Küresel enerji piyasaları İran savaşıyla birlikte büyük bir arz şokuyla karşı karşıya kalırken, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler petrol akışını ciddi şekilde etkiledi. Bu gelişme en çok ithalata bağımlı ülkeleri zorlaması beklenirken, Hindistan gibi bazı ekonomiler alternatif tedarik stratejileriyle krizi yönetmeyi başardı.
HİNDİSTAN ROTAYI DEĞİŞTİRDİ
Dünyanın en büyük üçüncü petrol ithalatçısı olan Hindistan, normal şartlarda petrolünün yaklaşık yarısını Hürmüz Boğazı üzerinden karşılıyordu. Ancak savaş sonrası tanker trafiğinin azalmasıyla ülke hızlı şekilde yeni kaynaklara yöneldi.
Analistlere göre Hindistan, Rusya’dan petrol alımını artırarak ve Afrika ile Venezuela gibi alternatif tedarikçilere yönelerek arz şokunu sınırladı.
RUS PETROLÜ KRİZİ DENGELEDİ
Enerji veri şirketi Kpler’e göre Hindistan’ın Rusya’dan petrol ithalatı Mart ayında günlük yaklaşık 1,98 milyon varile ulaştı.
Bu artış, Orta Doğu’daki arz daralmasının etkisini önemli ölçüde dengeledi.
Ayrıca Hindistan’ın Rusya’dan petrol alımlarının önceki aylara göre belirgin şekilde yükseldiği ve kriz döneminde kritik bir tampon oluşturduğu belirtiliyor.
60 MİLYON VARİLLİK EK ALIM
Uzmanlara göre Hindistan, Nisan ayına kadar teslim edilmek üzere yaklaşık 60 milyon varil ek Rus petrolü satın aldı. ABD’nin sağladığı geçici muafiyetler de bu süreçte rafinerilere zaman kazandırdı.
AFRİKA VE VENEZUELA DEVREYE GİRDİ
Hindistan yalnızca Rusya’ya yönelmekle kalmadı, aynı zamanda Afrika ve Latin Amerika kaynaklarını da devreye aldı. Angola ve Nijerya’dan yapılan ithalat artarken, Venezuela’dan sevkiyatlar son yılların en yüksek seviyelerine ulaştı.
İran’dan yapılan alımların da yeniden artış göstermesiyle Hindistan tedarik ağını çeşitlendirdi.
FİYAT BASKISI SÜRÜYOR
Tedarik çeşitliliğine rağmen Hindistan’ın toplam petrol ithalatı düşüş gösterdi. Aynı zamanda artan maliyetler, Brent petrolüne göre varil başına 5 ila 15 dolar daha yüksek fiyatlarla alım yapılmasına neden oldu.
Hükümet ise artan maliyetlere rağmen akaryakıt fiyatlarını sabit tutmaya çalışıyor.
KÜRESEL ENERJİ DENGESİ DEĞİŞİYOR
İran savaşıyla birlikte petrol ticaretinde rota değişimleri hız kazanırken, alternatif tedarik zincirleri öne çıktı. Uzmanlara göre bu süreç, küresel enerji dengelerinde kalıcı değişimlere yol açabilir.
PETROL KRİZİ BAZI ÜRETİCİLERE YARADI
Orta Doğu’daki gerilim küresel petrol akışını sekteye uğratırken, bazı üretici ülkeler krizi fırsata çevirdi. Özellikle Rusya, Venezuela ve Afrika’daki petrol ihracatçısı ülkeler artan talep sayesinde gelirlerini yükseltti.
Analistlere göre Hürmüz Boğazı’ndaki riskler nedeniyle arz daralırken, alternatif tedarikçilere yönelim hızlandı. Bu süreçte Hindistan gibi büyük alıcıların Rusya, Afrika ve Venezuela’dan alımları artırması, söz konusu üreticilerin ihracat hacmini ve gelirlerini yukarı taşıdı.
Uzmanlar, jeopolitik krizlerin kısa vadede fiyatları yukarı çektiğini ve yaptırımlar ya da lojistik kısıtlar nedeniyle devre dışı kalan arzın yerini dolduran ülkelerin kazanç sağladığını vurguluyor. Özellikle yaptırımlarla sınırlı olan Rusya ve Venezuela’nın, yeni alıcılar üzerinden petrol satışlarını artırarak gelirlerini çeşitlendirdiği belirtiliyor.
Küresel arz daralması, Rusya ve İran gibi üretici ülkelerin ihracatını artırmasına da katkı sağladı. Kpler verilerine göre bu ülkelerin petrol ihracatında artış gözlendi.
Bu durum, yaptırımlara rağmen bazı üreticilerin gelirlerini artırmasına yol açtı.
