Petrol fiyatlarında 'çatışma' etkisi: 76 dolara yükseldi

Küresel piyasalarda geçtiğimiz ay ABD ile İran arasında sağlanan geçici ateşkes anlaşmasının ardından savaş öncesi seviyelere kadar gerileyen petrol fiyatları, Orta Doğu'da tansiyonun yeniden yükselmesiyle yönünü sert bir şekilde yukarı çevirdi. Yatırımcıların "arz fazlası oluşacak" beklentisiyle vadeli işlemlerde rekor seviyede kısa (düşüş yönlü) pozisyon aldığı bir dönemde gelen yeni çatışma haberleri, piyasalarda ters köşe etkisi yarattı.

Bu gelişmeler, kırılgan ateşkesin bozulabileceği ve Orta Doğu’dan petrol arzının yeniden aksayabileceği endişelerini artırdı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Salı günü yaptığı açıklamada hava saldırılarının, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan üç ticari gemiye düzenlediği saldırılara karşılık gerçekleştirildiğini bildirdi.

PETROL FİYATLARINDA SERT YÜKSELİŞ

Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 3.36 artışla varil başına 76.64 dolara yükselirken, ABD ham petrolü de (WTI) yüzde 3.36 değer kazanarak 72.81 dolara çıktı.

Her iki gösterge de, ABD’nin İran saldırılarının ardından İran ham petrolünün satışına izin veren genel lisansı iptal etmesi sonrası Salı günü yaklaşık yüzde 3 yükselmişti.

MST Marquee Araştırma Başkanı Saul Kavonic, “Mevcut çatışma, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin hâlâ ne kadar kırılgan olduğunu piyasaya yeniden hatırlatıyor” dedi.

Kavonic, “Bu durum, piyasanın arz fazlasıyla karşı karşıya kalabileceğine yönelik hâkim görüşün tersine bir sinyal oluşturuyor ve rekor seviyedeki kısa pozisyonların bir kısmının kapatılmasına neden olabilir” ifadelerini kullandı. Gerilimin sürmesi ve boğazdaki tanker trafiğinin savaş öncesi seviyelerin yüzde 50’sinin altında kalmaya devam etmesi halinde arz kısıtlarının petrol fiyatlarını daha da destekleyebileceğini söyledi.

ABD ile İran’ın geçen ay ateşkes anlaşması imzalamasının ardından petrol fiyatları savaş öncesi seviyelere gerilemiş, yatırımcılar da petrol vadeli işlemlerinde fiyatların daha da düşeceği beklentisiyle büyük miktarda kısa pozisyon almıştı.

Orta Doğu’dan piyasaya önemli miktarda ertelenmiş petrol arzının geleceği beklentisi fiyatların düşmesinde etkili olmuştu.

İran gemilere yönelik saldırıların sorumluluğunu üstlenmezken, Katar saldırılardan İran’ı sorumlu tuttu. Saldırıya uğrayan gemiler arasında, makine dairesine isabet eden bir insansız hava aracının yangına neden olduğu bildirilen Katar’a ait bir sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tankeri de bulunuyor.

Deniz güvenliği kaynakları, Umman açıklarında Suudi Arabistan bayraklı ve Wedyan süper tankeri olduğu değerlendirilen bir ham petrol tankerinin de hasar gördüğünü bildirdi. Hasarın nedeni ise henüz netlik kazanmadı.

İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü güçlendirirken, gemilere Umman kıyıları yerine kendi kıyılarına daha yakın rotaları kullanmaları talimatını verdi. ABD ise çatışma öncesinde olduğu gibi boğazın tüm ülkelerin serbest kullanımına açık kalması gerektiğini savunuyor.

Savaşın başlamasından bu yana ülkeler, oluşan arz açığını telafi edebilmek için petrol stoklarını kullanıyor.