ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, enflasyondaki yukarı yönlü risklerin giderek güçlendiğini belirterek, fiyat baskılarının kalıcı hale gelmesi durumunda faiz artırımı seçeneğinin yeniden devreye alınabileceğini söyledi. Cook’un açıklamaları, Fed içinde son dönemde giderek sertleşen para politikası söylemlerini daha da güçlendirdi.
Küresel piyasalarda ABD’nin İran savaşı nedeniyle enerji fiyatlarında yaşanan yükselişin etkileri tartışılırken, Fed cephesinden gelen bu mesaj yatırımcıların dikkatini yeniden faiz patikasına çevirdi.
FED YETKİLİSİNDEN DİKKAT ÇEKEN “FAİZ ARTIRIMI” ÇIKIŞI
Stanford Üniversitesi’nde düzenlenen etkinlikte konuşan Fed Guvernörü Lisa Cook, mevcut tabloda faizleri sabit tutmayı desteklediğini ancak enflasyonun beklenildiği gibi gerilememesi halinde daha sert adımların gündeme gelebileceğini ifade etti.
Cook, enflasyon risklerinin hâlâ yukarı yönlü olduğunu vurgulayarak, fiyat artışlarının ekonomiye yerleşme ihtimalinden endişe duyduklarını belirtti.
“Enflasyondaki düşüş zamanında gerçekleşmezse faiz artırmaya hazırım” diyen Cook, Fed’in gerektiğinde yeniden sıkılaşma adımı atabileceğinin sinyalini verdi.
Fed yetkilisinin açıklamaları, son haftalarda ABD Merkez Bankası içinde öne çıkan “şahin” duruşun yeni bir göstergesi olarak değerlendirildi.
İRAN SAVAŞI VE ENERJİ FİYATLARI ENFLASYONU BESLİYOR
ABD’nin İran’la devam eden savaşının enerji piyasalarında yarattığı baskı, Fed’in en büyük kaygılarından biri haline geldi. Petrol fiyatlarındaki yükselişin akaryakıt, gıda ve kira maliyetleri üzerinden tüketici enflasyonunu yeniden hızlandırdığı belirtiliyor.
ABD’de nisan ayında açıklanan tüketici fiyat endeksi verileri, 2023’ten bu yana görülen en güçlü aylık artışlardan birine işaret etmişti. Özellikle benzin fiyatları ve temel tüketim ürünlerindeki yükseliş dikkat çekmişti.
Fed’in yüzde 2’lik enflasyon hedefinden uzun süredir uzak kalınması, politika yapıcıların daha agresif adımlar atabileceği beklentisini artırıyor.
Geçtiğimiz ay gerçekleştirilen Fed toplantısında da birçok yetkilinin, enflasyonun hedefin üzerinde kalmaya devam etmesi halinde yeni faiz artışlarının değerlendirilebileceği yönünde görüş bildirdiği ortaya çıkmıştı.
Toplantı sonunda Fed politika faizini yüzde 3,5 ila yüzde 3,75 aralığında sabit bırakmıştı.
YAPAY ZEKA YATIRIMLARI DA YENİ FİYAT ŞOKU ENDİŞESİ YARATTI
Lisa Cook konuşmasında yalnızca enerji piyasalarına değil, teknoloji sektörüne de dikkat çekti. Özellikle yapay zekaya yönelik küresel yatırım dalgasının yeni bir maliyet baskısı oluşturabileceğini belirten Cook, çip ve yüksek teknoloji ekipmanlarında fiyat artışlarının hızlanabileceğini söyledi.
Fed yetkilisi, yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık yapay zeka yatırım sürecinin yeni bir “fiyat şoku” yaratma riski taşıdığına işaret etti.
Öte yandan Cook, ABD iş gücü piyasasının genel olarak güçlü görünümünü koruduğunu ancak istihdam tarafındaki aşağı yönlü risklerin de arttığını ifade etti.
FED YAPAY ZEKAYI FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KULLANIYOR
Fed’in yapay zeka teknolojilerini aktif biçimde kullanmaya başladığını da açıklayan Cook, finansal sistemdeki kırılganlıkların tespiti için yeni analiz yöntemlerinden faydalanıldığını söyledi.
Cook’a göre yapay zeka destekli analiz sistemleri, finansal tehditlerin daha erken fark edilmesine ve ekonomik risklere daha hızlı müdahale edilmesine yardımcı olacak.
Piyasalarda ise Fed’in bundan sonraki süreçte açıklayacağı enflasyon ve istihdam verileri kritik önem taşımaya devam ediyor. Analistler, enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi halinde Fed’in yılın ikinci yarısında yeniden faiz artırımı tartışmalarını hızlandırabileceğini değerlendiriyor.
