Fed'in faiz artırımı beklentisi güçlendi: Küresel piyasalarda gözler ABD'de

Küresel piyasalarda ABD enflasyon verileri, Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler ve yapay zeka yatırımlarına ilişkin endişeler fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde faiz artırabileceğine yönelik beklentiler güçlenirken teknoloji hisselerinde satış baskısı yaşandı. Dolar endeksi ve ABD tahvil faizleri haftayı düşüşle tamamlarken altın geriledi, Brent petrol yükseldi. Yatırımcıların odağı gelecek haftanın ekonomik verilerine ve şirket bilançolarına çevrildi.

KÜRESEL PİYASALARDA GÖZLER ABD ENFLASYONU VE FED FAİZ KARARLARINDA

Küresel pay piyasaları, ABD'de açıklanan enflasyon verileri, Orta Doğu'daki gelişmeler ve yapay zeka sektörüne ilişkin haberlerin etkisiyle haftayı karışık bir görünümle tamamladı.

Haftanın ilk işlem günlerinde enerji arzına ilişkin gelişmelerin etkisiyle piyasalarda temkinli iyimserlik öne çıktı.

Ancak hafta ortasına doğru ABD'den gelen enflasyon rakamları ve yapay zeka yatırımlarını etkileyebilecek gelişmeler, yatırımcıların risk algısını yeniden şekillendirdi.

ABD'de beklentilerin üzerinde açıklanan enflasyon verileri, Fed'in gelecek dönemde para politikasını daha da sıkılaştırabileceğine ilişkin öngörüleri güçlendirdi.

Piyasalarda faiz artırımı beklentileri öne çıkarken teknoloji hisselerindeki satışlar ve ekonomik büyümeye ilişkin endişeler de yatırım kararlarında etkili oldu.

ABD ENFLASYONU SON 4 AYIN EN YÜKSEK SEVİYESİNE ULAŞTI

ABD ekonomisinde enflasyon, enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle son dört ayın en yüksek seviyesine çıktı.

Orta Doğu'daki gelişmelerin yanı sıra Rusya-Ukrayna kaynaklı jeopolitik risklerin enerji maliyetleri üzerindeki artırıcı etkisi, tüketici fiyatlarına yansıdı.

Enflasyon verilerinin alt kalemleri incelendiğinde enerji fiyatlarındaki artışın Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) üzerinde önemli rol oynamayı sürdürdüğü görüldü.

Beklentilerin üzerinde gerçekleşen enflasyon, ABD Merkez Bankasının önümüzdeki dönemde faiz artırımına gidebileceğine ilişkin piyasa beklentilerini destekledi.

FED'DEN GELECEK YIL SONUNA KADAR 3 FAİZ ARTIRIMI BEKLENİYOR

ABD'de açıklanan enflasyon rakamlarının ardından para piyasalarında Fed'in gelecek yılın sonuna kadar toplam üç kez faiz artırabileceği fiyatlanmaya başladı.

Buna karşın ABD tahvil faizleri ve dolar endeksi haftayı düşüşle tamamladı.

Piyasalardaki bu görünümde, yüksek faizlerin ekonomik büyümeye ve özellikle yapay zeka yatırımlarına olumsuz yansıyabileceği endişeleri etkili oldu.

Teknoloji ve yarı iletken sektöründe görülen satış baskısı, yatırımcıların ABD devlet tahvillerine yönelmesini beraberinde getirdi.

Yapay zeka yatırımlarının ABD ekonomisinin temel büyüme dinamiklerinden biri haline gelmesi, yüksek faizlerin bu alandaki yatırımlar üzerinde oluşturabileceği baskıyı yatırımcıların gündemine taşıdı.

Bu nedenle Fed'in ilerleyen dönemde piyasalarda beklendiği ölçüde parasal sıkılaşmaya gitmeyebileceği yönündeki değerlendirmeler de öne çıktı.

