Kazakistan ve Özbekistan ile ticarette 25 milyar dolarlık hedef! Bakan Bolat: Gümrük işlemleri hızlanacak

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi kapsamında Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan arasındaki ekonomik ve ticari ilişkileri değerlendirdi. İki ülkeyle toplam 25 milyar dolarlık ticaret hacmi hedeflendiğini belirten Bolat, Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru'nun geliştirilmesi, gümrük süreçlerinin hızlandırılması ve yatırımların artırılmasına yönelik çalışmaların Türkiye'nin TDT dönem başkanlığında öncelikli konular arasında yer alacağını bildirdi.

TÜRKİYE, KAZAKİSTAN VE ÖZBEKİSTAN İLE TİCARETTE HEDEFLERİNİ YÜKSELTTİ

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yaptığı değerlendirmede, Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi'nde ekonomik bütünleşme ve ticaretin geliştirilmesine yönelik önemli konuların ele alındığını belirtti.

Zirvede Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru'nun geliştirilmesi, Türk Yatırım Fonu'nun daha etkin kullanılması, dijital ticaretin yaygınlaştırılması ve üye ülkeler arasındaki ticari engellerin azaltılmasının öne çıktığını ifade eden Bolat, Türkiye'nin dönem başkanlığı süresince alınan kararların uygulanmasını yakından takip edeceklerini söyledi.

Özbekistan ile Tercihli Ticaret Anlaşması'nın kapsamını genişleten ve taviz listelerine yeni ürünler ekleyen protokolün imzalandığını belirten Bolat, gümrüklerden geçen taşıt ve eşyalara ilişkin ön bilgilerin elektronik ortamda paylaşılmasını sağlayacak ek protokolün de hayata geçirildiğini aktardı.

Bolat, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesine yönelik şu açıklamayı yaptı:

"Cumhurbaşkanlarımız, ayrıca, 'İş Dünyasının Desteklenmesine Dair Yüksek Düzeyli Konseyin Kurulması'na ilişkin anlaşmayı imzaladı. Bu belgeler, ülkemiz ile Özbekistan arasında 2025 yılında 3,1 milyar dolar olan ikili ticaretin cumhurbaşkanlarımızca belirlenen 10 milyar dolarlık hedefe ulaşmasına katkı sağlayacaktır. Ayrıca gerçekleştirdiğimiz görüşmeler kapsamında Kazakistan'a yönelik belirlenen 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine de en kısa sürede ulaşılmasının ortak önceliğimiz olduğunu vurguladık. Zirve sonuçlarının, Özbekistan ile kapsamlı stratejik ortaklık, Kazakistan ile geliştirilmiş stratejik ortaklık düzeyinde yürüttüğümüz ilişkilerin ekonomik boyutunu güçlendirmesini arzu ediyoruz."

TÜRKİYE İLE ÖZBEKİSTAN ARASINDA TİCARET HEDEFİ 10 MİLYAR DOLAR

Türkiye ile Özbekistan arasındaki ikili ticaret hacminin 2025 yılında 3,1 milyar dolar olarak gerçekleştiğini belirten Bolat, iki ülke cumhurbaşkanlarının belirlediği 10 milyar dolarlık hedefe ulaşmak amacıyla yeni anlaşmaların imzalandığını söyledi.

Tercihli Ticaret Anlaşması'nın genişletilmesiyle ticari işbirliğinin geliştirilmesinin amaçlandığını aktaran Bolat, gümrük işlemlerinde dijitalleşmenin de bu sürece katkı sağlayacağını ifade etti.

Kazakistan ile ticaret hacminde ise 15 milyar dolarlık hedefe en kısa sürede ulaşılmasının ortak öncelik olduğunu vurguladı.

GÜMRÜK İŞLEMLERİ HIZLANACAK, SINIR KAPILARINDA BEKLEME SÜRELERİ AZALACAK

Ticaret Bakanı Bolat, Türkiye ile Özbekistan arasında imzalanan "Ülke Sınırlarından Geçen Taşıtlar ve Eşyalara Dair Ön Bilgi Değişimine İlişkin Protokolün Tadiline İlişkin Ek Protokol"ün gümrük süreçlerine ilişkin önemli düzenlemeler içerdiğini belirtti.

Anlaşma kapsamında taşıt ve eşyalara ilişkin verilerin iki ülkenin gümrük idareleri arasında önceden ve elektronik ortamda paylaşılması sağlanacak.

Böylece gümrük işlemlerinin hızlandırılması, sınır kapılarındaki bekleme sürelerinin azaltılması ve ikili ticaret ile transit ticaretin daha hızlı ve güvenli şekilde yürütülmesi hedefleniyor.

Kazakistan ile gümrük idareleri arasında bilgi değişimi ve gümrük kontrol prosedürlerinin basitleştirilmesine yönelik anlaşma imzalandığını hatırlatan Bolat, kara yolu taşımacılığındaki çalışmalara da değindi.

