SON DAKİKA: Sosyal medyada 15 yaş altına yasak başladı: e-Devlet yaş doğrulaması nasıl yapılacak?

Son dakika haberleri: Sosyal medya yaş doğrulama zorunluluğu bugün itibarıyla yürürlüğe girdi. Çocukların dijital ortamlarda güvenliğini artırmayı amaçlayan düzenlemeyle 15 yaşını doldurmayanların sosyal medya hizmetlerine erişimi engellenecek. Instagram ve Facebook gibi platformların kullanıcıları da e-Devlet üzerinden yaşlarını doğrulamak zorunda olacak. Mevcut hesaplar için 31 Mart 2027'ye kadar geçiş süresi tanınırken 15-17 yaş grubundaki kullanıcıların hesaplarında gizlilik, mesajlaşma ve içerik kısıtlamaları uygulanacak.

SOSYAL MEDYADA 15 YAŞ YASAĞI 1 KASIM 2026'DA BAŞLADI

Türkiye'de sosyal medya platformlarının kullanımına ilişkin yeni yasal düzenleme, 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.

Çocukların dijital ortamlarda korunmasını ve yaşlarına uygun hizmetlerden yararlanmasını amaçlayan düzenlemeyle sosyal ağ sağlayıcılarına yeni yükümlülükler getirildi.

Yeni uygulamaya göre 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulmayacak.

15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar ise yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun güvenlik ve gizlilik önlemleri kapsamında sosyal medya hizmetlerinden yararlanabilecek.

Düzenleme yalnızca çocukları değil, sosyal medya kullanan yetişkinleri de kapsıyor.

18 yaş ve üzerindeki kullanıcılar dahil olmak üzere tüm vatandaşların, sosyal medya hesapları için e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapması gerekecek.

SOSYAL MEDYA YAŞ DOĞRULAMA ZORUNLULUĞU KİMLERİ KAPSIYOR?

Yeni düzenleme kapsamında sosyal medya kullanıcıları yaşlarına göre üç ayrı grupta değerlendirilecek.

• 15 yaşından küçük çocuklar: Sosyal ağ hizmetlerinden yararlanamayacak.

• 15-17 yaş arasındaki kullanıcılar: Yaş doğrulaması yaparak çocuklara özel güvenlik, gizlilik ve içerik kısıtlamaları kapsamında sosyal medya kullanabilecek.

• 18 yaş ve üzerindeki kullanıcılar: Sosyal medya hesaplarını kullanabilmek için e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması gerçekleştirecek.

Yaş doğrulama sistemi, kullanıcıların kimlik bilgilerinin sosyal medya şirketleriyle paylaşılmasını gerektirmeden yaş sınırlarının kontrol edilmesini esas alıyor.

E-DEVLET ÜZERİNDEN SOSYAL MEDYA YAŞ DOĞRULAMA NASIL YAPILACAK?

Yeni düzenlemeyle Instagram, Facebook ve diğer sosyal ağ platformlarında yaş doğrulama işlemleri e-Devlet üzerinden oluşturulacak dijital belirteç aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Kaynak metinde aktarılan doğrulama süreci şu aşamalardan oluşuyor:

1. Kullanıcı, www.turkiye.gov.tr adresine veya resmi e-Devlet mobil uygulamasına giriş yapacak.

2. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığının yaş doğrulama hizmetine erişecek.

3. Sistem, kullanıcının doğrulanmış kimlik bilgileri üzerinden yaş kontrolünü gerçekleştirecek.

4. Nüfus kayıtlarındaki doğum tarihi esas alınarak kişinin 15 ve 18 yaş sınırlarını doldurup doldurmadığı belirlenecek.

5. Kullanıcının yaş grubunu gösteren dijital yaş doğrulama belirteci oluşturulacak.

6. Kullanıcı, oluşturulan belirteci sosyal medya platformunun doğrulama alanına girecek.

7. Platform tarafından belirtecin doğruluğu kontrol edildikten sonra hesaba erişim sağlanacak.

Doğrulama işleminin bir defaya mahsus gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

Uygulamanın kullanıcı arayüzüne ve teknik işleyişine ilişkin ayrıntılar ise yetkili kurumların ve sosyal medya platformlarının resmi duyurularıyla netleşecek.

