S&P Global tarafından yayımlanan ve madencilik sektörünün de desteklediği çalışmaya göre, talep hızla büyürken maden arzı ciddi sınırlarla karşı karşıya bulunuyor. Bu durumun, ekonomik büyüme ve teknolojik genişleme açısından bakırı kritik bir darboğaz haline getirme riski taşıdığı vurgulanıyor.
FİYATLAR LME’DE 13 BİN DOLARIN ÜZERİNE ÇIKTI
Bakır fiyatları, bir dizi madende yaşanan aksaklıklar ve olası Trump tarifeleri öncesinde tüccarların ABD’de stok yapması nedeniyle Londra Metal Borsası’nda ton başına 13 bin doların üzerine çıktı. ABD antrepolarına yönelen bakır akışı, fiyatları temel tüketimde beklenen seviyelerin üzerine taşırken, yeni talep alanları uzun vadede daha sıkı bir piyasa görünümüne işaret ediyor.
YAPAY ZEKA VE VERİ MERKEZLERİ YENİ TALEP DALGASI YARATIYOR
S&P Global’in enerji geçişi ve kritik metal danışmanlığı birim başkanı Aurian De La Noue, yapay zeka ve veri merkezlerinin kısa sürede önemli bir talep unsuru haline geldiğine dikkat çekti. De La Noue, bu alanlar gündeme gelmeden önce bile bakır piyasasının arz açığına doğru ilerlediğini belirtti.
2040’A KADAR TALEPTE YÜZDE 50 ARTIŞ BEKLENTİSİ
S&P Global, 2040 yılına kadar küresel bakır talebinin mevcut seviyesine göre yüzde 50 artarak 42 milyon tona ulaşacağını öngörüyor. İnşaat, ev aletleri, ulaşım ve enerji üretimi gibi geleneksel alanlar talebin büyük bölümünü oluşturmaya devam ederken, büyümenin ana kaynağını elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji, bataryalar ve şebeke genişlemesini kapsayan enerji geçişi kullanımı oluşturuyor.
VERİ MERKEZLERİ VE SAVUNMA HARCAMALARI ETKİYİ ARTIRIYOR
Yeni talep kaynakları arasında veri merkezleri ve yapay zeka altyapısına bağlı bakır tüketimi öne çıkıyor. 2040 yılına kadar küresel kurulu veri merkezi kapasitesinin yaklaşık dört kat artmasının, bakır talebini önemli ölçüde yükseltmesi bekleniyor.
S&P Global’in çalışmasına göre yapay zeka, veri merkezleri ve küresel savunma harcamalarından kaynaklanan bakır talebi 2040 yılına kadar yaklaşık üç kat artacak ve toplamda 4 milyon tonluk ek tüketim yaratacak.
İNSANSI ROBOTLAR YENİ POTANSİYEL TALEP ALANI
Araştırmada dikkat çekilen bir diğer potansiyel talep kaynağı ise insansı robotlar oldu. Teknoloji henüz erken aşamada olmasına rağmen, 2040 yılına kadar 1 milyar insansı robotun faaliyette olmasının yıllık yaklaşık 1,6 milyon ton bakıra ihtiyaç doğuracağı belirtiliyor. Bu miktar, mevcut küresel bakır tüketiminin yaklaşık yüzde 6’sına karşılık geliyor.
ARZ TARAFINDA ZİRVE VE YAPISAL SINIRLAR
Mevcut madenlerde cevher kalitesinin bozulması ve yeni projelerde izin, finansman ve inşaat engellerinin sürmesi nedeniyle, dünya genelinde bakır üretiminin 2030 yılında yaklaşık 33 milyon ton ile zirve yapması bekleniyor. Çalışmada, geri dönüştürülmüş bakır üretiminin bu dönemde 10 milyon tona çıkarak iki katına yükselmesinin öngörülmesine rağmen, bunun da açığı kapatmaya yetmeyeceği ifade ediliyor.
ÇALIŞMAYA KÜRESEL DEVLERDEN DESTEK
Söz konusu araştırmanın, BHP ve Rio Tinto’nun yanı sıra ticaret şirketleri Trafigura, Gunvor ve Google tarafından finansal olarak desteklendiği bildirildi.
