İran'dan UAEA'ya sert tepki: ABD ve Avrupa ülkelerinin etkisi altında

İran ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı arasındaki nükleer denetim gerilimi yeniden gündeme geldi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran'da düzenlediği basın toplantısında UAEA'nın İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin tek taraflı raporlar hazırladığını savundu. ABD ve Avrupa ülkelerine yönelik eleştirilerde bulunan Bekayi, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması (NPT), uranyum zenginleştirme faaliyetleri, ABD ile müzakereler ve tazminat talepleri hakkında açıklamalarda bulundu.

İRAN'DAN ULUSLARARASI ATOM ENERJİSİ AJANSINA SUÇLAMA

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, başkent Tahran'da düzenlediği haftalık basın toplantısında ülkesinin nükleer faaliyetleri ve uluslararası gelişmeler hakkında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının İran'ın nükleer programına yönelik tutumunu eleştiren Bekayi, kurumun ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin etkisi altında hareket ettiğini öne sürdü.

UAEA'nın İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin tek taraflı raporlar hazırlamaya devam ettiğini savunan Bekayi, bu yaklaşımın kurumun uluslararası alandaki güvenilirliğine zarar vereceğini belirtti.

Bekayi, ajansın İran'daki nükleer tesislere yönelik saldırıları görmezden geldiğini iddia ederek mevcut yaklaşım devam ettiği sürece İran ile UAEA arasındaki ilişkilerde değişiklik beklenmemesi gerektiğini ifade etti.

UAEA'NIN BAĞIMSIZLIĞI VE NÜKLEER RAPORLARI TARTIŞMA KONUSU

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, UAEA'nın teknik ve bağımsız bir uluslararası kuruluş olarak hareket etmesi gerektiğini belirterek ajansın mevcut tutumunu eleştirdi.

Bekayi, şu ifadeleri kullandı:

"UAEA, ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin etkisi altında ve İran'ın nükleer programı ile ilgili tek taraflı raporlar hazırlamaya devam ediyor. Bu yaklaşım, UAEA'nın nükleer konularda uluslararası yetkin bir kuruluş olarak güvenilirliğine zarar verecek. UAEA, İran'ın nükleer santrallerine saldırıları görmezden geldi. Bu durum devam ettikçe İran ile UAEA arasındaki ilişkilerde değişiklik beklenemez. UAEA, teknik ve bağımsız bir kurum mu olacağı yoksa ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin etkisi altında faaliyet göstermeye devam mı edeceği konusunda karar vermeli."

İRAN NPT'DEN ÇEKİLECEK Mİ? DIŞİŞLERİNDEN AÇIKLAMA

İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'ndan (NPT) çekilmesi yönündeki tartışmalara da değinen Bekayi, İran toplumunda bu yönde görüşlerin bulunduğunu hatırlattı.

Tahran yönetiminin anlaşmaya taraf olduğu sürece yükümlülüklerini yerine getirmeye devam edeceğini belirten Bekayi, "NPT'ye taraf olduğumuz sürece anlaşmada yer alan hükümlere bağlı kalacağız." dedi.

İRAN'DAN URANYUM ZENGİNLEŞTİRME HAKKI AÇIKLAMASI

Almanya ve Fransa'nın İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması yönündeki çağrılarını değerlendiren Bekayi, ülkesinin bu alandaki haklarının NPT üyeliğinden kaynaklandığını savundu.

İran'ın uranyum zenginleştirme hakkının başka ülkeler tarafından verilmediğini belirten Bekayi, Almanya ve Fransa'nın çağrılarına karşı çıktı.

Bekayi, "İran'ın uranyum zenginleştirme hakkı, Almanya, Fransa veya başkalarının bize verdiği bir hak değil. Bu hak, NPT üyeliği temelinde doğmuştur." ifadelerini kullandı.

BUŞEHR NÜKLEER SANTRALİNDE DENETİM GERÇEKLEŞTİRİLDİ

İran'ın nükleer tesislerindeki denetim faaliyetlerine ilişkin bilgi veren Bekayi, ülkesinin nükleer santrallerine yönelik güvenlik yükümlülüklerini askıya almadığını belirtti.

Geçtiğimiz haftalarda Buşehr Nükleer Santrali'nde denetim gerçekleştirildiğini hatırlatan Bekayi, söz konusu faaliyetlerin Rusya ile yapılan ikili anlaşmalar ve güvenlik önlemlerine ilişkin yükümlülükler kapsamında yürütüldüğünü açıkladı.

İran'ın nükleer santrallerine ilişkin güvenlik yükümlülüklerini sürdürdüğünü vurgulayan Bekayi, Buşehr'deki denetimlerin de bu çerçevede gerçekleştirildiğini kaydetti.

İRAN'DAN ÇİN VE RUSYA İLE STRATEJİK ORTAKLIK MESAJI

ABD Başkanı Donald Trump'ın gelecek hafta Filipinler ve Çin'e gerçekleştireceği ziyaretlere de değinen Bekayi, ziyaretin ikinci ayağında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapılması planlanan üçlü görüşmeyi değerlendirdi.

İran'ın Çin ve Rusya ile yakın temas halinde olduğunu belirten Bekayi, iki ülkenin Tahran yönetiminin uluslararası konulardaki tutumunu yakından bildiğini söyledi.

