İstanbul Ticaret Odası Meclis Üyeleri, mart ayı Meclis toplantısında gündemdeki konulara ilişkin görüş ve değerlendirmelerini paylaştı.
Kadınlar daha fazla söz almalı
Hatice Güner Kal-Telekomünikasyon Meslek Komitesi: Komite olarak gerçekleş-tirdiğimiz projelerden bahsetmek istiyorum. İTO ile birlikte BTM ve İstanbul Ticaret Üniversitesi işbirliğiyle hayata geçirdiğimiz 40 saatlik ‘Teknoloji Odaklı Perakende Yönetimi’ eğitimlerimizi tamamladık. Gelecek yıllarda da komite olarak birlik içinde çalışmaya kararlıyız. Bizler TOBB Kadın Girişimciler Kurulu olarak 81 ilde faaliyet gösteren, Avrupa’nın en büyük kadın girişimci ağıyız. Kadın girişimcilik ekosisteminin gelişmesi için eğitimler, seminerler ve projeler üretiyoruz. Savaşlardan en çok kadınlar ve çocuklar etkileniyor. Bu nedenle kadınların karar mekanizmalarında daha fazla yer alması gerektiğine inanıyorum. Önümüzdeki ekim ve kasım aylarında seçimlerimiz var. Mecliste ve yönetimde daha fazla kadın olmalı. Bu konuda sizlerden destek bekliyoruz.
Ucuzluk değil katma değer
Sait Vakkas Salıcı-Ayakkabı ve Ayakkabı Yan Sanayi Meslek Komitesi: Bir ekonomiyi ayakta tutan şey, insanların yarın hakkındaki öngördüğü hikayelerdir. Bir toplum, para bittiğinde krize girmez; ortak gelecek fikri zayıfladığında krize girer. Ekonomiler üretim eksikliğinden değil, beklentilerin bozulmasından durur. Bugün dünyada kazanan ülkeler ucuz üretim yapanlar değil, katma değer üretenlerdir. Dünya yeni bir üretim dili konuşuyor: Tasarımı, teknolojiyi, sürdürülebilirliği, sertifikalı ihracatı konuşuyor. Bu dili konuşan sektörler ayakta kalacaktır. Sanayi bir hafızadır, sanayisiz zenginleşen bir ülke yoktur. Bu hafızayı kaybeden ülkeler sadece fabrikalarını değil, geleceklerini de kaybederler. İnanıyorum ki Türk sanayicisi bu dönüşümü başaracak güce sahip; yeter ki üretimi stratejik bir mesele olarak görmeye devam edelim. Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk çok net söylemiştir: “Ekonomik bağımsızlık olmadan siyasi bağımsızlık olmaz.”
Vale sadece park değil
Salih Dursun-İşletme Destek Hizmetleri Meslek Komitesi: Vale fiyatlarıyla ilgili birkaç not iletmek istiyorum. Mesele, ‘hizmet standardı’ ve bunun bir ‘ücret meselesi’ olarak görülmemesidir. Çoğu zaman yalnızca ‘araç park etme faaliyeti’ üzerinden bir kıyas yapılıyor. Oysa sektörün mali yapısı ve üstlendiği sorumluluk bundan çok daha kapsamlı. Otopark kiraları, vergi yükümlülükleri, sigorta poliçeleri, personel maliyetleri, mali mesuliyet teminatları ve operasyonel giderler var. Bu işletmeler kayıtlı, denetime açık ve her işlem resmi zeminde yürütülüyor. Bunun yanında sektörümüz, teknolojik altyapıyı en etkin şekilde kullanıyor. Tabii bu hizmetler; kurumsal, kayıtlı, sigortalı, vergisini ödeyen ve denetime açık şekilde faaliyet gösteren firmaları kapsıyor. Vale ücreti sadece saatlik park ücreti değildir. Gerçek maliyetin altında belirlenecek bir üst sınır, kayıtlı ve kurumsal firmaları zor durumda bırakır; kayıt dışı ve denetimsiz yapıda olan yapıların önünü açacaktır. Taban fiyat belirlenirken bu gerçeklerin dikkate alınması gerekir.
