Sağlık Bakanlığından acil müdahalelere yeni rehber: 78 alt kategori belirlendi

Sağlık Bakanlığı, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde uygulanacak müdahale yöntemlerini güncelledi. Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle yetişkin, doğum ve yenidoğan ile çocuk algoritmaları yeniden düzenlenirken; BEFAST, Crush Sendromu, Start Triyaj, Jump Start Triyaj, karbonmonoksit zehirlenmesi ile ısırma ve sokmalara yönelik uygulamalar da ayrıntılı şekilde rehbere eklendi.

HASTANE ÖNCESİ ACİL MÜDAHALE ŞEMALARI YENİLENDİ

Sağlık Bakanlığının “Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri ile Acil Tıp Teknisyenlerinin Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ”i Resmi Gazete’de yayımlandı.

Düzenlemeyle, Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri ile Acil Tıp Teknisyenlerinin Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Tebliğ’de yer alan “Hastane Öncesi Acil Tıbbi Yardım ve Bakım Akış Şemaları” yenilendi.

YENİ REHBER 3 ANA BÖLÜMDEN OLUŞUYOR

Güncellenen Hastane Öncesi Acil Tıbbi Yardım ve Bakım Akış Şemaları, “Yetişkin Algoritmaları”, “Doğum ve Yenidoğan Algoritmaları” ile “Çocuk Algoritmaları” olmak üzere 3 ana bölümden oluşuyor.

Bu ana bölümler altında toplam 78 alt kategoriye yer verildi.

ÖZELLİKLİ ACİL DURUMLAR AYRI BAŞLIKLARDA ELE ALINDI

Yeni düzenlemeyle özellikli acil durumlara yönelik müdahale yöntemleri de akış şemalarında ayrı başlıklar altında yer aldı.

Bazı mevcut başlıkların isimleri ve kapsamları değiştirilirken müdahale adımları daha ayrıntılı hale getirildi.

“SAHA YÖNETİMİ” YERİNE “OLAY YERİ YÖNETİMİ”

Bu kapsamda daha önce kullanılan “Saha Yönetimi” başlığı “Olay Yeri Yönetimi” olarak değiştirildi.

Başlık altındaki adımların sırası ve içeriği de yeniden düzenlendi.

Yeni uygulamaya göre hastane öncesi acil sağlık ekipleri ilk olarak Sağlık Komuta Kontrol Merkezini arayarak olay yeri hakkında bilgi alacak ve olay yerini koordineli şekilde yönetecek.

Hasta veya yaralı sayısı ile olayın özelliğine göre ihtiyaç duyulan ek kaynaklar belirlenecek ve gerekli ekip ile ekipman talep edilecek.

“AJİTE HASTAYA YAKLAŞIM” REHBERE EKLENDİ

Tebliğde “ajite hasta” kavramına da yer verildi.

Aşırı huzursuzluk, yerinde duramama, sinirlilik, kaygı ve artmış hareketlilik gösteren, bazı durumlarda çevresine karşı saldırgan veya şiddet içeren tepkiler veren hastalar için kullanılacak yaklaşım ayrı bir başlık altında düzenlendi.

“Ajite hastaya yaklaşım” bölümünde bu kişilerle nasıl iletişim kurulacağı ve uygulanacak tıbbi yardımlara ilişkin ayrıntılar yer aldı.

DİYABET VE ALERJİK REAKSİYONLAR İÇİN MÜDAHALE ADIMLARI

Tebliğ ekinde diyabet hastalarına acil durumlarda nasıl müdahale edileceği de detaylandırıldı.

Alerjik reaksiyonlarda hastaya uygulanacak müdahale yöntemleri ve kullanılacak ilaçlara ilişkin bilgiler de yeni akış şemalarında yer aldı.

İNME ŞÜPHESİNDE “BEFAST” KULLANILACAK

Yeni düzenlemeyle sağlık çalışanlarının akut inme belirtilerini hızlı şekilde tanıyabilmesini amaçlayan “BEFAST” tarama yöntemi de rehbere dahil edildi.

BEFAST, inme şüphesi bulunan hastaların hastane öncesi değerlendirilmesinde kullanılacak.

YILAN VE AKREP ISIRMALARINA YÖNELİK YENİ BAŞLIK

Yılan ve akrep ısırması, kene tutunması ve arı sokması gibi vakalarda acil sağlık ekiplerinin izlemesi gereken yöntemler de yeni düzenlemede ayrı bir başlık altında toplandı.

“Isırma ve Sokmalar” başlığında bu tür vakalarda uygulanması gereken acil müdahale adımları sıralandı.

KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİ AYRI BAŞLIK OLDU

Düzenlemede zehirlenmeler genel bir başlık altında toplanırken, “karbonmonoksit zehirlenmesi” de ayrı bir acil durum başlığı olarak eklendi.

Böylece hastane öncesi sağlık ekiplerinin karbonmonoksit zehirlenmesi vakalarında izlemesi gereken yöntemler de güncel akış şemalarına dahil edildi.

CRUSH SENDROMU İÇİN MÜDAHALE ŞEMASI

Genellikle depremler, trafik kazaları ve iş kazaları sonrasında görülen, kas dokusunun uzun süreli ezilmesiyle ortaya çıkan “Crush Sendromu” da tebliğde ayrı bir başlık altında yer aldı.

Hastane öncesi acil sağlık ekiplerinin bu vakalarda uygulayacağı tıbbi yöntemler düzenlenirken, yarım saatten fazla göçük altında kalma, sıkışma veya basıya bağlı yaralanmalarda Crush Sendromu’nun düşünülmesi gerektiği belirtildi.

START TRİYAJ TEBLİĞE EKLENDİ

Afet ve toplu kazalar gibi çok sayıda yaralının bulunduğu olaylarda kullanılan hızlı tedavi sistemi “Start Triyaj” da ayrı bir başlık olarak düzenlemeye dahil edildi.

Bu tür olaylarda acil sağlık ekiplerinin triyaja kendilerine en yakın hastadan başlaması istendi.

Triyaj işleminin ise her hasta için 1 dakikadan kısa sürede tamamlanması gerektiği belirtildi.

8 YAŞ ALTI ÇOCUKLAR İÇİN “JUMP START TRİYAJ”

“Çocuk Algoritmaları” başlığı altında afetler ve kitlesel yaralanmalarda 8 yaş altındaki çocuk yaralıların hızlı şekilde sınıflandırılmasında kullanılan “Jump Start Triyaj” sistemi de tebliğe eklendi.

Böylece pediatrik hastaların afet ve toplu yaralanma ortamlarındaki triyaj süreci için ayrı bir yöntem belirlendi.

KOMUTA MERKEZİNDEKİ HEKİMLER AMBULANS EKİPLERİNE DESTEK VERECEK

Sağlık Komuta Kontrol Merkezi ve Çağrı Merkezinde görev yapan hekimler de ihtiyaç halinde belirlenen algoritmalar doğrultusunda ambulans ekiplerine gerekli desteği sağlayacak.

DOĞUM SONRASI KANAMA İÇİN YENİ MÜDAHALE BASAMAKLARI

Tebliğde “Doğum ve Yenidoğan Algoritmaları” bölümü kapsamında doğum sonrası tehlikeli ve aşırı miktarda kanama olarak tanımlanan postpartum kanamaya yönelik hastane öncesi değerlendirme ve müdahale basamakları da belirlendi.

Aynı bölüm altında “Gebelikte Akut Hipertansiyon Yönetimi” başlığına da yer verilerek acil sağlık ekiplerinin bu durumlarda izleyeceği müdahale yöntemleri düzenlendi.