Mısır vadeli işlemleri, Hürmüz Boğazı'ndaki fiili kapanmanın gübre arzını sekteye uğratması ve bunun ABD'de yeni sezon verimi üzerinde risk yaratacağı endişesiyle iki haftanın en yüksek seviyesine çıktı.
Mısır fiyatları haftaya sert yükselişle başladı. Vadeli işlemler, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasının gübre tedarikini bozacağı ve bunun da ABD’nin yaklaşan üretim sezonunda verim kaybı riskini artıracağı endişesiyle iki haftanın en yüksek seviyesine çıktı.
Bloomberg'in haberine göre, en aktif kontrat pazartesi günü yüzde 1,1’e kadar yükseldi. Fiyatlamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın hafta sonunda Hürmüz Boğazı’nın 48 saat içinde yeniden açılmaması halinde İran’a karşı savaşı tırmandırma tehdidi etkili oldu.
Ortadoğu, küresel gübre ticaretinde kritik bir ihracat merkezi konumunda bulunuyor. Savaşın başlamasından bu yana bitki besleme ürünlerinin fiyatlarında zaten güçlü bir artış yaşanmıştı. Hürmüz hattındaki kesintinin sürmesi ise piyasada yalnızca mevcut arzı değil, yeni sezon ekim kararlarını ve verim beklentilerini de doğrudan etkileyen bir risk başlığına dönüştü.
Cornucopia Agri Analytics stratejisti Tobin Gorey’e göre, savaş sürdükçe bölgeden gübre sevkiyatı kısıtlı kalacak. Bu da özellikle ABD’nin yeni mısır üretim sezonu açısından verim riskini artıracak. ABD, dünyanın en büyük mısır üreticisi olduğu için burada yaşanacak olası bir verim kaybı, küresel tahıl piyasaları açısından da kritik önem taşıyor.
Gorey, etkinin güney yarımküredeki mevcut yazlık ürünlerde sınırlı kalabileceğini belirtiyor. Buna göre Arjantin ve Brezilya’daki mevcut ürünler üzerinde büyük bir etki beklenmiyor. Asıl baskının ise gelecek ay, yani nisan ve mayıs döneminde ekilecek ürünlerde daha belirgin hissedileceği ifade ediliyor. Bu da başta ABD olmak üzere kuzey yarımküredeki üreticileri doğrudan ilgilendiriyor.
Piyasadaki fiyat yapısı da bu beklentiyi destekliyor. Mayıs vadeli kontratın aralık vadeli kontrata göre iskontosunun savaşın başlamasından bu yana daha da açıldığı belirtiliyor. Bu tablo, yatırımcıların daha düşük verim ihtimalini fiyatlayarak yeni ürün mısır alımına yöneldiğine işaret ediyor olabilir. Başka bir deyişle piyasa, bugünkü arzdan çok önümüzdeki hasadın büyüklüğüne dair riskleri satın alıyor.
Özetle, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanma yalnızca enerji piyasalarını değil, tarımsal üretimin en kritik girdilerinden biri olan gübre üzerinden tahıl piyasalarını da sarsmaya başladı. Savaş uzadıkça, özellikle ABD’de ekim dönemine girilirken mısır piyasasında oynaklığın artması ve fiyatların yukarı yönlü baskı altında kalması bekleniyor.
