Sıfır Atık Hareketi 9 yılda kıtaları aşarak dünyaya yayıldı

Türkiye’nin çevre ve sürdürülebilirlik alanındaki en kapsamlı dönüşüm hareketlerinden biri olan Sıfır Atık Hareketi, 9 yılda uluslararası ölçekte karşılık bulan küresel bir vizyona dönüştü. Hareket kapsamında yaklaşık 365 milyar liralık ekonomik katkı sağlanırken, enerji, su ve petrol tasarrufunun yanı sıra milyonlarca ağacın kesilmesi ve sera gazı salımı da önlendi.

SIFIR ATIK HAREKETİ 9. YILINA ULAŞTI

Sıfır Atık Vakfından yapılan açıklamaya göre, Türkiye’nin çevre ve sürdürülebilirlik alanındaki en kapsamlı dönüşüm hareketlerinden biri olarak 27 Eylül 2017’de başlatılan Sıfır Atık Hareketi 9. yılına ulaştı.

Hareket, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde hayata geçirildi.

ÇEVRE POLİTİKALARININ ÖTESİNE GEÇEN BİR VİZYON

Sıfır Atık Hareketi, ilk günden itibaren yalnızca atıkların toplanması ve geri dönüştürülmesine odaklanan bir uygulama modeli olarak şekillenmedi.

İsrafın önlenmesi, kaynakların verimli kullanılması, sürdürülebilir üretim ve tüketim alışkanlıklarının yaygınlaştırılması ile gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakılması temel hedefler arasında yer aldı.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’IN ÇEVRE POLİTİKALARINA VURGU

Açıklamada, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çevrenin korunması, doğal kaynakların verimli kullanılması, israfın önlenmesi ve iklim değişikliğiyle mücadele konularındaki yaklaşımının Türkiye’nin çevre politikalarının önemli dayanaklarından biri olduğu belirtildi.

Bu doğrultuda çevre ve sürdürülebilirlik alanında çok yönlü çalışmalar yürütüldü.

SIFIR ATIK YAKLAŞIMI ÇOK SAYIDA BAŞLIĞI BİR ARAYA GETİRİYOR

Sıfır Atık yaklaşımı, birbirinden farklı görünen çevresel sorunları ortak bir perspektifte buluşturuyor.

İklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, kirlilik, kaynak güvenliği, gıda israfı, su yönetimi ve döngüsel ekonomi bu yaklaşımın temel başlıkları arasında yer alıyor.

ÇEVRE VE İKLİM POLİTİKALARIYLA BÜTÜNLEŞTİ

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un liderliğinde yürütülen çevre ve iklim politikalarının, Sıfır Atık yaklaşımının iklim eylemiyle daha güçlü biçimde bütünleşmesine katkı sağladığı belirtildi.

Bu süreçte hareketin hem ulusal hem de uluslararası boyutu genişledi.

TÜRKİYE’DEN BM’YE UZANAN SIFIR ATIK YOLCULUĞU

Sıfır Atık Hareketi’nin uluslararası alandaki en önemli dönüm noktalarından biri, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 14 Aralık 2022’de kabul ettiği “Sıfır Atık Girişimleri” başlıklı karar oldu.

Karar Türkiye’nin öncülüğünde hazırlandı.

105 ÜLKE KARARA ORTAK SUNUCU OLDU

Türkiye’nin öncülüğündeki karara 105 ülke ortak sunucu olarak katıldı.

Kararla birlikte 30 Mart, Birleşmiş Milletler tarafından “Uluslararası Sıfır Atık Günü” ilan edildi.

30 MART ULUSLARARASI SIFIR ATIK GÜNÜ OLDU

Bu kararla Sıfır Atık yaklaşımı, uluslararası toplumun ortak gündeminde resmi bir günle görünürlük kazandı.

Hareket böylece küresel çevre ve sürdürülebilirlik politikalarının önemli başlıklarından biri haline geldi.

