Otomotiv dünyasının kalbinin attığı 2026 Detroit Otomobil Fuarı, sektördeki sessiz ama derin bir strateji değişikliğine sahne oldu. Bir zamanlar "kaçınılmaz gelecek" olarak sunulan tam elektrikli araçlar (EV), yerini hibrit teknolojilere ve verimliliği artırılmış benzinli motorlara bıraktı.
ABD’li devler Ford ve General Motors (GM), elektrikli araç planlarını erteleyerek bilançolarında sırasıyla 19,5 milyar dolar ve 6 milyar dolarlık değer düşüklüğü açıkladı. Bu tablo, ABD'nin, dünyanın geri kalanının hızlandığı bir dönüşüm sürecinden sanayi politikası olarak geri çekildiğine işaret ediyor.
ABD YERİNDE SAYDI, DÜNYA YÜZDE 20 BÜYÜDÜ
Küresel verilere bakıldığında ABD ile dünyanın geri kalanı arasındaki makasın açıldığı görülüyor. 2025 yılında küresel elektrikli araç kayıtları yüzde 20 artışla 20,7 milyona ulaştı.
ABD pazarındaki bu durgunluk, sektörün öncüsü Tesla’yı da vurdu. 2024’e kıyasla teslimatları yüzde 9, net kârı ise yüzde 46 düşen Tesla’da CEO Elon Musk, rotayı yapay zeka ve robotiğe çevirdiğini duyurdu. Bu süreçte Çinli BYD, Tesla’yı geride bırakarak dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi konumuna yükseldi.
GELİŞMEKTE OLAN PAZARLARDA EV ATAĞI
Ember enerji analistlerinin raporuna göre, elektrikli araçların pazar payı sadece zengin ülkelerde değil, gelişmekte olan ekonomilerde de hızla artıyor. ABD'de EV'lerin pazar payı yüzde 10'un altındayken; Vietnam'da yüzde 38, Tayland'da yüzde 21 ve Endonezya'da yüzde 15 seviyelerine ulaşmış durumda.
TEŞVİK VE SANAYİ POLİTİKALARI BELİRLEYİCİ OLDU
Bu ayrışmanın temelinde hükümetlerin izlediği sanayi politikaları yatıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın 2025’te göreve dönmesiyle federal teşvikleri kısıtlaması ve fosil yakıtları öncelemesi, ABD pazarını frenledi.
Buna karşılık Avrupa Birliği, 2035 sıfır emisyon hedefini esnetse de karbon emisyonlarını yüzde 90 azaltma hedefini korudu. Almanya, hane halkına yönelik 6 bin Euro’ya varan teşvikler sunarken; Brezilya, Güney Afrika ve Tayland gibi ülkeler vergi indirimleri ve üretim teşvikleriyle yatırımları çekmeyi sürdürdü.
ABD İÇİN REKABET RİSKİ BÜYÜYOR
Uzmanlar, ABD'nin bu geri çekilmesinin sadece iklim hedeflerini değil, ülkenin endüstriyel rekabet gücünü de tehdit ettiği uyarısında bulunuyor. Çin, 2025 yılında EV ihracatını ikiye katlayarak 2,65 milyon adede ulaştırdı.
Ölçek ekonomisiyle maliyetleri düşüren Çinli üreticiler karşısında, üretim hacmi daralan ABD sanayisinin tedarik zincirindeki pazarlık gücünü ve teknolojik liderliğini kaybetme riski bulunuyor. Sektör temsilcileri, ABD'nin bu alanda "ithalatçı" konuma düşmemesi için düzenleyici güvenilirliğin yeniden sağlanması ve sanayi odaklı bir dönüşüm stratejisinin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.