SOSYAL MEDYA YAŞ DOĞRULAMASI İÇİN SON TARİH 31 MART 2027

Yeni düzenlemeyle sosyal medya platformlarında açılacak hesaplar için yaş doğrulaması zorunlu hale geldi.

Mevcut sosyal medya hesaplarının doğrulanması için ise kullanıcılara geçiş süresi tanındı.

Buna göre halihazırda Instagram, Facebook ve diğer sosyal ağ platformlarında hesabı bulunan kullanıcılar, yaş doğrulama işlemlerini 31 Mart 2027 tarihine kadar tamamlayabilecek.

Bu tarihe kadar mevcut hesapların bir defaya mahsus doğrulanması öngörülüyor.

15 YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLARIN SOSYAL MEDYA HESAPLARI KAPATILACAK MI?

Yeni düzenlemeye göre 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ hizmetlerine erişimine izin verilmeyecek.

Yaş şartını karşılamayan kullanıcıların yeni sosyal medya hesabı açması da engellenecek.

Daha önce doğrulanmış bir hesabın yaş sınırına aykırı şekilde kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşması halinde ise hesabın askıya alınması ve yeniden doğrulama istenmesi öngörülüyor.

Mevcut hesaplar için 31 Mart 2027'ye kadar geçiş süresi tanınması nedeniyle hesapların hangi aşamada kapatılacağı da önem taşıyor.

Kaynak metinde 15 yaşından küçük çocukların mevcut hesaplarının otomatik kapatılacağı belirtilmekle birlikte, geçiş döneminin nasıl işletileceğine ilişkin bütün teknik ayrıntılar netleşmiş değil.

15-17 YAŞ ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN SOSYAL MEDYA HESAPLARI GİZLİ OLACAK

Yeni yönetmelikle 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış çocukların sosyal medya hesaplarında ek güvenlik önlemleri uygulanacak.

Bu yaş grubundaki kullanıcıların hesapları gizli hesap olarak oluşturulacak.

Çocuk kullanıcıların hesaplarında herkese açık profil seçeneği bulunmayacak.

Ayrıca 15-17 yaş grubundaki kullanıcıların hesaplarına yalnızca takip ettikleri hesapların mesaj göndermesine izin verilecek.

Bu düzenlemeyle çocukların sosyal medya platformlarındaki iletişim ve görünürlük alanlarının sınırlandırılması amaçlanıyor.

ÇOCUK HESAPLARINDA CANLI YAYIN ÖZELLİĞİ OLMAYACAK

Düzenleme kapsamında çocuklara ait sosyal medya hesaplarında çeşitli özellikler sınırlandırılacak.

15-17 yaş grubundaki kullanıcıların hesaplarında canlı yayın başlatma özelliği bulunmayacak.

Ayrıca çocuk kullanıcıların profil fotoğrafları, hesapları, paylaşımları ve görsellerinin başka kişiler tarafından ekran görüntüsünün alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler uygulanması zorunlu olacak.

Sosyal ağ sağlayıcıları, çocukların yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun hizmetlerden yararlanabilmesi için gerekli güvenlik ve gizlilik standartlarını sağlamakla yükümlü olacak.

SOSYAL MEDYADA EBEVEYN KONTROLÜ VE SÜRE SINIRI NASIL UYGULANACAK?

Yeni düzenleme, sosyal medya platformlarına ebeveyn kontrol araçlarını kullanıma sunma zorunluluğu da getiriyor.

Anne, baba ve yasal vasiler, söz konusu araçlarla çocuklarının sosyal medya kullanımını denetleyebilecek.