EMİNE ERDOĞAN BM GENEL KURULU’NDA KONUŞTU

Sıfır Atık Hareketi’nin küresel ölçekteki görünürlüğünün artmasında Emine Erdoğan’ın uluslararası platformlarda yürüttüğü çalışmalar da etkili oldu.

Emine Erdoğan, 30 Mart 2023’te Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Uluslararası Sıfır Atık Günü dolayısıyla gerçekleştirilen üst düzey toplantıda açılış konuşmasını yaptı.

BM GENEL SEKRETERİ GUTERRES’TEN ÇAĞRI

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de aynı toplantıda Emine Erdoğan’a “BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanlığını” üstlenmesi için çağrıda bulundu.

Bu gelişme, hareketin uluslararası kurumsal yapıya taşınmasında önemli bir aşama oldu.

13 ÜYELİ DANIŞMA KURULU OLUŞTURULDU

BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu, 12 Nisan 2023’te oluşturuldu.

13 üyeden oluşan kurulun başkanlığını Emine Erdoğan yürütüyor.

İYİ UYGULAMALARIN ÜLKELER ARASINDA PAYLAŞILMASI AMAÇLANIYOR

Kurul, sıfır atık alanındaki başarılı uygulamalar ve iyi örneklerin ülkeler arasında paylaşılmasını amaçlıyor.

Küresel ölçekte farkındalığın artırılması ve sıfır atık yaklaşımının yaygınlaştırılması da kurulun temel hedefleri arasında bulunuyor.

SIFIR ATIK HAREKETİ KAMUDAN ÖZEL SEKTÖRE YAYILDI

Sıfır Atık Hareketi, Türkiye’de başlatıldığı 2017 yılından bu yana çok geniş bir uygulama alanına ulaştı.

Kamu kurumları, yerel yönetimler, eğitim kurumları ve özel sektör hareketin uygulama alanları arasında yer aldı.

GERİ KAZANIM ORANI YÜZDE 37,53’E YÜKSELDİ

Türkiye’de geri kazanım oranı 2025 yıl sonu itibarıyla yüzde 37,53 seviyesine yükseldi.

Sıfır Atık Hareketi kapsamında yaklaşık 90 milyon ton atığın ekonomiye yeniden kazandırıldığı belirtildi.

365 MİLYAR LİRALIK EKONOMİK KATKI

Geri kazanılan yaklaşık 90 milyon ton atığın işlenmesiyle yaklaşık 365 milyar liralık ekonomik katkı sağlandı.

Bu büyüklük, hareketin çevresel kazanımlarının yanında ekonomik etkisini de ortaya koydu.

270 MİLYAR KİLOVATSAAT ENERJİ TASARRUFU

Sıfır Atık uygulamaları sayesinde bugüne kadar yaklaşık 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlandı.

Kaynakların daha verimli kullanılmasıyla önemli miktarda enerji tüketiminin önüne geçildi.

2 TRİLYON LİTRE SU TASARRUFU SAĞLANDI

Uygulamalar kapsamında yaklaşık 2 trilyon litre su tasarrufu elde edildi.

Su kaynaklarının verimli kullanılması, hareketin temel unsurlarından biri olarak öne çıktı.

60 MİLYAR LİTRE PETROL TASARRUFU

Sıfır Atık uygulamalarının sağladığı bir diğer kazanım ise petrol tasarrufu oldu.

Bugüne kadar yaklaşık 60 milyar litre petrol tasarrufu sağlandığı belirtildi.

613 MİLYON AĞACIN KESİLMESİ ÖNLENDİ

Geri kazanım faaliyetleri sayesinde yaklaşık 613 milyon ağacın kesilmesinin önüne geçildi.

Atıkların yeniden ekonomiye kazandırılması doğal kaynakların korunmasına katkı sağladı.

