Pew raporu: ChatGPT sonrası web sayfalarının yüzde 35’inde yapay zeka izi

ABD merkezli Pew Araştırma Merkezi’nin yayımladığı yeni analiz, yapay zekanın internet üzerindeki içerik üretiminde ulaştığı ölçeği ortaya koydu. OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT’nin Kasım 2022’de kullanıma sunulmasının ardından yayımlanan İngilizce web sayfalarının yüzde 35’inin yapay zeka tarafından üretildiği veya bu araçlarla yoğun biçimde düzenlendiği belirlendi. Bulgular, Cloudflare’ın otonom bot kaynaklı web trafiğinin insan kaynaklı trafiği geride bıraktığını açıklamasının ardından geldi. Pew araştırması ise internette kimin gezindiğinden çok neyin yayımlandığına odaklanarak yapay zeka tarafından oluşturulan içeriklerin giderek daha büyük bir paya ulaştığını gösteriyor. Böylece botların ürettiği sayfaların yine botlar, arama motoru tarayıcıları ve diğer otomatik sistemler tarafından okunduğu yeni bir dijital içerik döngüsü ortaya çıkıyor.

GENİŞ VERİ SETİ

Pew araştırmacıları çalışma kapsamında Common Crawl web arşivinden yararlanarak ChatGPT’nin piyasaya çıkışından birkaç yıl öncesini de kapsayan son beş yıllık döneme ait yaklaşık yarım milyon İngilizce web sayfasını inceledi. İçeriklerin ne kadarının yapay zeka tarafından yazıldığını veya yoğun biçimde düzenlendiğini belirlemek için Open Pangram platformunun metin analiz teknolojisi kullanıldı. Araştırma ekibi, Temmuz 2026’da toplanan 10 bin web sayfasından oluşan rastgele örneklemde genel veri kümesinin yaklaşık yüzde 10’unda yapay zeka yazarlığına ilişkin belirgin işaretler tespit etti.

YÜZDE 35

Araştırmacılar, rastgele örneklemin yapay zeka araçlarının henüz yaygın biçimde kullanılmadığı eski yıllara ait sayfaları da içerdiğine dikkat çekerek veri setini yeniden filtreledi. ChatGPT öncesinde yayımlanan içerikler analizden çıkarıldığında tablo belirgin biçimde değişti. Yalnızca ChatGPT’nin kullanıma sunulmasından sonra yayımlanan İngilizce web sayfaları değerlendirildiğinde, içeriklerin yüzde 35’inde yapay zeka tarafından üretilme veya yoğun biçimde düzenlenme işaretleri bulundu. Böylece yeni web içeriklerinde yapay zeka kullanımının toplam internet arşivine bakıldığında görülen orandan çok daha yüksek olduğu ortaya çıktı.

ALAN ADI FARKI

Veriler alan adı uzantılarına göre ayrıldığında ticari siteler ile kamu ve eğitim kurumları arasında belirgin bir fark görüldü. Ticari işletmelerin ve e-ticaret platformlarının yoğun olarak kullandığı “.com” uzantılı adreslerde yapay zeka üretimi içeriklerin, devlet kurumlarının kullandığı “.gov” ve eğitim kurumlarının kullandığı “.edu” uzantılı sitelere göre yaklaşık 10 kat daha fazla olduğu belirlendi. Resmi kurumlar ve üniversite sitelerinde yapay zeka üretimi içerik oranı yaklaşık yüzde 1 seviyesinde kalırken, sivil toplum kuruluşları ve derneklerin ağırlıkta olduğu “.org” uzantılı alan adlarında oran yüzde 4,6 olarak ölçüldü.

YAZIM İZLERİ

Araştırmada yalnızca doğrudan yapay zeka tespit araçlarının verdiği sonuçlara değil, web metinlerinde zaman içinde değişen dil kullanımına da bakıldı. Uzun çizgi kullanımının, Oxford virgülünün ve “X değil, Y” biçimindeki kalıplaşmış cümle yapılarının yıllar içinde daha sık görülmeye başladığı tespit edildi. Pew, bu tür dil kalıplarındaki değişimin içerik üretiminde yapay zeka araçlarının daha yaygın kullanılmaya başlanmasıyla aynı döneme denk geldiğine dikkat çekiyor.

DİJİTAL DÖNÜŞÜM

Yapay zeka tespit sistemlerinin tek tek metinlerde zaman zaman yanlış pozitif sonuçlar verebildiği belirtilse de araştırma, büyük ölçekli veri setindeki genel yönelimin belirgin olduğunu ortaya koyuyor. Ticari web sitelerinde yapay zeka kullanımının kamu ve eğitim kurumlarına göre daha hızlı artması, özellikle dijital yayıncılık, içerik pazarlaması ve e-ticaret alanlarında otomatik metin üretiminin daha yoğun biçimde benimsendiğine işaret ediyor. Cloudflare’ın bot trafiğine ilişkin verileriyle birlikte değerlendirildiğinde ise internet üzerindeki hem içerik üretiminin hem de bu içeriklerin tüketiminin giderek daha fazla otomatik sistemler üzerinden gerçekleştiği görülüyor.