Dünyanın ilk dar hatlı hidrojen treni, dizel lokomotiflerin yerini alacak

Avrupa’da ulaşım sistemlerinin karbondan arındırılması hedefi, bölgesel demiryolu hatlarında yeni teknolojileri öne çıkarıyor. Özellikle elektrifikasyonun teknik ve ekonomik olarak zor olduğu dar hatlı demiryollarında, hidrojenli trenler alternatif çözüm olarak gündeme geliyor. İsviçreli raylı sistem üreticisi Stadler ile Sardinya Özerk Bölgesi’nin ulaşım operatörü ARST, bu alanda dikkat çeken bir projeyi hayata geçiriyor. İki kurum, dar hatlı bölgesel demiryollarında kullanılmak üzere hidrojenle çalışan 10 araçlık yeni bir filo için çalışmaları sürdürüyor. Sardinya’da 2028 yılında yolcu taşımacılığına başlaması planlanan trenlerin, fosil yakıtlı mevcut araçların yerini alması hedefleniyor.

 

DAR HATLAR İÇİN HİDROJEN ÇÖZÜMÜ
Avrupa Birliği’nin yeşil dönüşü hedefleri, bölgesel ulaşım operatörlerini dizel motorlu filolarını yenilemeye yöneltiyor. Ancak bazı bölgelerde demiryolu hatlarının elektriklendirilmesi, coğrafi koşullar ve altyapı sınırları nedeniyle kolay uygulanamıyor. Dar hatlı demiryollarında keskin virajlar, düşük aks ağırlığı sınırları ve dağlık güzergahlar, klasik elektrikli tren altyapısının kurulmasını zorlaştırıyor. Sardinya projesi de bu nedenle hidrojen teknolojisine dayalı özel bir çözümle geliştirildi. Sardinya Özerk Bölgesi Ulaştırma Bakanı Barbara Manca, dar hatlı demiryolları için tasarlanan hidrojenli trenlerin bölgenin ulaşımda teknolojik yenilik hedefini yansıttığını belirtti. Manca, projenin çevre, yerel ekonomi ve bölgedeki endüstriyel yetkinlikler açısından önemli bir örnek olduğunu ifade etti.

 

GÜÇ PAKETİ VAGONU KULLANILACAK
Stadler mühendisleri, dar hatların ağırlık ve hacim kısıtlarını karşılamak için özel bir tahrik mimarisi geliştirdi. Yeni trenlerde hidrojen tankları ve yakıt hücreleri doğrudan yolcu vagonlarının gövdesine yayılmak yerine merkezi bir “Güç Paketi” vagonunda toplanacak. Bu vagon, elektriksiz hatlarda trenin elektrikli çekiş bataryalarını sürekli olarak besleyecek. Böylece trenler, elektrik altyapısı bulunmayan güzergahlarda hidrojen yakıt hücreleriyle çalışabilecek. Sistem, Alghero Havaalanı-Mamuntanas, Sassari-Alghero ve Sassari-Sorso hatlarında kullanılacak. Trenlerin çevreye yalnızca su buharı salması bekleniyor.

 

HİDROJEN GÜNEŞ ENERJİSİYLE ÜRETİLECEK
Projenin enerji tedariki tarafında da yerel ve yenilenebilir kaynaklar öne çıkıyor. Trenlerde kullanılacak hidrojenin, bölgede kurulacak güneş enerjisi odaklı tesislerde üretilmesi planlanıyor. Bu yapı sayesinde yakıt ihtiyacının yerel kaynaklarla karşılanması ve dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor. Güneş enerjisiyle üretilecek hidrojenin trenlerde kullanılması, ulaşım sisteminde kapalı döngüye yakın bir temiz enerji modeli oluşturacak. Filonun devreye alınmasıyla birlikte yılda 2.100 tondan fazla karbondioksit emisyonunun önlenmesi bekleniyor.

 

İTALYA’DA YENİ SİPARİŞLER GELDİ
Stadler Grubu Pazarlama ve Satış Başkanı ve CEO Yardımcısı Dr. Ansgar Brockmeyer, şirketin dar hatlı demiryolları için hidrojenli tren tasarlayan ve üreten az sayıdaki üreticiden biri olduğunu belirtti. Brockmeyer, ARST ile geliştirilen çözümün demiryolu taşımacılığının karbondan arındırılmasına somut katkı sunduğunu ifade etti. Sardinya’nın 2023 yılında verdiği 10 araçlık siparişin ardından Güney İtalya’daki başka bölgesel operatörler de Stadler’in hidrojenli dar hat trenlerine yöneldi. Şirket, Ferrovie della Calabria için dokuz benzer ünitenin üretimini sürdürüyor. Sicilya’daki Ferrovia Circumetnea hattı için de iki özel ünite inşa ediliyor. Bu modeller, Etna Dağı çevresindeki dik volkanik yamaçlarda çalışabilmeleri için yüksek çekiş sistemleriyle hazırlanıyor.

 

YOLCU KONFORU VE ONAY SÜRECİ
Trenlerin üretimi, Stadler’in İsviçre’nin Bussnang kentindeki merkez fabrikasında devam ediyor. Yeni modellerin, mevcut dizel trenlere kıyasla daha düşük gürültü ve titreşimle çalışması bekleniyor. Araçlarda alçak tabanlı biniş yapısı, klimalı kabinler ve geniş panoramik pencereler yer alacak. Bu özelliklerle hem bölgesel ulaşımda konforun artırılması hem de manzaralı hatlarda yolcu deneyiminin iyileştirilmesi hedefleniyor. Sardinya’ya gelecek yıl teslim edilmesi planlanan trenlerin, yolcu taşımaya başlamadan önce İtalya’nın Ulusal Demiryolu ve Karayolu Altyapısı Güvenliği Ajansı ANSFISA tarafından yürütülen güvenlik ve uygunluk testlerinden geçmesi gerekiyor. Sardinya’daki proje, elektrifikasyonun zor olduğu dar hatlı demiryollarında hidrojenli trenlerin kullanımı açısından Avrupa’daki önemli uygulamalardan biri olacak.