ÇİNLİ ÇİP ÜRETİCİSİ CXMT TEKNOLOJİ HİSSELERİNDE SATIŞ BASKISINI ARTIRDI

Küresel teknoloji piyasalarında yapay zeka yatırımlarının geleceğine ilişkin endişelerin yanı sıra Çin'den gelen haberler de etkili oldu.

Çinli çip üreticisi CXMT'nin çip geliştirme alanında ilerleme kaydettiğine yönelik haberler, teknoloji ve yarı iletken şirketlerinin hisseleri üzerindeki satış baskısını artırdı.

CXMT tarafından geliştirilen çiplerin mevcut alternatiflere kıyasla daha düşük maliyetle üretilip üretilemeyeceği, sektörün rekabet koşulları açısından değerlendirme konusu oldu.

Bu gelişmeler, küresel yarı iletken pazarında rekabetin yoğunlaşabileceği ve büyük teknoloji şirketlerinin kârlılıklarının olumsuz etkilenebileceği yönündeki endişeleri beraberinde getirdi.

Yatırımcıların yapay zeka odaklı teknoloji hisselerindeki pozisyonlarını azaltmasında bu gelişmelerin de etkili olduğu belirtildi.

FED BAŞKANI KEVIN WARSH'TAN FAİZ KARARINA İLİŞKİN MESAJ

ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankasının Tayland'ın başkenti Bangkok'ta düzenlediği yıllık toplantılar kapsamında bir etkinliğe katıldı.

Warsh, Fed'in gelecek toplantılarda alacağı faiz kararlarına ilişkin doğrudan yönlendirmede bulunmadı. Ancak fiyat istikrarının sağlanmasının merkez bankasının temel öncelikleri arasında yer aldığını vurguladı.

Fed'in enflasyonla mücadelede kararlı olduğunu belirten Warsh, şu ifadeleri kullandı:

"Toplantılara ilişkin önceden bir yargıda bulunmuyorum. Bu yılın geri kalanında yapacağımız toplantılarda ne yapabileceğime dair şimdiden bir şey söylemeyi doğru bulmuyorum."

Warsh'ın faiz artırımı konusunda kesin bir mesaj vermemesi, piyasalarda yakın dönemdeki faiz beklentilerinin yeniden değerlendirilmesine neden oldu.

NEW YORK FED BAŞKANI WILLIAMS'TAN ENFLASYON VE FAİZ AÇIKLAMASI

New York Fed Başkanı John Williams, ABD'de para politikasının geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Williams, Fed'in bu yıl bir kez daha faiz artırması gerekebileceği yönündeki görüşünü koruduğunu belirtti.

Ancak söz konusu artırımın ardından daha fazla parasal sıkılaşmaya ihtiyaç duyulacağına inanmadığını ifade etti.

Gelecek yıl ekonomide nasıl bir görünüm oluşacağının izlenmesi gerektiğini söyleyen Williams, ekonomik faaliyetleri çok sayıda farklı unsurun etkilediğini ve bu nedenle verileri takip etmeyi sürdüreceklerini vurguladı.

Williams, enflasyon beklentilerine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

"Hala dezenflasyonist güçlerin devrede olduğuna inanıyorum. Gelecek yıla dair enflasyon öngörüm enflasyonun önemli ölçüde gerilemesi yönünde."

CLEVELAND FED BAŞKANI HAMMACK'TAN SIKI PARA POLİTİKASI VURGUSU

Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack da ABD'deki enflasyon görünümünü değerlendirdi.

Hammack, enflasyonun yüzde 2 seviyesine geri dönmesini sağlamak amacıyla kısıtlayıcı para politikası duruşunun sürdürülmesinin uygun olacağını söyledi.

Fed yetkililerinin açıklamaları, ABD'de enflasyonla mücadele ve gelecekteki faiz artırımlarına ilişkin farklı değerlendirmelerin sürdüğünü ortaya koydu.

