Petrol fiyatlarındaki yükseliş strateji rezervlere yönelik hamlenin ardından, Irak ile IKBY arasında Türkiye üzerinden ihracatın yeniden başlamasına yönelik anlaşmayla 103 doların altında inmişti. Bugün, çatışmadaki gerilimlerin artması ve İran'ın Katar ile paylaştığı doğal gaz sahasına yönelik saldırı haberleri sonrası Brent petrolde yükseliş hızlandı; fiyatlar 109 doları aştı.
Irak hükümeti ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında, Türkiye’deki Ceyhan Limanı üzerinden petrol ihracatının yeniden başlatılmasına yönelik anlaşma sağlanmasıyla petrol fiyatlarında gerileme görülmüştü.
Dün yüzde 3’ün üzerinde yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haberlerin ardından güne başlarken, 103 doların altına inerek, yüzde 2'den fazla düşüşle 100 dolar sınırına kadar geriledi.
Bugün petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti. İran'ın Katar ile paylaştığı Güney Pars doğalgaz sahasına yönelik bir saldırı haberlerinin ardından Brent petrol vadeli işlemleri varil başına 105 doların üzerine çıktı.
109 DOLARI AŞTI
İran devlet televizyonu, ABD ve İsrail hava saldırılarının Güney Pars ve Asaluyeh'deki yakındaki petrokimya tesislerini vurduğunu ve bunun bu çatışmada İran'ın yukarı yönlü enerji altyapısına yönelik bilinen ilk saldırı olduğunu söyledi.
İran'ın tahliye uyarısı sonrasında Körfez bölgesinde bazı üreticilerin tesisleri boşalttıkları belirtilirken, Iraklı bir yetkili yaptığı açıklamada, “İran'dan Irak'a gaz akışı Güney Fars sahasına saldırı sonrasında durdu” dedi.
Sonrasında da haber akışının enerji riskleri üzerinde oluşmasıyla 109 doları aşan petroldeki yükseliş yüzde 5’ün üzerinde seyrediyor.
RİSKLER FİYATLARI BASKILIYOR
İran ile devam eden çatışmalar ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim, küresel petrol arzını baskılamaya devam ediyor. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği boğazda yaşanan gelişmeler, fiyatların 100 doların üzerinde kalmasına neden oluyor.
Irak’ın güneydeki ana petrol sahalarında üretimin yüzde 70 azalarak 1,3 milyon varil/gün seviyesine gerilediği belirtilirken, bölgede arz kesintilerinin sürdüğü ifade ediliyor.
Öte yandan İran’da üst düzey isimlere yönelik saldırılar ve ABD’nin Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri hedeflere düzenlediği operasyonlar, jeopolitik riskleri yüksek tutmayı sürdürüyor. İran yönetiminin ise arabulucular aracılığıyla iletilen gerilimi azaltma tekliflerini reddettiği bildirildi.
ABD’de de Başkan Trump, petrol gibi ürünlerin Amerikan taşınmasını zorunlu kılan Jones yasasını petrol fiyatlarını sınırlama çabası kapsamında askıya aldı.
"ŞOKUN ETKİSİNİ TAM YANSITMIYOR"
JPMorgan Analisti Natasha Kaneva, Brent ve WTI’nın Atlantik havzası odaklı referanslar olması nedeniyle Orta Doğu’daki şokun etkisini tam yansıtmadığını belirtti. ABD ve Avrupa’daki yüksek ticari stoklar ile geçen hafta küresel stratejik rezervlerden planlanan 400 milyon varillik arzın fiyatları baskıladığı ifade edildi.
Öte yandan Dubai ve Umman çıkışlı petrolü ölçen göstergeler 155 doların üzerine çıkarak bölgedeki enerji krizini daha güçlü yansıttı. Hürmüz Boğazı’nda ise sınırlı geçişlere rağmen tanker trafiğinin barış döneminin yüzde 10’unun altında kaldığı bildirildi.
Analistler, Brent ve WTI’daki görece istikrarın küresel arz bolluğuna işaret etmediğini, bunun bölgesel stok fazlası, endeks yapısı ve politika müdahalelerinin yarattığı geçici bir durum olduğunu vurguluyor.
