NASA, evreni Hubble'dan 1.000 kat daha hızlı tarayabilen teleskobu fırlattı

NASA’nın yeni nesil Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, 30 Ağustos’ta Kennedy Uzay Merkezi’nden SpaceX Falcon Heavy roketiyle fırlatıldı. Yaklaşık üç ay sürecek yolculuğun ardından Dünya’dan 1,5 milyon kilometre uzaklıktaki ikinci Güneş-Dünya Lagrange noktasına konuşlanacak olan gözlemevi, karanlık enerjinin evrenin genişlemesindeki rolünü ve karanlık maddenin galaksi kümelenmelerindeki etkisini araştıracak. Geniş görüş alanı ve yüksek çözünürlüklü kızılötesi görüntüleme kapasitesiyle Roman, büyük ölçekli kozmik haritalar oluşturmayı hedefliyor.

L2 YOLCULUĞU

Roman Uzay Teleskobu, görev yörüngesi olarak belirlenen L2 noktasına ulaştığında uzun süreli gözlemler için elverişli bir konumda çalışacak. Teleskobun temel bilimsel hedefleri arasında karanlık enerji ve karanlık maddenin dağılımını haritalandırmak, galaksilerin gelişimini incelemek ve Güneş Sistemi dışındaki gezegenleri araştırmak bulunuyor. Geniş alanlı gözlem kabiliyeti, çok daha büyük gökyüzü bölgelerinin kısa sürede taranmasına imkan verecek.

BİN KAT HIZLI

Gözlemevinin merkezinde yer alan Geniş Alan Enstrümanı, 18 adet 4K çözünürlüklü dedektörden oluşan yaklaşık 300 megapiksellik bir görüntüleme sistemine sahip. Kızılötesi dalga boylarında çalışan WFI, Hubble Uzay Teleskobu’na kıyasla yaklaşık 1.000 kat daha hızlı geniş alan taraması yapabilecek. Roman’da ayrıca ana yıldızların parlaklığını bastırarak çevresindeki Jüpiter benzeri daha sönük gezegenleri doğrudan görüntülemeyi amaçlayan Koronograf Enstrümanı bulunuyor. Bu sistem, gelecekte geliştirilmesi planlanan Yaşanabilir Dünyalar Gözlemevi için de teknolojik bir test alanı görevi görecek.

VERİ AKIŞI

Roman Uzay Teleskobu’nun günde yaklaşık 1,4 terabayt veriyi Dünya’ya aktarması planlanıyor. Bu miktar, NASA’nın astrofizik görevleri arasında en yüksek günlük veri akışlarından birini oluşturacak. Elde edilen büyük veri setlerinin işlenmesinde yapay zeka ve makine öğrenimi yöntemlerinden yararlanılması öngörülüyor. Gözlemevinin güneş panelleri ve koruma kalkanları açılırken, üç aylık kalibrasyon döneminin ardından ilk bilimsel verilerin 2027’nin başlarında yayımlanması planlanıyor.