ABD TAHVİL FAİZLERİ GERİLEDİ, DOLAR ENDEKSİ DÜŞTÜ

Teknoloji hisselerinde yaşanan satış baskısının ardından yatırımcıların ABD devlet tahvillerine yönelmesi, tahvil getirilerinde düşüşü beraberinde getirdi.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, haftalık bazda 15 baz puan gerileyerek yüzde 5,09 seviyesinden kapanış yaptı.

Dolar endeksi de haftalık bazda yüzde 0,4 düşüşle 101,8 seviyesine indi.

Böylece dolar endeksinin dört haftadır devam eden yükseliş serisi sona erdi.

ALTIN FİYATLARI GERİLEDİ: ONS ALTIN 4 BİN 165 DOLARA İNDİ

Küresel piyasalarda altın fiyatları, Fed'in gelecek dönemde atabileceği faiz adımlarına ilişkin beklentilerin etkisiyle haftalık bazda değer kaybetti.

Fed'in bu ay faiz artırımına gitmeyeceğine yönelik beklentilerin güçlenmesine rağmen sonraki toplantılar için sıkı para politikası beklentilerinin yüksek seyretmesi altın fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

Altının ons fiyatı haftalık bazda yüzde 0,7 azalarak 4 bin 165 dolara geriledi.

BRENT PETROL FİYATI 109,69 DOLARA YÜKSELDİ

Küresel enerji piyasalarında ise Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler ve arz güvenliğine ilişkin riskler takip edildi.

Enerji maliyetleri üzerindeki yukarı yönlü baskı, Brent petrol fiyatlarında yükselişin sürmesine yol açtı.

Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 4,75 artışla 109,69 dolara ulaştı.

Böylece haftalık kapanışta altın ve dolar endeksi düşüş kaydederken Brent petrol yükseliş gösterdi.

KÜRESEL PİYASALARDA HAFTALIK FİYAT DEĞİŞİMLERİ

GELECEK HAFTA HANGİ EKONOMİK VERİLER TAKİP EDİLECEK?

Küresel piyasalarda yatırımcıların odağı, gelecek hafta dünya genelinde açıklanacak ekonomik verilere çevrildi.

Özellikle ekim ayına ilişkin öncü sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri takip edilecek.

ABD'de hızlanan bilanço sezonu kapsamında önemli şirketlerin finansal sonuçları da piyasaların gündeminde bulunacak.

Yatırımcılar, enflasyonun seyri ve Fed'in para politikasına yönelik beklentilerin yanı sıra şirket bilançolarından gelecek sonuçları değerlendirecek.

META VE TESLA BİLANÇOLARI YAKINDAN İZLENECEK

ABD'de bilanço sezonunun hız kazanmasıyla birlikte teknoloji şirketlerinin finansal performansları öne çıkacak.

ABD'li teknoloji şirketi Meta ile elektrikli otomobil üreticisi Tesla'nın finansal sonuçları, gelecek haftanın önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor.

Özellikle yapay zeka yatırımlarının şirketlerin maliyetleri ve kârlılıkları üzerindeki etkilerine ilişkin endişeler, teknoloji bilançolarının önemini artırıyor.

Yapay zeka yatırımlarındaki artışın şirketlerin finansal performansına nasıl yansıdığına yönelik değerlendirmeler, yatırımcıların teknoloji hisselerine ilişkin kararlarında etkili olabilecek başlıklar arasında bulunuyor.

PİYASALARDA GÖZLER FED, PMI VERİLERİ VE TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNDE

ABD'deki enflasyon artışı, enerji fiyatlarının yükselmesi ve yapay zeka yatırımlarına ilişkin endişeler, küresel piyasalarda yön arayışının sürmesine neden oldu.

Fed'in faiz politikasına yönelik beklentiler ve teknoloji sektöründeki satış baskısı haftalık işlemlerde etkili olurken yatırımcılar tahvil piyasasına yöneldi.

Gelecek hafta ise ekim ayı öncü PMI verileri, Meta ve Tesla'nın finansal sonuçları ile Fed'in ilerleyen dönemde izleyeceği para politikasına ilişkin beklentiler küresel piyasaların gündeminde olacak.

