Türkiye’de sınai mülkiyet alanında 2025 yılı, güçlü bir atılım yılı olarak öne çıktı. Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı Muhammed Zeki Durak, elde edilen sonuçların Türkiye’nin Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun somut çıktıları olduğunu belirterek, yıl boyunca rekor düzeyde başvuru ve tescil gerçekleştirildiğini söyledi.
2025’TE 220 BİNİ AŞAN BAŞVURU
Durak’ın verdiği bilgilere göre 2025’te 11 bin 394’ü yerli patent, 3 bin 927’si yerli faydalı model, 164 bin 657’si yerli marka, 40 bin 258’i yerli tasarım ve 521’i coğrafi işaret olmak üzere toplam 220 bin 757 sınai mülkiyet hakkı başvurusu yapıldı.
Yerli patent başvurularındaki artışın sürdüğünü vurgulayan Durak, 2024’te ilk kez beş haneli rakamlara ulaşan yerli patent başvurularının 2025’te yüzde 12 artışla 11 bin 394’e yükseldiğini, yerli patent tescillerinde ise yüzde 10’luk artış sağlandığını ifade etti.
2025’TE 160 BİNDEN FAZLA TESCİL
TÜRKPATENT tarafından 2025 yılı boyunca 3 bin 738 patent, 1835 faydalı model, 113 bin 722 marka, 41 bin 362 tasarım ve 125 coğrafi işaret olmak üzere toplam 160 bin 782 sınai mülkiyet hakkı tescil edildi.
Durak, AR-GE ve tasarım merkezlerinden teknoparklara, start-up’lardan kuluçka merkezlerine kadar yürütülen projelerle inovasyon kültürünün toplumun tüm katmanlarına yayıldığını, bunun küresel ölçekte de karşılık bulduğunu dile getirdi.
KÜRESEL GÖSTERGELERDE TÜRKİYE’NİN YÜKSELİŞİ
Durak, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü tarafından yayımlanan Dünya Fikri Mülkiyet Göstergeleri Raporu’nun Türkiye’nin yükselişini net biçimde ortaya koyduğunu söyledi.
Rapora göre Türkiye, dünyada yerli patent başvurularında 10’uncu, yerli marka başvurularında 6’ncı ve yerli tasarım başvurularında 3’üncü sırada yer alıyor. Uluslararası patent başvurularında (PCT) ise yüzde 26,1 kadın buluşçu oranıyla dünya birincisi konumunda bulunuyor.
PATENT OFİSLERİ SIRALAMASINDA İLK 20
Türkiye’nin patent ofisleri sıralamasında 23’üncülükten 18’inciliğe yükselerek tarihinde ilk kez dünyanın en büyük 20 patent ofisi arasına girdiğini belirten Durak, patent başvurularında yüzde 18,4, patent tescillerinde ise yüzde 38,9 artış yakalandığını ve bu performansın dünya ortalamasının üzerinde olduğunu vurguladı.
AB’DE COĞRAFİ İŞARETTE TARİHİ REKOR
Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamında yürütülen Uluslararası Coğrafi İşaret Seferberliği’nin güçlü sonuçlar verdiğini aktaran Durak, coğrafi işaretlerin yerel üretimi destekleyen stratejik bir araç olduğuna dikkat çekti.
Avrupa Birliği nezdinde 2013–2023 döneminde toplam 8 ürün tescil ettirilirken, bu sayı 2023’te 10’a, 2024’te 11’e yükseldi. 2025’te ise 15 coğrafi işaretin AB’de tescil edilmesiyle yıllık bazda tarihi bir rekor kırıldı.
Silifke yoğurdu, Aydın memecik zeytini, Erzincan tulum peyniri, Afyon pastırması, Gaziantep lahmacunu ve Bursa kestane şekeri başta olmak üzere 15 ürünün 2025’te tescil edilmesiyle, AB’de tescilli Türk coğrafi işareti sayısı 44’e ulaştı.