Ebeveynlere sunulacak kontrol imkanları arasında şunlar yer alacak:

• Çocukların sosyal medya kullanım sürelerini görüntüleme

• Günlük sosyal medya kullanım süresi belirleme

• Hesap ayarlarını kontrol etme

• Belirli sosyal medya özelliklerinin kullanımını yönetme

• Ücretli üyelik işlemlerini onaya bağlama

• Satın alma ve kiralama işlemlerini kontrol etme

• Harcama limiti belirleme

• Konum paylaşımına ilişkin kontrollerden yararlanma

Bu araçlarla ebeveynlerin çocuklarının sosyal medya kullanımına ilişkin daha fazla kontrol sahibi olması amaçlanıyor.

BİRDEN FAZLA SOSYAL MEDYA HESABI OLANLAR NE YAPACAK?

Yaş doğrulama zorunluluğunun yürürlüğe girmesiyle birden fazla sosyal medya hesabı bulunan kullanıcıların durumu da gündeme geldi.

Yeni düzenlemede bir kişinin yalnızca tek bir sosyal medya hesabı açabileceğine ilişkin açık bir sınırlama bulunmuyor.

Dolayısıyla kullanıcıların birden fazla hesap sahibi olmasını doğrudan yasaklayan bir hüküm belirtilmiyor.

Ancak bir kişinin açabileceği hesap sayısına teknik bir sınır getirilip getirilmeyeceği henüz netleşmedi.

Birden fazla hesabın yaş doğrulama sürecinde nasıl değerlendirileceğine ilişkin teknik uygulama ayrıntılarının açıklanması bekleniyor.

SOSYAL MEDYA YAŞ DOĞRULAMASINDA T.C. KİMLİK NUMARASI PAYLAŞILACAK MI?

Yeni düzenlemenin önemli başlıklarından biri, kullanıcıların kişisel bilgilerinin sosyal medya şirketleriyle paylaşılıp paylaşılmayacağı oldu.

Yönetmeliğin 7'nci maddesine göre sosyal medya platformuna gönderilen dijital belirteç, yalnızca kullanıcının 15 ve 18 yaş eşiklerini karşılayıp karşılamadığını gösterecek.

Dijital belirteçte kullanıcıya ait şu bilgiler bulunmayacak:

• Ad ve soyadı

• T.C. kimlik numarası

• Doğum tarihi

• Kullanıcı adı

• Kişiyi tanımlamaya yarayan diğer kişisel bilgiler

Sosyal medya platformları da söz konusu belirteci yaş doğrulaması dışında başka bir amaçla kullanamayacak.

Bunun teknik olarak nasıl sağlanacağına ilişkin bütün ayrıntılar ise henüz açıklanmış değil.

ÇOCUKLAR VPN KULLANARAK SOSYAL MEDYA YAŞ SINIRINI AŞABİLECEK Mİ?

Sosyal medyada 15 yaş sınırının yürürlüğe girmesinin ardından VPN kullanımıyla kısıtlamaların aşılıp aşılamayacağı da merak ediliyor.

VPN teknolojisi, kullanıcıların internet bağlantılarını farklı ülkeler üzerinden yönlendirmesine imkan tanıyabiliyor.

Ancak düzenlemenin 6'ncı maddesine göre sosyal medya platformları, ilk e-Devlet doğrulamasının ardından da kendi yaş kontrol yöntemlerini kullanacak.

Bir hesabın beyan edilen yaş grubundan farklı bir kişi tarafından kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşması halinde hesap askıya alınacak.

Böyle bir durumda kullanıcıdan yeniden yaş doğrulaması yapması istenecek.

SAHTE VE BOT SOSYAL MEDYA HESAPLARI KAPATILACAK MI?

Yeni düzenleme, sosyal medya kullanıcılarının gerçek adlarını profillerinde göstermelerini zorunlu kılmıyor.

Yaş doğrulama sisteminde kullanıcının kimlik bilgilerinin sosyal medya şirketine aktarılmasından ziyade belirlenen yaş sınırlarını karşılayıp karşılamadığı kontrol edilecek.

Bu nedenle sosyal medya kullanıcılarının takma isim kullanması yasaklanmıyor.

Bot hesaplar ve otomatik yönetilen profiller açısından ise bazı belirsizlikler bulunuyor.

