NASA’nın Roman Teleskobu, gezegen avlayan gözünü resmen açtı

NASA, Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun gözlem sırasında hedefe odaklanma ve sabit kalma kabiliyetini sınayan yönlendirme testlerini tamamladı. Mühendislerin 15–21 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirdiği denemelerde, gözlemevinin hedeflerine milimetrik hassasiyetle kilitlenmesini sağlayan yönelim kontrol sistemi doğrulandı. 

Testlerin ardından 22 Eylül’de devreye alınan Koronagraf Cihazı, evrenden ilk kozmik ışığı aldı. Bu aşamalarla teleskobun hem gözlem boyunca konumunu koruma hem de görüntü oluşturma kabiliyeti değerlendirildi.

HASSAS HEDEF TAKİBİ 

Teleskobun birincil bilimsel aracı olan Geniş Alan Cihazı, bünyesinde 18 ayrı dedektör barındırıyor. Cihaz, konumları önceden tanımlanmış kılavuz yıldızları saniyede yaklaşık dört kez takip ederek pozlama sırasında oluşabilecek mikron ölçeğindeki kaymaları anında telafi ediyor.

Maryland’deki NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi uzmanları, elde edilen kararlılık düzeyini yaklaşık 240 kilometre uzaklıktaki bir madeni paraya yöneltilmiş lazer ışığını hiç saptırmadan sabit tutmaya benzetiyor.

Uzmanların açıklamasına göre sistem, Geniş Alan Cihazı gözlemlerinde tek seferde yarım saat, Koronagraf Cihazı gözlemlerinde ise sekiz saat boyunca kesintisiz sabitleme sağlıyor.

SPEKTRAL YÖNLENDİRME YÖNTEMİ 

Geleneksel uzay teleskoplarından farklı olarak ayrı bir yönlendirme donanımı taşımayan Roman, yıldızların ışık spektrumlarını referans alarak konumunu koruyor. İlk kez uygulandığı belirtilen spektral yönlendirme yönteminde, yıldız ışığının farklı dalga boylarına dağılımını haritalandıran mevcut bilimsel donanımlar, aynı zamanda hassas konumlandırma için kullanılıyor.

Böylece gözlem araçları, teleskobun hedefte sabit kalmasına da hizmet ediyor. Bu yapı, ilave yönlendirme donanımının maliyetini ortadan kaldırırken derin uzay pozlamalarında en yüksek verimliliğe ulaşılmasını sağlıyor.

İLK KOZMİK IŞIK 

Mühendisler, hassas yönlendirme testlerinin hemen ardından Koronagraf Cihazı’nı devreye alarak komşu gökada Büyük Macellan Bulutu’ndaki sönük bir yıldız kümesini gözlemledi. Bu gözlemle sistemin odaklanma ve görüntü oluşturma kabiliyeti doğrulandı. Koronagraf, yakındaki yıldızların parlak ışığını maskeleyerek daha sönük ötegezegenlerin ve toz disklerinin tespit edilmesini sağlıyor.

Dedektörlerin kademeli olarak soğutulduğu ilk test aşamasında, tek bir karede çok sayıda yıldız başarıyla tespit edildi. Elde edilen sonuçlar, yüksek hassasiyetli cihazın gelecekteki karmaşık derin uzay görevlerine hazır olduğunu gösterdi.