acil görevi, 11 binden fazla uydulu Starlink ağının maliyetlerini düşürmek.

Son uçuşta, gelecekte 100 bin uydudan oluşması planlanan Starlink V3 takımyıldızının ilk üyeleri taşındı. Daha büyük ve ağır olan bu uyduların verimli biçimde fırlatılması Starship’i gerektiriyor. SpaceX’in şubatta xAI’yi bünyesine katması ve hazirandaki halka arzı da yatırımcılara güven verme ihtiyacını ve ticari hedefleri öne çıkarıyor.

AYDA TEST HEDEFİ 

Illinois Üniversitesi Grainger Mühendislik Fakültesi’nden Prof. Joseph Gonzalez, SpaceX’in insanlığı çok gezegenli bir tür haline getirme ve Mars’ta şehir kurma hedefini koruduğunu savunuyor. Gonzalez, NASA’nın Artemis programındaki Ay inişlerini, Mars görevlerinden önce sorunların belirlenebileceği ideal bir test sahası olarak değerlendiriyor.

Ancak derin uzay görevleri için büyük ölçekli kriyojenik, yani aşırı soğuk yakıtın yörüngedeki araçlar arasında aktarılması gerekiyor. Uzayda bir yakıt istasyonu gibi çalışacak tankerlerden yapılacak transfer henüz tam olarak test edilmedi. Denemelerin 15 veya 16. uçuşlarda gerçekleştirilmesi bekleniyor.

MARS’TA 2028 BEKLENTİSİ 

Musk’ın 2025’te dile getirdiği 2026 Mars uçuşu ihtimali, yakıt transferi teknolojisinin yetişmemesi nedeniyle 26 ayda bir açılan fırlatma penceresinin kaçırılmasıyla rafa kalktı. Sonraki düşük enerjili transfer penceresi, 2028 sonu ile 2029 başı arasında açılacak.

NASA’nın insanları 50 yılı aşkın süre sonra yeniden Ay yüzeyine indirmeyi hedeflediği Artemis IV görevi de aynı dönemde yer alıyor. SpaceX’in mürettebat yaşam destek sistemlerini tamamlaması, Ay taahhütlerini yerine getirmesi ve Starlink kurulumlarını sürdürmesi gerekiyor. Bu nedenle Mars’a ilk insansız uçuşların en erken 2028 sonunda başlayabileceği öngörülüyor.