Elektronik sigara hakkında 81 çalışmanın sonuçları ortaya kondu

Elektronik sigaraların düşük riskli veya zararsız olduğu yönündeki algıya bilimsel araştırmalardan dikkat çeken bir yanıt geldi. Ağustos 2026'da yayımlanan ve 0-19 yaş grubunu kapsayan 81 çalışmanın verilerinin incelendiği uluslararası derleme, elektronik sigara kullanımının gençlerde solunum sistemi sorunları, nikotin bağımlılığı ve ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama riskiyle ilişkili olduğunu ortaya koydu.

14 binden fazla bilimsel makalenin taranması sonucunda kriterleri karşılayan 81 araştırmanın değerlendirildiği derleme, elektronik sigaranın özellikle çocuklar ve ergenler açısından oluşturabileceği sağlık risklerine dikkat çekti.

Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık da elektronik sigaranın yalnızca "su buharı" ürettiği yönündeki algının gerçeği yansıtmadığını belirtti.

ELEKTRONİK SİGARADA SADECE SU BUHARI YOK

Elektronik sigaraların duman çıkarmaması nedeniyle daha zararsız görülebildiğini belirten Işık, cihazların oluşturduğu aerosolün nikotin, ince partiküller ve çeşitli kimyasallar içerdiğine dikkat çekti.

Işık, "Elektronik sigaralar duman çıkarmasa da çıkarılan şey sadece 'su buharı' değildir. Aerosol; nikotin, ince partiküller ve çeşitli kimyasallar içerir. Akciğerlerin temel ihtiyacı ise sadece temiz havadır" ifadelerini kullandı.

Renkli tasarımlar, şekerleme ve meyve aromaları ile klasik sigaraya göre daha az koku yayması, elektronik sigaraların özellikle gençler arasında masum bir ürün olarak algılanmasına yol açabiliyor.

GENÇLERDE ÖKSÜRÜK VE NEFES DARLIĞI RİSKİ

Derlemede yer alan çalışmalar, elektronik sigara kullanan 0-19 yaş grubundaki çocuk ve gençlerde solunum yolu şikayetlerinin daha sık görüldüğünü ortaya koydu.

Elektronik sigara kullanan gençlerde öksürük, hırıltılı solunum, bronşit benzeri yakınmalar ve astım alevlenmelerinin daha fazla bildirildiğini belirten Işık, kullanım süresi ve sıklığının klinik tablo üzerinde etkili olabileceğini ifade etti.

Işık, elektronik sigaralarda tütünün yakılması yerine sıvının ısıtılmasıyla aerosol oluşturulduğunu ve bu aerosolün nikotin, ultra ince partiküller ile çeşitli toksik kimyasallar içerebildiğini söyledi.

Özellikle astım tanısı bulunan gençlerin daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Işık, solunum şikayeti bulunan ergenlerde yalnızca klasik sigara kullanımının sorgulanmasının yeterli olmadığını belirtti.

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI GENÇLERDE HIZLA GELİŞEBİLİYOR

Elektronik sigaranın bir diğer önemli riskinin ise nikotin bağımlılığı olduğu belirtildi. Gelişim çağındaki ergen beyninin nikotinin bağımlılık yapıcı etkilerine karşı özellikle hassas olduğuna dikkat çekildi.

Yeni nesil elektronik sigaralarda kullanılan nikotin tuzlarının nikotinin inhalasyonunu kolaylaştırabildiğini belirten Işık, dış görünüşü kalem veya USB belleği andıran cihazların gençlerde merakla denenebildiğini ve kullanımın zamanla bağımlılığa dönüşebileceğini söyledi.

Işık ayrıca, daha önce hiç klasik sigara kullanmamış gençlerde elektronik sigara kullanımının ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama olasılığını artırdığına ilişkin uzun dönemli araştırmalara dikkat çekti.

Uzman, gençler açısından değerlendirilmesi gereken sorunun "elektronik sigara mı, klasik sigara mı" olmaması gerektiğini belirterek, en güvenli seçeneğin hiçbir şekilde nikotin kullanmamak olduğunu vurguladı.

AİLELERE CEZALANDIRMA YERİNE İLETİŞİM UYARISI

Uzmanlar, elektronik sigara kullandığı tespit edilen gençlere yönelik yaklaşımda ailelerin cezalandırıcı bir tutum yerine açık iletişimi tercih etmesi gerektiğini belirtiyor.

Işık, ebeveynlerin yalnızca "kullanma, zararlı" demek yerine nikotinin neden bağımlılık yaptığını ve elektronik sigara aerosolünün akciğerler açısından oluşturabileceği riskleri anlatmasının daha doğru bir yaklaşım olacağını ifade etti.

Elektronik sigara kullanımının yalnızca bir davranış problemi olarak görülmemesi gerektiğini belirten Işık, bunun bazı durumlarda medikal destek gerektirebilecek bir nikotin bağımlılığı olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Uzmanın verdiği mesaj ise net: Elektronik sigaranın teknolojik, aromalı veya renkli görünmesi, akciğer açısından oluşturduğu riski ortadan kaldırmıyor. Gençler için en güvenli seçenek nikotin kullanımına hiç başlamamak.