Kutup buzlarında 50 yıllık kayıp: 12,5 trilyon ton buz eridi

Northumbria Üniversitesi liderliğinde yürütülen Buz Örtüsü Kütle Dengesi Karşılaştırma Çalışması (IMBIE), kutup buzullarındaki değişimi uzun dönemli uydu kayıtlarıüzerinden inceledi. Analiz, Grönland için 1972–2023 dönemini, Antarktika için ise 1979’dan itibaren toplanan verileri kapsıyor. Sonuçlar, buz kaybının son yarım yüzyıldaki boyutunu ortaya koyuyor.

KIYILARDAKİ RİSK

Araştırmacılara göre Grönland ve Antarktika’dan kaybolan 12,5 trilyon ton buz, deniz seviyesinde 3 santimetrenin üzerinde net yükselişe yol açtı. Uzmanlar, bu yükselişin kıyı şeritlerinde yaşayan 6 ila 9 milyon insanı ve trilyonlarca dolarlık ticari altyapıyı erozyon ile sel riskiyle karşı karşıya bıraktığını belirtiyor.

OKYANUSUN ETKİSİ

Analizde, buz kütlesi kaybının yüzde 84’ünün yüzey sıcaklığındaki artıştan çok, ısınan okyanus sularının etkisiyle denize doğru hızla akan buzullardan kaynaklandığı tespit edildi. Araştırmacılar, bu sürecin 1990’lı yıllardan itibaren ivme kazandığını bildiriyor.

YILLIK KAYIP ARTTI

Grönland’da 1980’lerde yılda ortalama 66 milyar ton olan buz kaybı, 2010’lu yıllarda 291 milyar tona yükseldi. Antarktika’da aynı dönemler arasında yıllık kayıp 53 milyar tondan 222 milyar tona çıktı.

Birleşmiş Milletler’in Paris Anlaşması’nda belirlenen 1,5 santigrat derecelik küresel ısınma eşiğinin aşılmak üzere olduğuna ilişkin uyarıları da kıyı bölgelerine yönelik ticari risk analizlerinde dikkate alınıyor.

UYDU VERİLERİ

Sanayi ve tarım başta olmak üzere insan faaliyetlerinin iklim üzerindeki etkilerini ölçmede uydu gözlemleri önemli bir veri kaynağı oluşturuyor. ESA destekli CryoSat-2 ve Sentinel görevlerinden gelen uzun dönemli veriler, bilim insanlarının gelecekteki deniz seviyesi yükselişine ilişkin çevresel ve finansal tahminlerdeki belirsizliği azaltmasına yardımcı oluyor. Uydu kayıtlarının sürdürülmesi ve iklim modellerinin güncellenmesi, sigortacılık, gayrimenkul ve altyapı sektörlerinin gelecek yıllara dönük yatırım kararlarında kullanılıyor.