Otomatik hesapların yaş doğrulama işlemlerini nasıl gerçekleştireceği ve kurumsal ya da yazılım aracılığıyla yönetilen hesaplara özel istisnalar tanınıp tanınmayacağı henüz netleşmedi.

Dolayısıyla düzenlemenin bütün sahte ve bot hesapları otomatik olarak kapatacağına ilişkin kesin bir uygulama ayrıntısı bulunmuyor.

GEÇİŞ SÜRECİNDE 15 YAŞINA GİREN ÇOCUKLARIN HESAPLARI NE OLACAK?

Mevcut hesaplar için belirlenen 31 Mart 2027 tarihli geçiş süreci, 15 yaşına yaklaşan çocuklar açısından da önem taşıyor.

Kaynak metinde verilen örneğe göre, 14 yaşındaki bir çocuk 15 Ocak 2027 tarihinde yaş doğrulamasına tabi tutulduğunda henüz 15 yaşını doldurmamışsa hesabı kapatılacak.

Aynı çocuk 15 Şubat 2027 tarihinde 15 yaşına girse bile kapatılan hesabının otomatik olarak yeniden açılacağına ilişkin yönetmelikte açık bir hüküm bulunmuyor.

Bununla birlikte yaş şartını karşılamasının ardından yeni bir sosyal medya hesabı açması mümkün olacak.

Bu nedenle geçiş döneminde yaş doğrulama işlemlerinin ne zaman gerçekleştirileceği, özellikle 15 yaş sınırına yaklaşan kullanıcılar açısından önem taşıyor.

SOSYAL MEDYA YAŞ DOĞRULAMASI İÇİN SAHTE MESAJ UYARISI

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte vatandaşları sahte mesajlar ve dolandırıcılık girişimlerine karşı uyardı.

Başkanlık tarafından yapılan açıklamada, yaş doğrulama işlemleri için yalnızca resmi e-Devlet kanallarının kullanılması gerektiği vurgulandı.

Vatandaşların farklı kullanıcılar, üçüncü taraf uygulamalar veya kişiler tarafından gönderilen mesaj ve yönlendirmelere itibar etmemeleri istendi.

Başkanlığın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Vatandaşlarımızın farklı kullanıcılar, üçüncü taraf uygulamalar veya kişiler aracılığıyla iletilen mesaj ve yönlendirmelere itibar etmemeleri, bu içeriklerde yer alan bağlantılara kesinlikle tıklamamaları, kişisel bilgilerinin güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır. e-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodları, kredi/banka kartı ve hesap bilgileri hiçbir kişi, kurum veya platformla paylaşılmamalı.”

E-DEVLET YAŞ DOĞRULAMA İŞLEMİ NEREDEN YAPILACAK?

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığının açıklamasına göre sosyal medya yaş doğrulama işlemlerinde yalnızca resmi e-Devlet hizmetleri kullanılmalı.

Yaş doğrulama işlemlerinin gerçekleştirileceği resmi kanallar şöyle:

• e-Devlet Kapısı: www.turkiye.gov.tr

• Resmi e-Devlet mobil uygulaması

Vatandaşların sosyal medya platformlarının resmi uygulamaları üzerinden yapılan bildirimleri ve yetkili kurumların duyurularını takip etmeleri gerekiyor.

Yaş doğrulama bahanesiyle gönderilen şüpheli bağlantılara tıklanmaması ve e-Devlet şifreleri ile banka bilgilerinin paylaşılmaması önem taşıyor.

SOSYAL MEDYADA YENİ DÖNEMİN ÖNEMLİ TARİHLERİ

Yeni düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ hizmetlerine erişimi yasaklanırken 15-17 yaş grubundaki kullanıcılara özel güvenlik ve gizlilik kuralları uygulanacak.

18 yaş ve üzerindeki kullanıcılar da dahil olmak üzere mevcut sosyal medya hesabı bulunan vatandaşların, 31 Mart 2027 tarihine kadar yaş doğrulama işlemlerini tamamlaması öngörülüyor.