Bolat, "Geçiş belgeleri konusunda, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımızca yürütülen Kara Ulaştırması Karma Komisyonu (KUKK) toplantılarında ülkelerimiz arasında kotaların artırılması ve elektronik geçiş belgesine geçilmesi yönünde çalışmalarımız devam etmektedir." ifadelerini kullandı.

DİJİTAL TİCARETTE YENİ DÖNEM: ELEKTRONİK FATURA VE E-İMZA GÜNDEMDE

Türk devletleri arasında kağıtsız ticarete geçişin hızlandırılması amacıyla çalışmaların sürdüğünü belirten Bolat, Basitleştirilmiş Gümrük Hattı, elektronik izin (e-Permit), elektronik taşıma senedi (e-CMR) ve dijital tır uygulamalarının önemine dikkat çekti.

Türkiye ve Özbekistan'ın iç onay süreçlerini tamamladığı "TDT Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması"nın diğer tarafların da onay vermesinin ardından yürürlüğe gireceğini bildirdi.

Anlaşmayla birlikte kağıtsız ticaret, elektronik faturalandırma ve elektronik imza gibi alanlarda ortak kuralların uygulanması öngörülüyor.

TÜRK MÜTEAHHİTLER KAZAKİSTAN'DA 30 MİLYAR DOLARI AŞAN PROJE ÜSTLENDİ

Bakan Bolat, Türk müteahhitlik firmalarının Kazakistan ve Özbekistan'ın kalkınma süreçlerine önemli katkılar sağladığını belirterek iki ülkede bugüne kadar üstlenilen projelerin büyüklüğünü açıkladı.

Türk müteahhitlik sektörünün Kazakistan'da toplam değeri 30 milyar doları aşan 550 proje, Özbekistan'da ise toplam değeri 9,5 milyar doları aşan 333 proje üstlendiğini bildirdi.

Bolat, şu ifadeleri kullandı:

"Müteahhitlerimiz bugüne kadar Kazakistan'da toplam değeri 30 milyar doları aşan 550 proje, Özbekistan'da ise toplam değeri 9,5 milyar doları aşan 333 proje üstlenmiştir. Önümüzdeki dönemde Karma Ekonomik Komisyon (KEK) mekanizmaları ve Özbekistan ile yeni kurduğumuz 'İş Dünyasının Desteklenmesine Dair Yüksek Düzeyli Konsey' aracılığıyla ikili ticari ve ekonomik ilişkilerimizin yanı sıra yatırımlar alanındaki ilişkilerimizi daha da derinleştirmeyi hedefliyoruz."

Türk müteahhitlik firmalarının iki ülkede üstlendiği projelerin toplam değeri 39,5 milyar doları aşarken proje sayısı 883'e ulaştı.

KAZAKİSTAN VE ÖZBEKİSTAN'A TİCARET VE YATIRIM HEYETLERİ GİDECEK

Türk müteahhitlik firmalarının Kazakistan ve Özbekistan'daki büyük altyapı ve üstyapı projelerinde yer almaya devam ettiğini belirten Bolat, yeni yatırım fırsatlarının değerlendirilmesi amacıyla karşılıklı ziyaretler gerçekleştirileceğini söyledi.

Kazakistan ile imzalanan "KEK Eylem Planı" kapsamında ülkeye bir müteahhitlik heyeti gönderilmesinin planlandığını aktaran Bolat, hafif sanayi dahil çeşitli alanlarda ortak yatırım projelerinin hayata geçirilmesine yönelik çalışmalar yürütüleceğini bildirdi.

Özbekistan ile imzalanan "KEK Eylem Planı" kapsamında ise özel sektörün çatı kuruluşları tarafından yatırım işbirliklerinin geliştirilmesi amacıyla karşılıklı heyet ziyaretleri düzenlenecek.

Bolat, üç ülkenin ekonomik potansiyeline ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:

"Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan ekonomilerinin sunduğu fırsatlar ve iş insanlarımızın girişimci ruhları, ülkelerimizin potansiyelinin üçüncü ülkelerde de bir sinerji yaratmasının itici gücü olacaktır. Ortak fayda temelinde özel sektörümüzün bu fırsatı da değerlendireceğine inanıyorum."

TÜRKİYE VE ÖZBEKİSTAN ARASINDA YÜKSEK DÜZEYLİ KONSEY KURULDU

Özbekistan ile oluşturulan "İş Dünyasının Desteklenmesine Dair Yüksek Düzeyli Konsey"in iki ülkenin iş dünyaları arasındaki ilişkileri güçlendireceğini belirten Bolat, Konseyin düzenli olarak toplanacağını söyledi.

