Hollanda’dan Uber’e tarihi rekor ceza: Sürücü hesapları mercek altında

Uber, Avrupa’da algoritmik karar alma ve veri gizliliği uygulamaları nedeniyle ağır bir yaptırımla karşı karşıya kaldı. Hollanda Veri Koruma Kurumu, sürücü hesaplarının otomatik sistemlerle devre dışı bırakılması ve sürücülere süreç hakkında yeterli bilgi verilmemesi gerekçesiyle şirkete 825 milyon Euro ceza verdi. Uber ise karara itiraz edeceğini açıkladı.

UBER’E 825 MİLYON EURO CEZA

Hollanda Veri Koruma Kurumu, Uber’e 825 milyon Euro para cezası verdi.

Kararın gerekçesinde, sürücü hesaplarının otomatik sistemler aracılığıyla askıya alınması veya devre dışı bırakılması ve bu süreçlere ilişkin sürücülere yeterli bilgi sağlanmaması yer aldı.

GDPR KAPSAMINDA EN YÜKSEK İKİNCİ CEZA

Söz konusu ceza, Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü kapsamında şimdiye kadar verilen en yüksek ikinci para cezası olarak öne çıktı.

GDPR kapsamında en yüksek ceza ise 2023 yılında Meta’ya verilmişti.

SÜRÜCÜ HESAPLARINI ALGORİTMALAR İNCELEDİ

Hollanda makamlarına göre Uber, özellikle dolandırıcılık şüphesi bulunan sürücülerin hesaplarını otomatik sistemler aracılığıyla geçici olarak askıya aldı.

Bazı sürücülerin sistemler tarafından daha yüksek ücret elde etmek amacıyla gereksiz güzergah değişiklikleri yapmakla veya tamamlamayı düşünmedikleri yolculukları kabul etmekle suçlandığı belirtildi.

DÜŞÜK PUANLI SÜRÜCÜLERİN HESAPLARI DA KAPATILDI

Bazı düşük müşteri puanına sahip sürücülerin hesaplarının bilgisayar sistemleri tarafından kalıcı olarak kapatıldığı ifade edildi.

Uber ise kalıcı hesap kapatma kararlarının yalnızca otomatik sistemler tarafından alınmadığını savundu.

“BİR BİLGİSAYAR BÖYLE KARAR VERMEMELİ”

Hollanda Veri Koruma Kurumu Başkan Yardımcısı Monique Verdier, Uber’in ciddi ihlaller gerçekleştirdiğini belirtti.

Verdier, “Bir bilgisayar, böylesine ağır sonuçları olan kararları kendi başına vermemeli” değerlendirmesinde bulundu.

İNSAN DENETİMİ VE İTİRAZ İMKANI GEREKİYOR

GDPR, kişilerin istihdamı ve gelirleri üzerinde önemli sonuçlar doğurabilecek kararların yalnızca otomatik sistemler tarafından alınmasına sınırlamalar getiriyor.

Bu tür süreçlerde anlamlı insan denetiminin ve karara itiraz imkanının bulunması gerekiyor.

UBER KARARA İTİRAZ EDECEK

Uber, Hollanda Veri Koruma Kurumunun kararına itiraz edeceğini açıkladı.

Şirket, 825 milyon Euro’luk cezayı orantısız olarak nitelendirdi.

Uber, sürücülerin haklarını ciddiye aldığını ve hesapların askıya alınması süreçlerinde insan incelemesi bulunduğunu savundu.

ŞİRKET İTİRAZ MEKANİZMASI BULUNDUĞUNU SAVUNDU

Uber, sürücülerin hesaplarıyla ilgili alınan kararlara itiraz edebildiğini belirtti.

Şirket ayrıca kalıcı hesap kapatma işlemlerinin tamamen otomatik yürütülmediğini öne sürdü.

2021’DE 126 SÜRÜCÜNÜN HESABI KAPATILDI

Uber, 2021 yılında Avrupa genelinde düşük müşteri puanı nedeniyle yalnızca 126 sürücünün hesabının kapatıldığını bildirdi.

Şirket bu veriyi, otomatik sistemlerin yaygın ve kontrolsüz biçimde kalıcı hesap kapattığı iddialarına karşı savunmasında kullandı.

SORUŞTURMA FRANSA’DAKİ ŞİKAYETLE BAŞLADI

Soruşturmanın geçmişi 2018-2022 dönemine uzanıyor.

Süreç, bir Fransız Uber sürücüsünün yaptığı şikayet üzerine başladı.

Uber’in Avrupa merkezinin Hollanda’da bulunması nedeniyle soruşturmayı Hollanda Veri Koruma Kurumu yürüttü.

UBER DAHA ÖNCE DE CEZA ALMIŞTI

Hollanda makamları Uber hakkında daha önce de veri gizliliği konusunda yaptırım uygulamıştı.

2024 yılında Hollanda Veri Koruma Kurumu, Avrupalı sürücülerin kişisel verilerinin ABD’ye aktarılması nedeniyle Uber’e 290 milyon Euro ceza vermişti.

META’YA 1,2 MİLYAR EURO CEZA VERİLMİŞTİ

GDPR kapsamında bugüne kadar verilen en yüksek para cezası Meta’ya ait.

Meta’ya 2023 yılında Facebook kullanıcılarının verilerinin ABD’ye aktarılması nedeniyle 1,2 milyar Euro ceza verilmişti.

Uber’e verilen 825 milyon Euro’luk yeni ceza ise listenin ikinci sırasında yer aldı.

AVRUPA’DA ALGORİTMİK KARARLAR DAHA SIKI DENETLENİYOR

Avrupa’daki düzenleyiciler son yıllarda büyük teknoloji şirketlerinin veri kullanımı, yapay zeka uygulamaları ve algoritmik karar alma sistemleri üzerindeki denetimlerini artırdı.

Şirketlerin yalnızca kişisel verileri nasıl topladığı ve sakladığı değil, bu verileri kullanan otomatik sistemlerin insanlar üzerindeki etkileri de inceleme konusu haline geldi.

YAPAY ZEKA VE AYRIMCILIK RİSKİNE DİKKAT

Hollanda Veri Koruma Kurumu, algoritmaların ve yapay zeka sistemlerinin dışlama ve ayrımcılık gibi riskler doğurabileceğine özellikle dikkat çekiyor.

Bu nedenle insanların gelir ve çalışma hayatını doğrudan etkileyen kararların tamamen otomatik sistemlere bırakılmaması gerektiği vurgulanıyor.

TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİ ÜZERİNDEKİ BASKI ARTIYOR

Uber’e verilen ceza, Avrupa’da büyük teknoloji şirketlerine yönelik düzenleyici baskının son örneklerinden biri oldu.

GDPR kapsamında otomatik karar verme sistemlerinin kullanımına yönelik incelemelerin önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor.

GÖZLER UBER’İN İTİRAZ SÜRECİNDE

Uber’in Hollanda Veri Koruma Kurumu kararına karşı başlatacağı itiraz süreci, 825 milyon Euro’luk cezanın nihai durumu açısından belirleyici olacak.

Şirketin savunmaları ile düzenleyici kurumun tespitleri itiraz sürecinde yeniden değerlendirilecek.