ABD Başkanı Donald Trump, 26 Şubat’ta başlatılan nükleer müzakerelerde Tahran’ın “iyi niyetli ve açık” bir tutum sergilemediğini öne sürerek sürecin gidişatından memnun olmadığını açıkladı. İran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini vurgulayan Trump, diplomatik çözüm arayışının sürdüğünü ancak tarafların beklentilerde uzlaşamadığını ifade etti. Bu gelişmelerin ardından İsrail’in İran’a karşı “önleyici saldırı” başlattığı bildirildi.
MÜZAKERELERDE URANYUM ANLAŞMAZLIĞI
Taraflar arasındaki temel anlaşmazlık, İran’ın nükleer programını sınırlamalar çerçevesinde sürdürmek istemesine karşın ABD’nin uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulmasını talep etmesi olarak öne çıkıyor.
Trump, Cenevre’deki görüşmeler sonrası yaptığı açıklamada, “Bunu ordu olmadan yapabilsek güzel olurdu ama bazen yapmak zorundasınız.” ifadelerini kullandı.
ABD ORTA DOĞU’DA ASKERİ VARLIĞINI ARTIRIYOR
Açık kaynak istihbarat raporlarına göre bölgede 330’dan fazla ABD askeri uçağı konuşlandırıldı ve bu sayının iki gün içinde yaklaşık yüzde 10 arttığı bildirildi. Uzmanlar, bu konuşlandırmanın olası bir operasyon emrine karşı hızlı destek kapasitesi sağlamayı ve diplomatik baskıyı artırmayı amaçladığını ifade ediyor.
PETROL FİYATLARINDA YÜKSELİŞ
Petrol fiyatları, şubatın son işlem gününü yaklaşık yüzde 3 artışla 73,12 dolardan kapattı. Batı Teksas türü ham petrolün varili ise yüzde 2,7 yükselişle yaklaşık 67,22 dolardan işlem gördü.
Uzmanlara göre bölgede gerilimin tırmanması halinde enerji piyasalarında oynaklık artabilir. Olası bir saldırı senaryosunda petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 10’luk artış bekleniyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI SENARYOSU
Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, petrol fiyatlarındaki artışın kalıcı olmasını beklemediğini belirterek, “ABD yönetiminin, istihdam ve tüketici harcamaları üzerindeki olası baskılar nedeniyle petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seviyelerde seyrettiği bir piyasa ortamını göze alacağını düşünmüyorum.” dedi.
Rizvi, “Ancak bu durumda bile petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 10’luk bir artış görülebilir.” değerlendirmesinde bulundu.
Hürmüz Boğazı’nın kapanması halinde ise petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara kadar çıkabileceğini belirten Rizvi, küresel büyümenin yaklaşık yüzde 1,5 baskı altında kalabileceğini ve ABD enflasyonunun yeniden yüzde 4,5 seviyesine yaklaşabileceğini ifade etti.
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER RİSK ALTINDA
Rizvi, Orta Doğu’da uzun süreli bir çatışmanın en çok gelişmekte olan piyasaları etkileyeceğini belirterek, enerji bağımlılığının bazı ülkelerde yüzde 80-95 seviyelerine ulaştığını, bunun gıda enflasyonu ve yaşam maliyeti krizini derinleştirebileceğini kaydetti.