Çin ve Rusya ile stratejik ortaklık ilişkilerine sahip olduklarını vurgulayan Bekayi, bu ülkelerin ABD'nin tek taraflı yaklaşımına karşı çıktığını ifade etti.

Bekayi, "Çin ve Rusya İran'ın pozisyonunu iyi biliyor ve bu ülkelerle stratejik ortaklığımız var. Çin ve Rusya da ABD’nin tek taraflı yaklaşımına karşı çıkıyor. Doğal olarak her iki ülke de ABD ile etkileşimde mutlaka ABD'den bazı konulara cevap vermesini isteyecek." diye konuştu.

İRAN İLE ABD ARASINDA DOĞRUDAN MÜZAKERE İDDİALARI

Rusya ve Çin'in İran'a ABD ile doğrudan müzakere yapması yönünde teklif ilettiğine ilişkin iddiaları da değerlendiren Bekayi, görüşmelerin doğrudan veya dolaylı yürütülmesinin mevcut aşamada belirleyici olmadığını söyledi.

ABD'nin en üst düzeyde imzaladığı mutabakat zaptını iki hafta içerisinde ihlal ettiğini savunan Bekayi, müzakerelerde asıl meselenin görüşmelerin yöntemi değil, tarafların ciddiyeti ve iradesi olduğunu belirtti.

Bekayi, İran ile ABD arasındaki olası müzakerelere ilişkin tartışmalarda görüşmelerin nasıl gerçekleştirileceğinden çok Washington yönetiminin yaklaşımının önem taşıdığını ifade etti.

ABD BAŞKAN YARDIMCISI JD VANCE'IN MÜZAKERELERDEN ALINMASINA YANIT

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'ın İran müzakerelerinden alınmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bekayi, Tahran yönetiminin ABD'deki siyasi isimler arasında ayrım yapmadığını belirtti.

İran açısından belirleyici unsurun kişilerin görevleri veya kimlikleri değil, ABD'nin devlet olarak izlediği politikalar olduğunu ifade etti.

Bekayi, "Farklı şahıslar arasında ayrım yapılmamalı. ABD'nin İran’a yönelik saldırılarında karar muhtemelen Washington'da bile alınmıyor ve ABD'nin Batı Asya politikası başka yerde belirleniyor. Bizim için önemli olan şahıslar değil ABD'nin devlet olarak davranışları." değerlendirmesinde bulundu.

İRAN, FRANSIZ MARKET ZİNCİRLERİNE SİBER SALDIRI İDDİALARINI REDDETTİ

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Fransız market zincirlerinin soğutma sistemlerine yönelik siber saldırıların arkasında İran'ın bulunduğu yönündeki suçlamaları reddetti.

Söz konusu saldırılarla İran'ın bağlantısı olduğu iddialarını kabul etmeyen Bekayi, İsrail'e yönelik suçlamalarda bulundu.

Bekayi, "İsrail'in sahte bayrak operasyonları" konusunda uyarıda bulundu.

İRAN'DAN ALMANYA'NIN İSRAİL'E SİLAH SATIŞINA TEPKİ

Almanya'nın İsrail'e silah ve askeri malzeme satışını da değerlendiren Bekayi, Berlin yönetiminin Tel Aviv'e yönelik askeri desteğini eleştirdi.

Almanya'nın ABD'den sonra İsrail'e en fazla silah gönderen ikinci ülke olduğunu ileri süren Bekayi, bu durumun sır olmadığını söyledi.

İranlı sözcü, Almanya'nın İsrail'e sağladığı askeri destek nedeniyle İsrail'in işlediğini öne sürdüğü suçlara ortak olduğunu savundu.

İRAN'DAN ABD'DEKİ HAVA TRAFİK KONTROL SORUNUNA İLİŞKİN AÇIKLAMA

Bekayi, ABD'de 13 Kasım tarihinde hava trafik kontrol merkezlerinde yaşanan iletişim sorununa ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Washington yönetiminin kendi vatandaşlarının karşılaştığı sorunlarla ilgilenmesi gerektiğini savunan Bekayi, ABD'nin İsrail'e verdiği önceliği eleştirdi.

İranlı sözcü, ABD yönetiminin kendi halkının sorunları yerine İsrail'i önemsediğini ileri sürdü.

İRAN'DAN ABD SALDIRILARINDA ROL OYNAYAN BÖLGE ÜLKELERİNE TAZMİNAT TALEBİ

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarında bazı bölge ülkelerindeki askeri üsleri kullandığını belirtti.

Söz konusu saldırılarda doğrudan veya dolaylı rol oynadığını ifade ettiği ülkelerden tazminat talep ettiklerini açıklayan Bekayi, İran'ın bu konudaki taleplerini sürdürdüğünü vurguladı.

Tahran yönetiminin tazminat talebi, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarında bölgedeki askeri üslerin kullanıldığı yönündeki açıklamalarına dayanıyor.

Bekayi, İran'ın nükleer programı, uluslararası denetimler ve ABD ile ilişkilerine yönelik değerlendirmelerinin yanı sıra saldırılarda rol oynadığını savunduğu bölge ülkelerinden tazminat talep ettiklerini yineledi.