NASA, Ay göreiv için 41 uzay projesini ACO programına seçti

Küresel finans çevreleri ile savunma ve havacılık sanayii yatırımcılarının odağı, derin uzay araştırmalarının oluşturacağı yeni ekonomik ekosisteme çevrildi. NASA, Ay’da kalıcı insan varlığı oluşturmak ve ilerleyen dönemde Mars’a düzenlenecek insanlı görevlerin ticari altyapısını hazırlamak amacıyla İş Birliği Fırsatı Duyurusu (ACO) programı kapsamında 37 Amerikan şirketinden toplam 41 proje önerisini seçtiğini açıkladı. Projeler; uzay taşımacılığından yörünge lojistiğine, gezegen yüzeyindeki enerji yönetiminden Ay tozuna karşı geliştirilen koruma sistemlerine kadar geniş bir alanı kapsıyor.

NASA’nın Washington’daki genel merkezinde görev yapan Araştırma ve Teknoloji Misyon Direktörlüğü İleri Araştırma ve Teknoloji Bölümü Direktörü Greg Stover, kararın ardından yaptığı açıklamada Amerikan şirketlerini derin uzay görevlerinde kalıcı ortaklara dönüştürmeyi amaçladıklarını söyledi. Stover, “Ticari endüstrinin dinamizminden ve likiditesinden yararlanarak en iddialı misyonlarımızı destekleyecek temel kabiliyetleri hızla geliştirebiliriz. Bu strateji aynı zamanda ülkenin küresel uzay ekonomisindeki liderliğini ve finansal gücünü de doğrudan destekleyecektir” ifadelerini kullandı.

NAKİT DESTEĞİ YERİNE TEKNİK ALTYAPI

ACO programını öne çıkaran temel unsur, uygulanan iş birliği modeli oldu. Program kapsamında seçilen şirketlere doğrudan nakit finansman veya hibe verilmiyor. Bunun yerine NASA; test tesislerini, tescilli yazılımlarını, gelişmiş donanımlarını ve teknik uzmanlığını şirketlerin kullanımına sunuyor. Bu modelle şirketlerin araştırma ve geliştirme maliyetlerinin düşürülmesi, yeni teknolojilerin hem ticari pazara hem de gelecekteki kamu ihalelerine hazırlanma süresinin kısaltılması amaçlanıyor. Programın 2015 yılında başlatılmasından bu yana 110’dan fazla proje desteklendi. NASA, yapılan anlaşmalar kapsamında özel sektöre sağlanan kurumsal kaynakların toplam değerinin yaklaşık 30 milyon dolar olduğunu tahmin ediyor. Programa katılan şirketler ise kendi kaynaklarından 32 milyon dolarlık ek sermaye katkısı sağladı. Her şirket için kendi iş planına göre ayrı ayrı müzakere edilen proje takvimlerinin genel olarak 12 ila 24 ay içinde tamamlanması öngörülüyor.

LOCKHEED MARTIN AY’DA ENERJİYE ODAKLANACAK

Seçilen projelerin ayrıntıları, uzay lojistiği pazarında hangi alanların öncelik kazanacağını da ortaya koyuyor. Savunma ve havacılık şirketi Lockheed Martin, Ay’ın sürekli gölgede kalan kutup bölgelerinde kesintisiz enerji sağlamak üzere tasarlanan kompakt ve modüler bir güç sistemi üzerindeki çalışmalarını ilerletecek. Şirket ayrıca uzaydaki termal dayanıklılığı artıracak özel bir ısı dağıtım sistemiyle birlikte çalışacak fiber lazer tabanlı kablosuz güç aktarım teknolojilerini geliştirecek. Bu sistemin, uzun Ay gecelerinde operasyonların kesintiye uğramasını önlemesi ve görevlerin sürdürülebilirliğini desteklemesi hedefleniyor.

YÖRÜNGEDE MODÜL BAĞLANTI SİSTEMİ

Kall Morris Inc. ise yörünge lojistiğine yönelik “Asteria” adlı bir sistem geliştirecek. Sistem, uzay araçlarına yörüngedeyken ek yüklerin ve modüllerin bağlanmasını sağlayacak. Asteria, uydulara ve uzay araçlarına fiziksel zarar vermeden gerektiğinde kontrollü biçimde ayrılabilen özel bir yapıştırıcı teknolojisine dayanıyor. Sistem için önceden herhangi bir bağlantı donanımının yerleştirilmesi gerekmiyor. Bu teknolojinin uyduların kullanım süresini uzatması, nesne takibini ve veri toplamayı kolaylaştırması, uzay sigortacılığı ile filo yönetimi alanındaki maliyetleri azaltması amaçlanıyor.

AY TOZUNA KARŞI ESNEK KORUMA

Küçük işletme ölçeğindeki Moonprint Solutions ise Ay yüzeyindeki tozun ekipmanlar üzerindeki etkisini azaltmaya yönelik esnek örtü teknolojileri üzerinde çalışacak. Şirketin geliştirdiği örtüler, makineler açısından aşındırıcı özellik taşıyan Ay tozuna karşı kritik donanımların korunmasını sağlayacak. Esnek yapıları sayesinde robotik eklemlerin, hareketli hortumların ve gezici araçların çevresine uygulanabilecek koruyucu örtülerin, Ay ve Mars görevlerinde ekipman arızalarını azaltması ve donanım maliyetlerini düşürmesi hedefleniyor.

YENİ TİCARİ PAZARLAR HEDEFLENİYOR

NASA analistleri, ACO programı kapsamında geliştirilecek teknolojilerin yalnızca kamu kurumlarının keşif görevlerinde kullanılmayacağını belirtiyor. Yeni sistemlerin mevcut ticari havacılık ve haberleşme pazarlarını genişletmesi, yörünge servis sağlayıcılığı gibi yeni faaliyet alanlarının oluşmasına katkı sağlaması bekleniyor. Program kapsamında geliştirilecek çözümlerle sektördeki rekabetin artırılması, fırlatma ve işletme maliyetlerinin azaltılması ve özel sektörün uzay endüstrisine yönelik yatırımlarının desteklenmesi amaçlanıyor.