Dünyanın ilk çinko yakıtlı Hall-etkili itici motoru uzayda ilk denemesinde ateşlendi

Uzay teknolojileri şirketi Muon Space, katı haldeki çinkoyu buharlaştırarak çalışan Starlight Hall-etkili itki sistemini SERT-III test uydusu üzerinde yörüngede başarıyla çalıştırdı. Elektrikli itki sistemlerinde yaygın olarak kullanılan ksenon ve kripton gibi soy gazların yerine çinko kullanan sistem, yüksek basınçlı depolama tanklarına duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmayı hedefliyor. Şirket, elde edilen uçuş verilerini ticari uydu platformlarında kullanılacak yeni nesil itki sistemlerinin geliştirilmesinde değerlendirmeye başladı.

ÇİNKO YAKITI

Hall-etkili iticiler, uydu sektöründe yüksek verimlilikleri nedeniyle yaygın biçimde kullanılırken geleneksel sistemler çoğunlukla ksenon veya kripton gibi soy gazlara dayanıyor. Bu yakıtların yüksek basınç altında depolanması gerekiyor ve tedarik maliyetleri de uydu sistemlerinin bütçesine ek yük getiriyor. Muon Space’in geliştirdiği Starlight sistemi ise oda sıcaklığında katı ve kararlı halde bulunan çinkoyu kullanıyor. Basınçlı tank ihtiyacının ortadan kalkması, uydu entegrasyonu ile yer operasyonlarının daha sade bir yapıya kavuşmasına imkan tanıyor. Çinkonun soy gazlara göre daha düşük maliyetli ve daha geniş bir küresel tedarik tabanına sahip olması, özellikle yüzlerce uydudan oluşan takımyıldızlar açısından yakıt ve donanım maliyetlerinin azaltılmasını hedefleyen bir alternatif oluşturuyor.

YÖRÜNGE TESTİ

SERT-III uydusu, elektrikli itki sistemlerinin uzay aracındaki diğer bileşenlerle etkileşimini ve mikro yerçekimi ortamındaki performansını ölçmek amacıyla tasarlandı. Yörüngede gerçekleştirilen testte katı çinkonun kontrollü biçimde buharlaştırıldığı ve hedeflenen itkinin üretildiği doğrulandı. Telemetri ve yörünge takip verilerinin yer testleriyle uyumlu olduğu belirtildi. Termoelektrik Kuvars Kristal Mikroterazi sensörleriyle yapılan ölçümlerde, uzay aracı yüzeylerinde beklenenden daha düşük miktarda çinko birikimi tespit edildi.

KİRLİLİK ÖLÇÜMÜ

Yörünge testindeki düşük çinko birikimi, uçuş öncesinde hazırlanan kirlilik ve duman modelleri açısından da önemli bir veri sağladı. Elektrikli itki sistemlerinde kullanılan yakıtın uzay aracının hassas optik ve elektronik bileşenlerine taşınması, uzun süreli görevlerde dikkate alınması gereken başlıklardan biri. SERT-III’den elde edilen ölçümler, katı metal yakıtın kontrollü biçimde kullanılabildiğini ve çinko birikiminin öngörülen seviyelerin altında kaldığını gösterdi. Bu veriler, teknolojinin yörünge yükseltme ve istasyon koruma gibi uzun süreli görevlerde kullanılmasına yönelik çalışmalar için temel oluşturuyor.

TİCARİ TAKVİM

Muon Space CEO’su Jonny Dyer liderliğinde yürütülen Starlight programında şirket, yörüngeden elde edilen verileri üretim ve duman yönetimi süreçlerine aktarmaya başladı. Mevcut nesil çinko tabanlı itki sistemlerinin 2026 yılı sona ermeden ticari müşterilere ait uzay araçlarına entegre edilmesi hedefleniyor. Şirket, daha büyük ticari uydular için geliştirilen ikinci nesil ve daha yüksek güçlü Gen2 sistemini ise 2027’nin ilk çeyreğinde yörüngede test etmeyi planlıyor. Programın ilerleyen aşamalarında katı metal yakıtlı itki sistemlerinin farklı uydu sınıflarına uyarlanması amaçlanıyor.