OpenAI’nin ABD hükümetine hisse vermeyi değerlendirdiği öne sürüldü

Yapay zeka yatırımları büyürken, veri merkezi harcamaları, siber güvenlik riskleri, istihdam piyasasındaki dönüşüm ve regülasyon baskısı teknoloji şirketlerini Washington’da daha zorlu bir siyasi ortamla karşı karşıya bırakıyor. ChatGPT’nin küresel ölçekte yaygınlaşmasının ardından OpenAI, yapay zeka sektörünün en yakından izlenen şirketlerinden biri haline geldi. Financial Times'ın haberine göre Şirketin yeni nesil modellerine ilişkin süreçler federal kurumların incelemeleriyle gündeme gelirken, bazı Cumhuriyetçi senatörler ve Başkan Donald Trump’ın ekonomi danışmanları sektör için daha sıkı düzenlemeler yapılması gerektiğini savunuyor. Bu ortamda OpenAI’nin, ABD hükümetine şirketten yüzde 5 oranında doğrudan ortaklık payı verilmesini içeren bir modeli Trump yönetimiyle görüştüğü ileri sürüldü.

 

KAMU VARLIK FONU MODELİ GÜNDEMDE
Görüşmelere yakın kaynaklara dayandırılan iddialara göre OpenAI CEO’su Sam Altman, önde gelen yapay zeka şirketlerinin öz sermayelerinin yüzde 5’ini ulusal bir devlet fonuna ayırmasını öneriyor. Modelin, Alaska’nın petrol gelirlerini finansal varlıklara yatırarak eyalet sakinlerine düzenli temettü ödeyen Alaska Kalıcı Fonu’ndan esinlendiği belirtiliyor. Bu çerçevede yapay zeka şirketlerinden sağlanacak payların, yapay zeka kaynaklı ekonomik büyümeden vatandaşların da yararlanmasını sağlayacak bir kamu mülkiyeti havuzunda toplanması fikri tartışılıyor.

 

DİĞER TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİ DE TARTIŞMAYA DAHİL
Önerilen modelin yalnızca OpenAI ile sınırlı kalmaması, Anthropic’in yanı sıra Google, Meta ve diğer büyük teknoloji şirketlerini de kapsayabilecek daha geniş bir yapıya dönüşmesi gündeme geliyor. Ancak adı geçen şirketlerin böyle bir sermaye devrine rıza gösterip göstermeyeceği belirsizliğini koruyor. Görüşmelerin henüz kavramsal aşamada olduğu, herhangi bir resmi ortaklık kurulması için Kongre’nin özel bir yasa çıkarmasının gerekebileceği ifade ediliyor.

 

TRUMP YÖNETİMİYLE GÖRÜŞMELER YÜRÜTÜLÜYOR
Sam Altman’ın, kamu mülkiyeti ve yapay zeka gelirlerinin topluma yayılması başlığı altında Başkan Donald Trump ve ekonomi yönetimiyle temas halinde olduğu öne sürülüyor. Trump’ın teknoloji ve yarı iletken şirketlerine yönelik müdahaleci politikaları, bu tartışmayı daha dikkat çekici hale getiriyor. Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve Hazine Bakanı Scott Bessent’in de yapay zekanın makroekonomik etkileri ve ulusal sermaye tabanı üzerindeki olası sonuçlarını değerlendiren görüşmelerde yer aldığı belirtiliyor. Altman’ın ayrıca Senatör Bernie Sanders ile de görüştüğü, Sanders’ın yapay zeka şirketlerinde daha geniş kamu mülkiyetini savunan yaklaşımının da tartışmalarda gündeme geldiği ifade ediliyor.

 

HALKA ARZ ÖNCESİ STRATEJİK KONUMLANMA
OpenAI ve Anthropic’in gelecekteki halka arz süreçlerine hazırlık yaptığı bir dönemde, mülkiyet yapısına ilişkin bu tartışmalar daha fazla önem kazanıyor. Şirketlerin, mevcut yatırımcılarına getiri sağlama hedefiyle birlikte regülasyon baskısını da yönetmesi gerekiyor. OpenAI’nin halka arz takviminin, düzenleyici süreçler nedeniyle gelecek yıldan önce gerçekleşmesinin beklenmediği belirtiliyor. Bu süreçte kamu varlık fonu modeli, hem siyasi baskıyı azaltabilecek hem de yapay zeka kaynaklı ekonomik büyümenin daha geniş kitlelere aktarılmasını sağlayabilecek bir seçenek olarak değerlendiriliyor.

 

OPENAI VAKFI DA KAMU FONU ÖNERİSİNE İŞARET ETMİŞTİ
OpenAI ve şirketin kâr amacı gütmeyen kolu OpenAI Vakfı, daha önce yayımladığı politika belgelerinde kamu varlık fonu fikrine dikkat çekmişti. Nisan ayında yapılan öneride, finansal piyasalara doğrudan yatırım yapmayan vatandaşların da yapay zeka destekli ekonomik büyümeden pay almasını sağlayacak bir kamu varlık fonu tasarlanması gerektiği belirtilmişti. Vakfın Mayıs ayında yayımladığı blog yazısında ise ekonomik değişim sürecinde insanlara yalnızca destek verilmesinin değil, bu değişimin nasıl şekilleneceği konusunda söz hakkı ve sermaye desteği sağlanmasının da önem taşıdığı vurgulanmıştı.

 

RESMİ AÇIKLAMA YAPILMADI
OpenAI, konuya ilişkin kurumsal yorum yapmaktan kaçınırken, Beyaz Saray ekonomi yönetiminden de resmi bir açıklama gelmedi. Görüşmelerin resmiyet kazanıp kazanmayacağı ve kamu ortaklığı modelinin hangi hukuki çerçevede ilerleyebileceği belirsizliğini koruyor. OpenAI’nin ABD hükümetine ortaklık payı verme fikri, yapay zeka şirketlerinin büyüyen ekonomik gücü ile kamu yararı, regülasyon ve teknoloji değerlemeleri arasındaki tartışmayı yeni bir aşamaya taşıyor.