180 MİLYON TON SERA GAZI SALIMI ENGELLENDİ

Sıfır Atık Hareketi kapsamında gerçekleştirilen geri kazanım faaliyetleriyle yaklaşık 180 milyon ton sera gazı salımı önlendi.

Bu sonuç, hareketin iklim değişikliğiyle mücadele boyutunu da ortaya koydu.

55 BİN FUTBOL SAHASI BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPOLAMA ALANI TASARRUFU

Uygulamalar sayesinde yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde atık depolama alanı ihtiyacının önüne geçildi.

Böylece hem alan kullanımı hem de çevresel etkiler açısından önemli bir tasarruf sağlandı.

AĞIRBAŞ: KÜRESEL ÖLÇEKTE KARŞILIK BULDU

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, 9 yıllık süreçte Türkiye’nin ortaya koyduğu vizyonun küresel ölçekte karşılık bulduğunu belirtti.

Sıfır Atık Forumu’nun da bu küresel dönüşümde önemli bir rol üstlendiğini ifade etti.

“9 YILLIK VİZYON ÖNEMLİ BİR DÖNÜM NOKTASI”

Ağırbaş, “Sıfır Atık Hareketi'nin 9. yılı, Türkiye'nin 9 yıl önce ortaya koyduğu vizyonun bugün küresel ölçekte nasıl bir karşılık bulduğunu gösteren önemli bir dönüm noktasıdır.” dedi.

Emine Erdoğan’ın himayelerinde başlayan sürecin Birleşmiş Milletler tarafından tanınan küresel bir harekete dönüştüğünü söyledi.

“30 MART’IN ULUSLARARASI SIFIR ATIK GÜNÜ OLMASINI SAĞLADI”

Ağırbaş, hareketin uluslararası boyutuna ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde başlayan bu yolculuk, BM tarafından tanınan, 30 Mart'ın Uluslararası Sıfır Atık Günü olarak kabul edilmesini sağlayan ve dünyanın farklı coğrafyalarında karşılık bulan küresel bir harekete dönüşmüştür.”

365 MİLYAR LİRALIK KATKI EKONOMİK DÖNÜŞÜMÜ DE GÖSTERİYOR

Ağırbaş, yaklaşık 365 milyar liralık ekonomik katkının Sıfır Atık yaklaşımının yalnızca çevre politikası olmadığını gösterdiğini belirtti.

Bu yaklaşımın aynı zamanda ekonomik bir dönüşüm modeli olduğunu ifade etti.

“90 MİLYON TON ATIK YENİDEN DEĞERE DÖNÜŞTÜ”

Ağırbaş, “Yaklaşık 90 milyon ton atığın yeniden ekonomiye kazandırılması, aslında kayıp olarak gördüğümüz malzemelerin yeniden değere dönüşebileceğini gösteriyor.” dedi.

Bu dönüşümün yalnızca geri dönüşüm oranlarını yükseltmekle sınırlı olmadığını vurguladı.

HEDEF KAYNAK KULLANIMINI AZALTMAK

Ağırbaş, “Buradaki temel mesele, yalnızca geri dönüşüm oranlarını artırmak değildir.” ifadelerini kullandı.

“Asıl hedefimiz, kaynak kullanımını azaltmak, ürünlerin ve malzemelerin yaşam döngüsünü uzatmak, israfı kaynağında önlemek ve ekonomik sistemimizi daha döngüsel hale getirmektir.” dedi.

SIFIR ATIK VİZYONUNUN İLERLETİLMESİ HEDEFLENİYOR

Ağırbaş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çevre ve iklim alanındaki yaklaşımı, Emine Erdoğan’ın himayelerinde ortaya konulan Sıfır Atık vizyonu ve Bakan Murat Kurum’un liderliğinde yürütülen çevre, şehircilik ve iklim politikalarının Türkiye’nin bu alandaki dönüşümünü daha ileri bir noktaya taşıdığını kaydetti.