Konseyin toplantıları, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Özbekistan Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı'nın eş başkanlığında gerçekleştirilecek.

Bu mekanizmayla ortak ticaret ve yatırım projelerine ivme kazandırılması, kamu kurumları ile iş dünyası kuruluşları arasındaki işbirliğinin artırılması hedefleniyor.

CEVDET YILMAZ KASIM AYINDA ÖZBEKİSTAN'I ZİYARET EDECEK

Bakan Bolat, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın iş insanlarıyla birlikte kasım ayında Özbekistan'a ziyaret gerçekleştireceğini açıkladı.

Türkiye-Özbekistan Karma Ekonomik Komisyonu 9. Dönem Toplantısı'nın ise 24 Aralık'ta Türkiye'de yapılacağını bildirdi.

Bolat, konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

"Ayrıca, Türkiye-Özbekistan KEK 9. Dönem Toplantısı'nı 24 Aralık'ta ülkemizde gerçekleştireceğiz. Söz konusu toplantı kapsamında imzalanacak Eylem Planı'nda yer alan maddeler iş dünyalarımızın işbirliğini güçlendirecek, KEK kapsamında gerçekleştirmeyi planladığımız iş forumu da iş insanlarının ilişkilerini derinleştirecektir. Kazakistan ile nisan ayında Astana'da düzenlenen KEK 14. Dönem Toplantısı'nda alınan kararların uygulamasını muhataplarımızla birlikte takip ediyoruz."

ORTA KORİDOR'DA YENİ HEDEF: ASYA İLE AVRUPA ARASINDA BÜTÜNLEŞİK TİCARET SİSTEMİ

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru'nun Türkiye'nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığı süresince öncelikli gündem maddeleri arasında yer almaya devam edeceğini belirtti.

Orta Koridor'un Asya ile Avrupa arasında Kuzey Koridoru'na kıyasla daha kısa ve güvenli bir ticaret güzergahı sunduğunu ifade eden Bolat, ulaştırma altyapılarının birbirini tamamlayacak şekilde geliştirilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Demir yolları, limanlar, kara yolu bağlantıları ve gümrük sistemlerinin bütünleşik yapıya kavuşturulmasının önemini vurgulayan Bolat, Kazakistan ve Özbekistan'ın bu süreçte temel ortaklar arasında bulunduğunu kaydetti.

ÇİN-KIRGIZİSTAN-ÖZBEKİSTAN DEMİR YOLU PROJESİNE DİKKAT ÇEKTİ

Orta Koridor üzerindeki ülkeler arasında taşıma tarifelerinin uyumlaştırılması ve sınır geçişlerinin hızlandırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü aktaran Bolat, Türkiye-Azerbaycan-Özbekistan üçlü mekanizmasına da dikkat çekti.

Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolu projesinin Orta Koridor'a yeni yük akışı kazandırabilecek girişimler arasında bulunduğunu belirtti.

Bakan Bolat, Orta Koridor'a ilişkin hedefleri şu sözlerle anlattı:

"Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru, Asya ile Avrupa arasında Kuzey Koridoru'na kıyasla daha kısa ve daha güvenli bir ticaret yolu sunuyor. Vizyonumuz, demir yolları, limanlar, kara yolu bağlantıları ve gümrük sistemlerinin birbirini tamamlayacak şekilde geliştirilmesiyle koridoru bütünleşik bir ekonomik sisteme dönüştürmektir. Kazakistan ve Özbekistan bu yapının temel ortakları arasında yer almaktadır. Söz konusu koridor üzerindeki ülkelerle taşıma tarifelerinin uyumlaştırılması ve sınır geçişlerinin hızlandırılması yönündeki işbirliğini, Türkiye-Azerbaycan-Özbekistan üçlü mekanizmasını ve Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolu gibi söz konusu koridora yeni yük akışı kazandırabilecek projeleri bu çerçevede önemsiyoruz. Orta Koridor, TDT Dönem Başkanlığımız süresince de önemli başlıklarımız arasında yer almaya devam edecektir."

TÜRKİYE'NİN TDT DÖNEM BAŞKANLIĞINDA EKONOMİ VE YATIRIM ÖNCELİĞİ

Bolat, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde yürütülen çalışmalarla üye ülkelerin karşılıklı pazarlara erişiminin kolaylaştırılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Gümrük ve ulaştırma alanındaki ticareti kolaylaştırıcı düzenlemelerin tamamlanması, müteahhitlik ve yatırım projelerinin geliştirilmesi, enerji, madencilik ve dijitalleşme alanlarında işbirliği imkanlarının artırılması da Türkiye'nin dönem başkanlığındaki ekonomik öncelikler arasında bulunuyor.

Bolat, TDT 13. Zirvesi'nde alınan kararların takip edilmesiyle Türk devletleri arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesinin amaçlandığını belirtti.