NEW YORK BORSASI KARIŞIK SEYRETTİ
ABD'de pay piyasaları bu hafta karışık seyretti. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 1,95, Nasdaq endeksi yüzde 4,48 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,67 yükseldi.

Makroekonomik veri tarafında ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), eylülde aylık yüzde 1,3, yıllık yüzde 6,3 ile beklentinin üzerinde arttı. Ülkede üretici enflasyonu, aylık bazda Mart 2022'den, yıllık bazda Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Ülkede açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerinin ardından ÜFE'deki artışın da hızlanması kalıcı fiyat baskılarına dair endişelerin artmasına neden oldu.

ABD'de büyük bankaların açıkladığı bilançolar takip edildi. Morgan Stanley'nin karı ve geliri üçüncü çeyrekte beklentileri aştı. Bilançosuna 1,2 milyar dolarlık idari para cezası kaydeden Bank of America'nın karı da üçüncü çeyrekte yüzde 17 azalarak 6,9 milyar dolara indi. Bu dönemde bankanın karı ve geliri beklentileri karşılayamadı.

ABD'nin büyük bankalarından JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Citigroup ve Wells Fargo, finansal sonuçlarını açıkladı. JPMorgan Chase'in karı ve geliri beklentinin altında kaldı. Goldman Sachs'ın geliri bu yılın üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 23 artarak 18,7 milyar dolara yükseldi.

Wells Fargo'nun net karı bu yılın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 6 artarak 5,95 milyar dolara çıktı. Bankanın net karı, geçen yılın aynı döneminde 5,59 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Citigroup'un net karı da bu yılın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 40 artarak 5,2 milyar dolara ulaştı. Geçen yılın aynı dönemindeki net kar 3,8 milyar dolar olmuştu.

Gelecek hafta salı günü konut başlangıçları, inşaat izinleri, bekleyen konut satışları, perşembe günü haftalık işsizlik maaşı başvuruları, Conference Board öncü göstergeler endeksi, cuma günü S&P Global imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI ve Michigan tüketici güven endeksi verileri takip edilecek.

AVRUPA BORSALARI POZİTİF SEYRETTİ
Avrupa borsaları, şirket bilançolarından alınan olumlu sinyaller ve enerji ile savunma sektörleri öncülüğünde pozitif bir seyir izledi. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Fransa'daki mali krizi önlemeye yönelik çözümün ülkenin kendi mali politikalarında olduğunu söyledi. Bu açıklama mali krizin eşiğinde olan Fransa ekonomisinin toparlanabileceğine yönelik öngörüleri destekledi.

Fransa'daki durumun bölge geneline yayılabileceği endişeleriyle değer kaybeden avro, dolar karşısında 4 haftanın ardından haftalık bazda güçlendi. Avro/dolar paritesi yüzde 0,3 artışla 1,1240 seviyesine çıktı.

Yükselen enerji fiyatları ve jeopolitik risk algısının etkisiyle savunma ve enerji hisselerindeki alıcılı seyir bölge piyasalarının pozitif seyretmesine katkı sağladı.

Diğer yandan, teknoloji ve çip sektöründe, Hollandalı yarı iletken ekipman üreticisi ASML'nin yapay zekaya yönelik güçlü talebin süreceğini teyit ederek ileriye dönük beklentilerini yükseltmesine karşın şirketin hisseleri haftalık bazda yüzde 7,7 geriledi. Söz konusu gerilemede küresel yapay zeka ve teknoloji sektörüne ilişkin gelişmeler etkili oldu.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde eylül ayında TÜFE aylık yüzde 0,6, yıllık yüzde 2,5 artarak beklentiler dahilinde gerçekleşti. Almanya'da da eylül ayında TÜFE aylık yüzde 0,6, yıllık yüzde 3,3 artarak beklentileri karşıladı.