Çanakkale geçilmez
Kazim Ekinci-Metal Ürünler ve Mutfak Ekipmanları Meslek Komitesi: 12 Mart 1921, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin İstiklal Marşı’nı kabul ettiği tarihtir. Bu anlamlı günün yıl dönümünü kutluyorum. Allah bu millete bir daha İstiklal Marşı yazdırmasın. 18 Mart 1915, Çanakkale Zaferi; Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı ordusunun İtilaf Devletleri’ne karşı denizi dar ettiği ve ‘Çanakkale Geçilmez’ destanının yazıldığı tarihtir.
Pelet yakıtına eğilmeliyiz
Hüseyin Akarçeşme-Doğal ve İşlenmiş Katı Yakıt Meslek Komitesi: Adı çok duyulan ama pek bilinmeyen bir üründen bahsetmek istiyorum: Pelet. Odun talaşlarının, ağaç atıklarının, dalların ve hatta yaprakların talaş haline getirilmesinden sonra sıkıştırılmasıyla elde edilen katı bir yakıt türüdür. Çevresel yönü ve atıkların değerlendirilmesi noktasındaki faydası oldukça büyüktür. Kalorifik değeri oldukça yüksektir. Ayrıca yerli olduğu için döviz hareketlerinden etkilenmez. Sanayi üretiminde de enerji kaynağı olarak tercih edilmeye başlandı. Pandemi sürecinde ve Rusya-Ukrayna savaşıyla ortaya çıkan enerji krizinde Avrupa’da en çok aranan yakıt türü oldu. Avrupa ülkeleri ciddi miktarda pelet ithal etmeye başladı. Bu ürünün kullanımı, hem cari açığımızın azalmasına hem de yerli kaynaklarımızın değerlendirilmesine katkı sağlayacaktır.
Ticaret ataşelikleri geliştirilmeli
Rıdvan Yasin Altay- Toptan ve Dış Ticaret Meslek Komitesi: Devletimizin birçok destek ve teşvik uygulaması var. Ancak KOBİ’lerimizin geneli bunları alamıyor. İTO’nun internet sitesinde bütün bu teşviklerden bahsediliyor. Acaba İTO’da yeni bir birim oluştursak, KOBİ’lere ve müteşebbislere nasıl destekler alacaklarına dair danışmanlık hizmeti versek diyorum. Ayrıca daha önce yurt dışındaki ticaret ataşeliklerimizin, müşavirliklerimizin sayısının yeterli olmadığını belirtmiş ve buraların güçlendirilmesi yönünde öneride bulunmuştum. Özellikle ‘fahri ticari ataşelik’ talebimiz olmuştu. Maalesef bu konunun hâlâ istenilen seviyede ilerlemediğini görüyoruz. Mesela geçen Fildişi Sahili’ndeki şartları gördüm. Afrika’da ticari ataşeliklerimiz ne yazık ki yetersiz şartlarda iş yapmaya çalışıyor.
Sazlıdere Barajı olmadan olmaz
Metin Ağırman-Mimarlık ve Mühendislik Meslek Komitesi: Savaşların kol gezdiği dünyada suyun bizim için ne kadar önemli olduğunu hatırlatmak isterim. Bugün yalnızca bir mühendis olarak değil, bir vatandaş olarak buradayım. Sazlıdere Barajı; Arnavutköy, Esenyurt, Avcılar ve Başakşehir ilçelerinde milyonlarca İstanbulluya içme suyu sağlayan stratejik bir kaynaktır. Sazlıdere olmadan İstanbul’un Avrupa yakasının su güvenliğinin sürdürülmesi mümkün değil. 2022 yılında bir kararla Sazlıdere Barajı havzasının, içme suyu olarak kullanımı fiilen sona erdirildi. Daha sonra barajın mutlak yakın ve koruma kuşakları alanlarını ‘rezerv konut alanı’ olarak tanımlayan planlar onaylandı. Su, bir şehrin yalnızca altyapı meselesi değil, varoluş koşuludur.
