Nörolojik bozuklukların tedavisinde, hasarlı beyin devrelerini yeniden yapılandırmaya yönelik yeni bir teknoloji geliştirildi. Duke Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Kafui Dzirasa liderliğindeki araştırma ekibi, 'LinCx' adı verilen sistemi tanıttı. Teknoloji, hasarlı bölgeyi doğrudan onarmak yerine, nöronlar arasında alternatif bağlantılar kurarak beyin devrelerinde yeni bir yol oluşturmayı hedefliyor.
İLAÇSIZ TEDAVİ İÇİN BİYOLOJİK TEL
Mevcut ilaç tedavileri, optogenetik uygulamalar ve elektriksel uyarımlar beyindeki geniş hücre gruplarını etkileyebiliyor. Bu durum, bazı tedavilerde istenmeyen yan etkileri gündeme getirebiliyor. LinCx ise seçilmiş nöronlar arasında daha hassas bağlantılar kurmayı amaçlıyor. Araştırmacılar, doğal olarak elektriksel sinapslar oluşturan balıklardan elde edilen proteinleri modifiye ederek yeni bir sistem geliştirdi. Laboratuvar ortamında floresan bazlı tarama yöntemleriyle test edilen bu genetiği değiştirilmiş proteinler, beynin doğal proteinleriyle etkileşime girmeden seçilmiş nöronlar arasında yeni elektriksel bağlantılar kurabildi.
SOLUCAN VE FARELERDE TEST EDİLDİ
Nature dergisinde yayımlanan çalışmada, teknolojinin esnekliğini göstermek için solucanlar ve fareler üzerinde preklinik testler yapıldı. Solucanlarda oluşturulan ek sinir bağlantılarının, canlının sıcaklık arama davranışlarını değiştirdiği görüldü. Farelerde ise hedeflenmiş biyolojik bypass bağlantılarının beyin genelindeki aktiviteyi yeniden şekillendirdiği bildirildi. Araştırmada, stres yönetimi ve sosyal etkileşimle ilgili davranışlarda ölçülebilir iyileşmeler raporlandı.
GENETİK HASTALIKLAR İÇİN YENİ HEDEF
Prof. Dr. Kafui Dzirasa, LinCx’in belirli hücre tipleri arasındaki iletişimi hassas biçimde kontrol etmeyi amaçlayan bir araç olduğunu belirtti. Dzirasa, sonraki aşamada LinCx’in ömür boyu süren genetik bozuklukların yol açtığı sinaptik eksiklikleri giderecek kadar güçlü olup olmadığını test edeceklerini ifade etti. Teknolojinin insan çalışmalarına geçebilmesi için preklinik bulguların daha ileri araştırmalarla doğrulanması gerekiyor.