İngiltere'de ağustosta büyüme aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 2,1 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Bu gelişmelerle haftalık bazda İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 3,09, Almanya'da DAX endeksi yüzde 2,14, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,97 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,21 yükseldi.

19 Ekim ile başlayacak haftada salı günü Almanya'da ÜFE, Zew beklenti endeksi, İngiltere'de ILO işsizlik oranı ve enflasyon, çarşamba ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması, İngiltere'de enflasyon, perşembe Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi, cuma günü Avro Bölgesi, İngiltere ve Almanya'da imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verileri takip edilecek.

KOSPİ ENDEKSİNDE 18 YILIN EN SERT HAFTALIK DÜŞÜŞÜ GÖRÜLDÜ
Asya borsalarında, teknoloji şirketlerinin hisselerindeki satış baskısının etkisiyle bu hafta sert düşüşler görüldü. Halihazırdaki yapay zeka şirketlerinin yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin endişeler Asya borsalarını olumsuz etkiledi.

Güney Kore'de teknoloji ve yarı iletken sektörü ağırlıklı Kospi endeksi, bu hafta son 18 yılın en sert haftalık düşüşünü kaydetti. Güney Koreli teknoloji şirketlerinden SK Hynix'in hisseleri yüzde 24,33, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 17,75, LG Electronics'in hisseleri yüzde 15,36 geriledi.

Çin'de açıklanan makroekonomik veriler de bu hafta Asya piyasalarının odağında yer aldı. Ülkenin dış ticaret fazlası eylülde 133,5 milyar dolarla Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Bölgede gelecek hafta Japonya'daki enflasyon ve Çin'deki faiz kararı yatırımcıların odağında olacak.

Çin'de eylül ayında ÜFE yıllık bazda yüzde 5 yükselerek, Haziran 2022'den bu yana en hızlı artışını kaydetti. Beklenti ÜFE'nin yüzde 3,8 artması yönündeydi. TÜFE de eylülde yıllık bazda yüzde 0,9 artarak ağustos ayına göre ılımlı bir şekilde hızlansa da beklentinin altında kaldı.

Yükselen enerji fiyatları ülkede üretici fiyatlarındaki artışta etkili oldu. Beklenenden düşük çıkan TÜFE verisi ise Çin'de iç talebin hala canlılık göstermediğini ortaya koydu.

Söz konusu gelişmelerle, haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 14,46, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,10, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,37 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,56 düştü.

Gelecek hafta pazartesi günü Çin'de büyüme, sanayi üretimi ve perakende satışlar, salı Çin Ulusal Bankalararası Fon Merkezinin faiz kararı, çarşamba Japonya'da dış ticaret dengesi, cuma günü Japonya'da enflasyon verileri takip edilecek.

TCMB'NİN FAİZ KARARI BEKLENİYOR
Yurt içinde ise satış ağırlıklı seyreden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 4,44 düşüşle 11.721,72 puandan kapandı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fonların koordineli işlemleri dahil sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemeleri 2027 yılı başına kadar tamamlamayı planladıklarını belirtti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, IMF ve Dünya Bankasının Tayland'ın başkenti Bangkok'ta düzenlediği yıllık toplantılarda "Türkiye'de Makroekonomik Görünüm ve Para Politikası" başlıklı sunum yaptı.

Karahan, fon çıkışlarının yurt içi yerleşiklerin Türk lirası cinsi varlıklara yönelik tercihlerinde kayda değer bir zayıflamaya yol açmadığını belirterek, "Yurt içi yerleşiklerin Türk lirasına yönelik tercihi genel olarak güçlü seyrini sürdürüyor." ifadesini kullandı.

Gelecek hafta yurt içinde TCMB'nin faiz kararı takip edilecek. AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, ekim ayında TCMB'nin politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekmesini bekliyor.

Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,5 üzerinde 49,5140'tan tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde çarşamba günü reel kesim güven endeksi, kapasite kullanımı, perşembe günü TCMB faiz kararı ve tüketici güven endeksi verileri takip edilecek.