Petrol fiyatının etkileri
Bülent Şen-Enerji Meslek Komitesi: Artık yeni gündem enerji. ABD ve İsrail’in İran’ı bombalama-sıyla petrol, doğalgaz ve maden fiyatları uçuyor. OVP’de petrolün fiyatı 60 dolardı. Petrolün fiyatı 10 dolar arttığında, yüzde 1’lik negatif etkisi oluyor. Başkanımız da söyledi, Türkiye’nin günlük 1 milyon varillik petrol ihtiyacı var, bunun yüzde 85’i ithal. Petrolün fiyatı arttıkça enflasyon tüm dünyayı etkiliyor. Bu savaş uzun sürerse petrol arzında ciddi sıkıntı olacak. Trump konuşmazsa düşecek ama bence Trump yukarı çıkmasını istiyor. Bazı ülkeler kazanıyor, bazı ülkeler kaybediyor. Gaz fiyatları da inanılmaz oranda artıyor, Avrupa ciddi sıkıntıya girecek. Ben Almanya’ya dikkat çekmek istiyorum, Almanya Başbakanı “Nükleeri kapattık, kendi ayağımıza sıktık” dedi. Almanya ekonomisi buysa Avrupa ekonomisini siz düşünün.
Tapuda sorumluluk almaya hazırız
Zeynep Sühran Aras-Gayrimenkul Hizmetleri Meslek Komitesi: Son günlerde, belirli bir tutarın üzerindeki taşınmaz satışlarının tapu işlemlerinde ‘avukat ile temsil’ zorunluluğu yönünde bir düzenleme hazırlığı yapıldığı anlaşılıyor. Vatandaşların korunması ve işlemlerin güvenli bir şekilde yapılması sektörümüz açısından da son derece önemli. Ancak, düzenlemenin gerekçeleri hakkında ‘meslek mensuplarına da bir fayda sağlaması’ gibi bir ifadenin kullanıldığını görüyoruz. Bizce bir düzenlemenin temel amacı belirli bir meslek grubuna fayda sağlamak değil, kamu yararını ve işlem güvenliğini artırmak olmalı. Sektörün görüşleri alınmadan yapılan açıklamaların kamuoyunda bu şekilde algılanmasından duyduğumuz üzüntüyü de ifade etmek isteriz. Yüksek bedelli ve karmaşık işlemlerden biri olan kredili satışlarda dijital sistem esas alınırken, tapu işlemlerine yeniden ‘zorunlu avukat temsili’ getirilmesi, mevcut dijital dönüşüm yaklaşımıyla da ciddi bir çelişkidir. Yetki belgeli olarak çalışan emlak işletmeleri, gayrimenkul işlemlerinde daha fazla sorumluluk almaya hazırdır.
KDV sistemi zorluyor
Recep Yeşilyurt-Konut İnşaatı Meslek Komitesi: Vergi sisteminde bazı sorunlar var. Demirden işçiliğe, hemen her türlü gider yüzde 20 KDV oranıyla satın alınıyor. Ancak ürettiğimiz konutları yüzde 1 ile yüzde 10 arasında değişen KDV oranlarıyla satıyoruz. Bu da özellikle orta ölçekli müteahhitler için ciddi bir finansman yükü oluşturuyor. İkinci konu enflasyonun, projelere yansıtılamaması. İnşaat projeleri ilk tarihteki maliyetlerle kayıtlara geçiyor; ancak satışlar aylar, hatta yıllar sonra faturalandırılıyor. Sonuçta kağıt üzerinde ciddi kârlar ortaya çıksa da bunlar enflasyon karşısında erimiş olan kazançlardır. Buna rağmen ‘kurumlar vergisi’ matrahı yükseliyor ve sektör üzerindeki vergi baskısı artıyor. Diğer bir konu da sürece yayılan projelerin taksitli satışlarında tapu devirleri arasındaki zaman farkı. Tapu devir tarihinde gösterilen satış bedelleri sanki piyasa rayiçlerinden düşük gösterilmiş algısına sebep oluyor. Burada bir kayıt dışılık yok, zaman farkı ve enflasyon etkisi var. Bu durum haksız yere vergi incelemesine yol açıyor. Bu sebeple KDV oranı ve bu meselenin çözümü için ihtisas komisyonu kurulmasını öneriyorum.
